Qahîre-SANA
Wezîrê Derve û Koçberan Es`ed Hesen El-Şeybanî piştrast kir ku Sûrîyê pêgeha xwe ya asayî di nav dewletên Erebî yên bira de wekî “palpişt û piştgir” vegerandiye û êdî ne “bar û giranîyek” e.
El-Şeybanî dîyar kir ku Sûrîye rûpeleke dijwar a panzdeh salan dipêçe û dikeve qonaxeke nû ya avakirina giştî; qonaxeke ku xwe dispêre aborîyeke ku ji bin kavilan radibe û sazîyên ku ji nû ve ava dibin.
El-Şeybanî di axaftineke xwe ya di dema civîna wezîrên derve yên Ereb de, ku di çarçoveya çalakîyên gera 166an a li ser asta wezîran a Encumena Komkara Dewletên Ereb li Qahîreyê îro Duşemê bi rê ve çû, got: “Em îro di bin sîwana erebîtîya giştî de dicivin, di demekê de ku ji me tê xwestin em refên xwe bikin yek û nêrînên xwe pevbiguhêrin.”
Dadmendî û avakirina dewletê
Wezîr Es`ed El-Şeybanî anî ziman ku Sûrîye îro birînên xwe yên civakî yên ku rejîma berê bi awayekî sîstematîk çandibûn, bi melhema dadmendî û rastîyê dikewîne.
El-Şeybanî dîyar kir ku bicihanîna “Nexşeya Rê ya Sêalî” ji bo çespandina aştîyê li Siweydayê bi biryardarî berdewam dike; ev yek ji bo misogerkirina tevlîbûna wan a birûmet di nav tevna niştimanî de ye, da ku şênîyên vê pêkhateya resen ji hemû maf û erkên welatîbûnê mifayê wergirin.
Wî tekez kir ku ew dê li dijî her hewldaneke ji bo têkdana vê rêçê bi tundî bisekinin.
Serdemeke nû li ser bingeha dadmendî û serwerîyê
Wezîr El-Şeybanî bal kişand ser wê yekê ku Sûrîyan bi serokatîya Serok Ehmed El-Şeri` destkeftîyên dîrokî pêk anîn û dawî li serdema zordestîya bixwîn anîn; serdema ku canê Sûrîyan dimijand û bi milyonan kes koçber dikirin.
Wan bingeha serdemeke nû li ser hîmê dadmendî û serwerîyê ava kir, ku tê de hucreyên zindanan hatin valakirin û dezgehên ewlehîyê yên rejîma berê hatin hilweşandin da ku Sûrî bi tevahî hest bi azadîyê bikin.
Ewlehî, perwerde û aborî
Di sektora ewlehî û parastinê de, El-Şeybanî eşkere kir ku sazîyên niştimanî ji nû ve hatine rêkxistin da ku erkê xwe yê pîroz di parastina sînor û serwerîyê de bi cih bînin.
Ev yek bi çespandina bawerdarîyeke leşkerî pêk hat ku dawî li bêserûberîya çekan tîne, mafê bikaranîna çekan tenê di bin kontrola dewletê de dihêle û sîwana ewlehîya giştî li her derê belav dike.
Es`ed Hesen El-Şeybanî destnîşan kir ku perwerde û xwendina bilind pêşgavîyên hikûmetê ne; bi sed hezaran zarok û ciwan ji tarîya kampan vegeriyan ser kursîyên dibistan û zanîngehan.
Her wiha kar li ser nûjenkirina sazîyên zanistî tê kirin da ku bibin navendên raman û afirînerîyê û nifşan ji windabûnê biparêzin.
Dîplomasî û veger
Navborî dîyar kir ku Sûrîyê berhemên van destkeftîyan bi betalkirina “Qanûna Qeyser”ê, rakirina cezayên Amerîkî û Ewropî, û hilanîna navê xwe ji lîsteya dewletên piştgirên terorê piştî 47 salan wergirtine.
Her wiha, Sûrîyê serkeftineke dîplomatîk bi dest xistiye; hêzên ku demeke dirêj li dijî vîna gelê wê sekinîbûn’ ew bêbandor kirin.
Destkeftîyên Sûrîyê îro xêr in bo wê û birayên wê
El-Şeybanî got: “Ji ber pêgeha wê ya erdnîgarî û dîrokî, qedera Sûrîyê ye ku bibe dirêjahîyek ku ji sînorên gelê wê derbas dibe”.
Wî dîyar kir ku rejîma berê ev taybetmendî bi xirabî bi kar anîbû û ew veguherandibû nifirekê ku qeyran, teror û pêlên koçberîyê dişandin derve; lê Sûrîye îro tekez dike ku destkeftîyên wê xêr in bo wê û birayên wê û kevirê bingehîn ê geşepêdana herêmî ye.
Em ji bo bidawîkirina êrîş û destdirêjîyên Îsraîlê dixebitin
Di dosyaya Colana dagirkirî de, El-Şeybanî wiha got: “Kolombyayê vê dawîyê bi neheqî pêvekirina Colanê bi Îsraîlê ve qebûl kir, em şermezarkirina we ya ji bo vê yekê bilind dinirxînin. Em du pêngavan pêşnîyar dikin: Erkdarkirina Koma Erebî li New Yorkê ku vê şermezarkirinê bixe nav biryara gera 81an a Komeleya Giştî ya Neteweyên Yekbûyî û agahdarkirina fermî ya Bogotayê ku nabe destwerdanê di mafên Ereban de bike.”
El-Şeybanî di dawîyê de jî got: “Salên bê dê bibin şahidên jidayikbûna çîrokeke serkeftinê ya Sûrî ya dîrokî ku dê bi şanazî behsa wê were kirin; Sûrîye wekî palpişt û piştgir vegerîya û êdî ne bar û giranîyek e.”
