ŞAM (SANA) – Şam’ın kadim çarşıları, Ramazan ayının gelmesiyle birlikte kakule, tarçın ve karanfil kokularının birbirine karıştığı, şehrin ticari ve kültürel hafızasını canlandıran bir çekim merkezine dönüştü.
Suriye’nin başkenti Şam’daki tarihi çarşılar, Ramazan ayı boyunca her yıl olduğu gibi bu yıl da en yoğun günlerini yaşıyor. İpek Yolu üzerindeki stratejik konumuyla yüzyıllardır Doğu ve Batı arasında bir köprü görevi gören Şam’ın baharat pazarları, sadece bir alışveriş noktası değil, aynı zamanda şehrin sosyal ve kültürel mirasının yaşayan bir tanığı olarak öne çıkıyor.
“Şehrin ticari tarihini özetleyen kadim bir şiir”
Tarih araştırmacısı ve Miras El Sanatları Ticaret Evi Müdürü Halid El-Feyyad, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, Şam’daki baharat çarşılarının Ramazan ayında adeta bir hayat merkezine dönüştüğünü belirtti. Özellikle Emevi Camisi ile El-Azem Sarayı arasında uzanan tarihi Büzüriyye Çarşısı’nın önemine değinen El-Feyyad, bu mekânı Şam yaşam tarzının “canlı arşivi” ve şehrin ticari tarihini özetleyen “kadim bir şiir” olarak nitelendirdi.
El-Feyyad, çarşıların ürün çeşitliliği ve uygun fiyat seçenekleriyle aileler için hala cazip bir ekonomik alternatif sunduğunu, esnaf ve müşteri arasındaki bu hareketliliğin zorlu ekonomik koşullara rağmen iyimserlik aşıladığını ifade etti.
İpek Yolu’ndan Şam mutfağına uzanan miras
El-Feyyad, Şam’ın baharat kültürünün köklerinin İpek Yolu’na kadar uzandığını ve yüzyıllar önce Hindistan ile Güneydoğu Asya’dan gelen kervanların şehre karabiber, tarçın, karanfil, safran ve kakule taşıdığını belirterek, bu köklü mirasın İslam ve Osmanlı dönemlerinde daha da pekiştiğini ifade etti. Bugün Şam mutfağının temelini oluşturan bu baharatlara özellikle Ramazan ayında talebin zirve yaptığını vurgulayan El-Feyyad, şehre özgü yemeklerin karakteristik karışımlarla hazırlandığına dikkat çekti; bu kapsamda fette yemeğinde kimyon, sumak, pul biber ve kuru nane; mülükhiyede kuru kişniş, sarımsak, karabiber ve defne yaprağı; yebrakta ise kuru nane, yedi türlü baharat ve tarçın kullanıldığını paylaştı.
Ekonomik zorluklara karşı “küçük paket” formülü
Sektördeki ekonomik zorluklara da değinen El-Feyyad, döviz kuru dalgalanmaları ve ithalat maliyetlerine rağmen esnafın farklı kalite grupları ve küçük bütçelere uygun paketler sunarak tüketicinin alım gücüne uyum sağladığını belirtti. Tüketicilerin son yıllarda daha az miktarda ancak daha kaliteli ve menşei belirli ürünlere yöneldiği, yerel üretim olan kimyon, anason ve kekik gibi ürünlerin ise güven tazelediği kaydedildi.
“Kültürel miras korunmalı” çağrısı
Bu kültürel mirasın korunması çağrısında bulunan El-Feyyad; Şam’ın baharat çarşılarını ayakta tutmak için yerel ürünlerin desteklenmesi, geleneksel karışımların belgelenmesi ve çarşıların tarihi dokusuna uygun altyapı çalışmalarının yapılması gerektiğini vurguladı.
Şam’ın baharat çarşıları, barındırdığı kokular ve anılarla, ticaret ve medeniyetlerin buluşma noktası olma özelliğini gelecek nesillere taşımaya devam ediyor.
