LONDRA (SANA) – Londra ev sahipliğinde yaklaşık 40 ülkenin katılımıyla sanal bir zirve gerçekleştirildi. Zirvede, dünyanın en önemli petrol nakil yollarından biri olan Hürmüz Boğazı’nın İran tarafından kapatılmasının yol açtığı sonuçlar ele alındı; bu adım, küresel enerji güvenliği açısından son onlarca yılın en ciddi tehditlerinden biri olarak nitelendirildi.
Toplantı, ABD-İsrail İran Savaşı’nın tırmanması ve buna bağlı bölgesel istikrarsızlıklar ortamında gerçekleştirildi. Tahran, dünya petrol ticaretinin yaklaşık %20’sinin geçtiği boğazı kapatma adımında bulunmuş, bu durum uluslararası piyasalarda geniş çaplı endişe yaratmıştır.
Diplomatik ve Askei Seçenekler Masada
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, zirve öncesinde yaptığı açıklamada, toplantının “uluslararası ortak bir yanıtın koordine edilmesi” ve boğazın yeniden açılması için diplomatik ve siyasi seçeneklerin değerlendirilmesini amaçladığını belirtirken, boğazın kapalı kalmasının “küresel ekonomik istikrarı tehdit ettiğini” vurguladı.
Açılış oturumunda, İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, İran’ın adımını “uluslararası seyrüseferi tehlikeye atan pervasız bir tırmanış” olarak nitelendirdi.
Cooper, zirvenin, krizin devam etmesi durumunda ticaret gemilerini korumak amacıyla katılımcı ülkelerin askerî planlamacılarını bir araya getirerek kolektif bir savunma gücü oluşturma seçeneklerini değerlendireceğini kaydetti.
ABD’nin Dikkat Çeken Yokluğu
Toplantıda ABD’nin dikkat çeken bir şekilde yer almadığı görüldü. Başkan Donald Trump, daha önce yaptığı açıklamalarda boğazın güvenliğinin “Washington’ın sorumluluğunda olmadığını” ifade etmişti. Bu tutum, Körfez’deki deniz güvenliği düzenlemelerinin geleceği hakkında soru işaretleri yarattı; ayrıca ABD bu alanda her zaman merkezi bir rol oynamıştı.
Eş Zamanlı Uluslararası Girişimler
Paris’te, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, boğazı zorla açmak için askerî bir operasyon düzenlemenin “gerçekçi olmadığını” belirterek, böyle bir seçeneğin uzun zaman alacağını ve seyrüseferi ciddi risklerle karşı karşıya bırakacağını vurguladı.
Fransa Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Pascal Confavreux, G7 ülkeleri ile Körfez İşbirliği Konseyi üyesi ülkelerin önümüzdeki hafta Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeleri görüşmek üzere bir toplantı düzenleyeceklerini açıkladı; bu adım, uluslararası endişelerin giderek yayıldığını gösteriyor.
Tahran, maruz kaldığı saldırılara yanıt olarak boğazı kapalı tutma kararlılığını sürdürmekte ve herhangi bir zorla açma girişiminin “geniş çaplı bir bölgesel çatışmaya” yol açacağını savunmaktadır.
Genişleyen Ekonomik Yansımalar
Küresel bir petrol şokundan endişeler artıyor; boğazın kapanmasının ardından ham petrol fiyatları hızla yükselirken, uluslararası finans kuruluşları, durumun devam etmesi halinde tedarik zincirlerinde aksamalara ve nakliye ile sigorta maliyetlerinde artışa yol açabileceği uyarısında bulundu.
Bu gelişmeler, ABD-İsrail İran Savaşı’nın 34. gününe denk geliyor ve yakın zamanda bir yumuşama işareti görünmüyor.
