Şam’da eski adli tıp yetkililerinin yargılanması devrik rejim döneminde tutukluların akıbetinin gizlenmesi ve ölüm nedenlerinin çarpıtılmasında askeri hastanelerin rolünü duruşmalarda gündeme taşıyor.
Şam (SANA) – Suriye Geçiş Dönemi Adaleti Ulusal Heyeti Hesap Verebilirlik ve Hesap Sorma Dairesi Müdürü Redif Mustafa, adli tıp sistemindeki eski yetkililerin yargılanmasının, askeri hastanelerin tutukluların akıbetinin gizlenmesi ve ölüm nedenlerinin gerçeğe aykırı gösterilmesindeki rolünü gündeme taşıdığını belirtti.
Mustafa, bu yargılamaların devrik rejim döneminde işlenen ihlallerin mekanizmalarına ve tıp kurumlarında çalışan bazı kişilerin bu ihlallerin gerçekleştirilmesinde veya örtbas edilmesinde üstlendiğinden şüphelenilen rollere ışık tuttuğunu ifade etti.
Mustafa, bugün basına yaptığı açıklamada, Şam’da geçiş dönemi adaleti alanında uzmanlaşmış 4. Ceza Mahkemesinin dün salı günü 10 duruşma gerçekleştirdiğini bildirdi. Duruşmaların bir bölümünde mevcut yargılamalara devam edildiğini, bir bölümünde ise yeni yargılamalara başlandığını belirten Mustafa, bu sürecin devrik rejim döneminde işlenen ağır ihlallerden sorumlu olanların hesap vermesini sağlamaya yönelik çalışmalar kapsamında yürütüldüğünü kaydetti.
Eski Tuğgeneral Ekrem El-Şaar’ın yargılanması
Mustafa, mahkemenin ele aldığı başlıca davalar arasında, Tişrin Askeri Hastanesi Adli Tıp Şubesi Başkanı eski Tuğgeneral Ekrem El-Şaar’ın yargılanmasının bulunduğunu belirtti.
El-Şaar’ın, savaş suçu ve insanlığa karşı suç olarak nitelendirilen, birden fazla kez ölümle sonuçlanan işkenceye iştirak etmekle suçlandığını ifade etti.
Dava evrakının sanığın huzurunda okunduğunu aktaran Mustafa, savcılığın, iddia makamı tanıklarının isimlerini de içeren altı sayfalık bir iddianame sunduğunu söyledi. El-Şaar’ın kendisine yöneltilen suçlamaları reddettiğini ve ilk ifadelerinden geri döndüğünü belirten Mustafa, mahkemenin tanıkların çağrılmasına ve duruşmanın 18 Kasım’a ertelenmesine karar verdiğini kaydetti.
Mustafa, davanın öneminin, sanığın bulunduğu görev ve hayatını kaybeden tutukluların cenazelerini inceleyen üç kişilik bilirkişi heyetlerine başkanlık ettiği yönündeki isnatla bağlantılı olduğunu belirtti. Mahkemeye sunulan olguların ve suçlamaların; bazı adli tıp personelinin cenazelerle ilgili işlemlerde, hayatını kaybedenlerin kimliklerinin belirlenmesinde, işkence izlerinin belgelenmesinde ve ölüm nedenlerine ilişkin raporların hazırlanmasındaki rolü hakkında temel sorular ortaya koyduğunu ifade etti.
Bu davanın, başta “601” Hastanesi, “Tişrin Askeri” Hastanesi ve “Harasta” Hastanesi olmak üzere bazı hastanelerin rolünü ele alan daha geniş bir dosyanın parçası olduğunu belirten Mustafa, dosyanın tutukluların ve cenazelerinin kimliklerinin gizlenmesiyle bağlantılı olayları ve gerçeği yansıtmadığından şüphelenilen ölüm nedeni raporlarının düzenlenmesini kapsadığını söyledi. Mustafa, gerçeğin ortaya çıkarılmasının, bu olaylara ilişkin bireysel sorumlulukların delillere ve yargısal usullere dayanılarak belirlenmesini gerektirdiğini vurguladı.
Eski adli tıp hekimi Eymen Hılu’nun yargılanması
Mustafa, duruşmalarda eski adli tıp hekimi Albay Eymen Hılu’nun da yargılandığını belirtti. Bunun, adli tıp sisteminde çalışanların üstlendiği rollerin ve kendilerine isnat edilen uygulamaların, tutukluların gözaltı ve tutuklama merkezleri ile askerî hastanelerde maruz kaldığı ihlallerle ne ölçüde bağlantılı olduğunun araştırılmasının önemini ortaya koyduğunu ifade etti.
Bu yargılamaların öneminin, sanıkların belirli eylemler nedeniyle hesap vermesiyle sınırlı olmadığını vurgulayan Mustafa, ihlallerin mekanizmalarının ve bu ihlallerin gerçekleşmesine veya örtbas edilmesine katkıda bulunan kurumlarla rollerin ortaya çıkarılmasını da kapsadığını söyledi.
Mustafa, bunun gerçeğin daha bütünlüklü biçimde anlaşılmasına yardımcı olduğunu ve hesap verebilirliğin bireysel sorumluluğa, delillere ve adil yargısal usullere dayanmasını sağladığını belirtti.
Mustafa, Hesap Verebilirlik ve Hesap Sorma Dairesinin bu dosyaları, olayların titizlikle belgelenmesi ve sorumluluğun yalnızca görev ve makamlarla sınırlandırılmaması esasına göre ele aldığını vurguladı. Amaçlarının, her kişinin sorumluluğunu yargı önünde kanıtlanan hususlar doğrultusunda belirlemek ve mağdurlarla yakınlarının gerçeği öğrenme ve adalete erişim hakkını güvence altına almak olduğunu ifade etti.
Devrik rejim döneminde gözaltı ve tutuklama merkezleri ile askeri hastanelerde hayatını kaybeden tutuklulara ilişkin dosya, kayıp kişilerin akıbetinin ortaya çıkarılması ve ihlallerden sorumlu olanların hesap vermesi sürecinin temel dosyalarından biri olarak öne çıkıyor. Tanıklıklar ve belgeler; işkenceye, ölüm koşullarına ve mağdurların cenazeleriyle ilgili işlemlere ilişkin olgular içeriyor.
Tıbbi ve adli belgeler ise hayatını kaybedenlerin kimliklerinin ve ölüm nedenlerinin belirlenmesi, işkence izlerinin belgelenmesi ve tıbbi raporların gerçeklerle ne ölçüde örtüştüğünün tespit edilmesi açısından özel önem taşıyor.
Bu belgeler, sorumluların belirlenmesine katkı sağlamanın yanı sıra mağdur ailelerinin yakınlarının akıbetini öğrenmesine de yardımcı oluyor.
N.W.A / Y.K / D.N