BM, İran ve Pakistan’dan Afganistan’a dönen milyonlarca kişiye destek amacıyla 529 milyon dolarlık müdahale planı başlatırken, geri dönüşlerin ülkede ciddi insani ve sosyal baskılar oluşturabileceği uyarısında bulundu.
CENEVRE (SANA) – BM, ulusal ve uluslararası sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği içinde, İran ve Pakistan’dan ülkelerine dönen milyonlarca Afgan’a destek amacıyla 529 milyon dolar değerindeki “2026 Afgan Geri Dönenlere Müdahale Planı”nı başlattı.
Milyonlarca Afgan’ın Dönüşü Bekleniyor
Afganistan’ın başkenti Kabil’de çarşamba günü açıklanan plana göre, yıl sonuna kadar İran’dan yaklaşık 1,7 milyon, Pakistan’dan ise 1,1 milyon kişinin daha Afganistan’a dönmesi bekleniyor.
BM Yetkilisinden Uyarı: Bu Sadece Sınır Meselesi Değil
BM Afganistan Geçici Koordinatörü Tajuddin Oyewale, durumun yalnızca kısa süreli bir sınır meselesi olmadığını belirterek, “Bu, sürdürülebilir, ilkelere dayalı ve tam finansmanlı bir yanıt gerektiren derin bir demografik ve kalkınma sorunudur.” ifadelerini kullandı.
Geri Dönüşlerin Büyük Bölümü Kadın ve Çocuklardan Oluşuyor
Oyewale, Eylül 2023’ten bu yana yaklaşık 5,9 milyon Afgan’ın ülkeye geri döndüğünü, bunun da iki yılı biraz aşkın sürede Afganistan nüfusunun yüzde 10 ila 12’sine denk geldiğini kaydetti. Kadınlar ve çocukların geri dönenlerin yarısından fazlasını oluşturduğunu aktaran Oyewale, bunların çoğunun Afganistan dışında doğup büyüdüğünü, bu nedenle kendi toplumlarıyla bağlarının zayıf ya da tamamen kopmuş durumda olduğunu ifade etti.
Orta Vadeli Yatırımların Önemi
BM yetkilisi, kabul noktalarında acil insani yardımın önemine işaret etmekle birlikte, orta vadeli geçim kaynakları, barınma, temiz su, sağlık ve koruma alanlarında yatırım yapılmaması halinde yeni göç dalgaları, artan yoksulluk ve hem geri dönenleri hem de ev sahibi toplulukları etkileyecek sosyal gerilimler yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Bağışçılara Çağrı: Planın Tam Finansmanı Şart
BM ayrıca bağışçı ülkelere, insani yardım ve koruma krizinin derinleşmesini önlemek, toparlanma, sürdürülebilir yeniden entegrasyon ve dayanıklılık süreçlerini desteklemek amacıyla 2026 Bölgesel Mülteciler ve Geri Dönenler Müdahale Planı’nın tamamen finanse edilmesi çağrısı yaptı.
Ö.E /Y.H
