Pekîn-SANA
Tîmeke lêkolîneran li peymangeha “Qingdao” li Çînê teknolojîyeke nûjen pêş xist ku şilemên şor (mehlûlên xwêyî) bi kar tîne da ku piştgirêdayîna bi elektrîkê di kirdarên pîşesazî yên bingehîn de kêm bike; ev yek dibe sedema zêdekirina karîgerîya pîşesazîyê û rêberîyeke xerckirina enerjîyê.
Kovara “Nature Communications” serkeftina lêkolînerên peymangeha “Qingdao” di afirandina sîstemekê de ji bo hilberîna klorê belav kir. Ev sîstem sûdê ji enerjîya veşartî (potential energy) ya di nav şilemên îyonên klorîdê de werdigire, li şûna rêbaza şirovekirina elektrîkî (electrolysis) ya kevneşopî ku gelek enerjîyê dixwe.
Sîstem xwe dispêre “Enerjîya Osmotîk” a ku ji cudahîya tîrbûna (concentration) xwêyan çêdibe. Di vê sîstemê de, şilemên asîdî di nav perdeyeke (membrane) zîrek re derbas dibin ku tenê rê dide protonekan, bi vî rengî herikîneke (teyar) kîmyewî-elektrîkî ya xwebixwe çêdike bêyî ku pêdivî bi çavkanîyeke elektrîkê ya derve hebe.
Ev herikîna elektrîkî rê dide hilberîna her du gazên klor û hîdrojenê di jûrên ji hev veqetandî de da ku di pîşesazîyê de werin bikaranîn. Sîstemê karîgerî û aramîya xwe di hilberîna rêjeyên berçav ji van her du gazan de bi rêya bikaranîna ava deryayê û ava avrêjê ya parzûnkirî (treated wastewater) îsbat kiriye.
Lêkolîneran destnîşan kir ku ev teknolojî nimûneyeke hêvîbexş e ji bo bikaranîna bermayîyên pîşesazîyê wekî çavkanîyeke enerjîyê û kêmkirina gazên karbonê. Her wiha, şîyan heye ku ev sîstem di nav binesazîyên heyî de were bicihkirin, ku ev yek derfetên sepandina wê di asteke berfireh de xurt dike.
Ev pêşxistin di çarçoveya hewlên cîhanî de tê ji bo kêmkirina xerckirina enerjîyê di pîşesazîyên giran û kîmyewî de, ku wekî beşên herî zêde elektrîkê dixwin û gazên karbonê derdixin tên hesibandin.
