Uluslararası bir ekip, Cygnus X-1 sistemindeki kara delikten yayılan jetleri gözlemleyerek enerjisinin yaklaşık 10 bin Güneş’e eşdeğer olduğunu belirledi. Araştırma, kara deliklerin evrenin yapısı ve enerji dağılımındaki rolünü anlamada önemli bir referans sağlıyor.
Canberra (SANA) – Avustralya’daki Curtin Üniversitesi araştırmacıları ile dünya genelindeki çeşitli kurumlardan gökbilimcilerin yer aldığı uluslararası bir ekip tarafından yürütülen yeni bir bilimsel çalışma, Cygnus X-1 sistemindeki bir kara delikten yayılan devasa jetler gözlemledi.
Bu jetlerin enerjisi yaklaşık 10 bin Güneş’in enerji üretimine eşdeğer olup, kara deliklerin evrenin yapısının oluşumundaki rolünü anlamayı güçlendiriyor.
Üniversitenin internet sitesine göre, uluslararası bir araştırma ekibi, bu jetlerin gücünü ölçmek için Dünya çapına yayılmış bir radyo teleskop ağı kullandı ve kara deliklerin çevresindeki evren üzerindeki etkisiyle ilgili bilimsel modelleri doğruladı.
Nature Astronomy dergisinde yayımlanan çalışmada, sistemin doğrulanmış ilk kara deliği ve aşırı kütleli dev bir yıldız içerdiği; jetlerin güçlü yıldız rüzgarlarından etkilendiği ve iki gök cisminin dönüşü sırasında yön değiştirdiği, bu olgunun “dans eden jetler” olarak adlandırıldığı belirtildi.
Bilim insanları, bu jetlerin anlık gücünü yön değişimlerini izleyerek ilk kez ölçmeyi başardı; ayrıca hızlarının ışık hızının yaklaşık yarısı (saniyede 150 bin kilometre) olduğu belirlendi ve kara deliğe düşen maddenin enerjisinin yaklaşık %10’unun bu jetler aracılığıyla taşındığı ortaya kondu.
Bu bulgular, farklı kara delik türlerindeki jetlerin davranışını anlamak için önemli bir bilimsel referans sağlıyor ve galaksilerin evrimi ile evrendeki enerji dağılım mekanizmalarının incelenmesine yönelik daha geniş ufuklar açıyor.
