ŞAM (SANA) – Kronik bir enerji krizi ve kapsamlı yeniden inşa ihtiyaçlarıyla karşı karşıya bulunan Suriye’de, doğal gaz giderek daha stratejik bir kaynak olarak öne çıkıyor. Ülkenin ağırlıklı olarak doğu bölgelerinde yer alan kara sahalarının ötesinde, bu kez dikkatler Akdeniz’e uzanan Suriye kıyı şeridine çevrilmiş durumda.
Uluslararası veriler, Suriye’nin doğal gaz üretiminin 2011’den bu yana keskin biçimde gerilediğine işaret ediyor. Dünya Bankası verilerine göre, savaş öncesinde yıllık yaklaşık 8,7 milyar metreküp olan üretim, günümüzde yaklaşık 3 milyar metreküp seviyesine düşmüş durumda. Bu miktar, özellikle elektrik üretimi açısından ülkenin ihtiyaçlarını karşılamaktan uzak kalıyor.
Gaz, elektrik sisteminin belkemiği
Doğal gaz, Suriye’deki elektrik santrallerinde kullanılan temel yakıtların başında geliyor. Üretilen elektriğin önemli bir bölümü gaza dayandığı için, üretimde sağlanacak her artış stratejik bir önem taşıyor. Mevcut enerji açığı; uzun süreli elektrik kesintileri, sanayi faaliyetlerinde düşüş ve ekonomik toparlanmanın yavaşlaması şeklinde kendini gösteriyor.
Bu çerçevede gaz kaynaklarının geliştirilmesi; elektrik şebekesinin istikrara kavuşturulması, ithalata bağımlılığın azaltılması ve kamu maliyesi üzerindeki baskının hafifletilmesi açısından kritik bir kaldıraç olarak görülüyor.
Tartus–Lazkiye açıklarında beş deniz bloğu
Bu hedef doğrultusunda Suriye Petrol Şirketi, kısa süre önce Chevron ve Power International Holding ile bir mutabakat zaptı imzaladı. Anlaşma, Suriye kıyıları açıklarında gaz ve petrol aramalarına yönelik teknik ve uzmanlık çalışmalarının başlatılmasını öngörüyor.
Suriye’nin Tartus’tan Lazkiye’ye uzanan sahil şeridinde, açık deniz aramalarına ayrılmış beş deniz bloğu bulunuyor. Bu bloklardan biri, mutabakat kapsamında yürütülecek ortak çalışmalar için pilot alan olarak belirlendi.

Önce teknik çalışmalar, sonra olası işletme
Suriye Petrol Şirketi Kurumsal İletişim Direktörü Safvan Şeyh Ahmed, SANA’ya yaptığı açıklamada mutabakatın, teknik iş birliği ve ön değerlendirme çalışmaları için genel bir çerçeve sunduğunu belirtti. Ahmed’e göre, imzadan yaklaşık iki ay sonra uzman ekiplerle değerlendirme çalışmalarına başlanması planlanıyor.
Teknik ve ekonomik göstergelerin olumlu olması halinde, mutabakatın yaklaşık sekiz ay içinde uygulamaya dönük bir anlaşmaya dönüşebileceğini ifade eden Ahmed, projenin icra aşamasına geçmesi durumunda arama, geliştirme ve olası gaz keşfine kadar olan sürecin uluslararası açık deniz standartlarına uygun şekilde üç ila dört yıl sürebileceğini kaydetti.
Açık deniz rezervleri belirsizliğini koruyor
Şu aşamada Suriye karasularında bulunabilecek gaz miktarına ilişkin resmi ve teyit edilmiş bir rezerv tahmini bulunmuyor. Uluslararası kurumlar, potansiyel sahaların varlığı, büyüklüğü ve ekonomik fizibilitesinin ancak kapsamlı sismik ve jeolojik çalışmalarla netleşebileceğini vurguluyor.
Buna karşın Doğu Akdeniz’de Mısır ve Kıbrıs gibi komşu ülkelerin deneyimleri, bölgenin kayda değer bir gaz potansiyeline sahip olabileceğine işaret ediyor. Bu tablo, Suriye yönetiminin konuya yönelik stratejik ilgisini güçlendiriyor.
Yeniden inşa ve enerji egemenliği açısından kritik
Açık deniz gazı meselesi, ekonomik beklentilerin ötesinde daha geniş bir stratejik boyut taşıyor. Şam yönetimi açısından bu süreç; deniz yetki alanlarındaki kaynakların bilimsel ve teknik temelde incelenmesi, ulusal kapasitenin geliştirilmesi ve ileri teknolojiye sahip uluslararası ortakların çekilmesi anlamına geliyor.
Enerji arzının yeniden inşanın temel şartlarından biri olduğu Suriye’de, kara ve deniz kaynaklı doğal gaz; orta ve uzun vadede istikrarın sağlanması, sanayinin canlandırılması ve sürdürülebilir büyümenin desteklenmesi için kilit bir unsur olarak görülüyor.
Teknik temkin ile ekonomik umutlar arasında ilerleyen Suriye açık deniz gaz dosyası, şimdilik çalışmalar ve projeksiyonlar aşamasında. Ancak bu adım, ülkenin enerji stratejisinde belirgin bir yön değişikliğine işaret ediyor. Teknik sonuçların olumlu çıkması halinde, Akdeniz’in Suriye için gelecekte yeni bir enerji ve toparlanma alanına dönüşmesi ihtimali güçleniyor.
H.Ş