Suriye ve Danimarka, siyasi, ekonomik, kalkınma, insani ve güvenlik alanlarını kapsayan kapsamlı ortaklık için çalışmaları ilerletme konusunda mutabakata varırken, Danimarka Şam’daki büyükelçiliğini 14 yıl aradan sonra yeniden açtı.
Şam (SANA) – Suriye Dışişleri ve Gurbetçiler Bakanı Esad Hasan El-Şeybani ile Danimarkalı mevkidaşı Lars Løkke Rasmussen, Suriye ile Danimarka‘nın kapsamlı bir ortaklık kurma ve iki ülke arasındaki işbirliğini ortak çıkarlara hizmet edecek, Suriye’nin istikrarı ile toparlanmasına katkı sağlayacak şekilde güçlendirme yönündeki iradesini teyit etti.
El-Şeybani, bugün Şam’daki Teşrin Sarayı’nda Danimarkalı mevkidaşıyla düzenlediği ortak basın toplantısında, “Suriye ve Danimarka; siyasi, ekonomik, kalkınma ve insani alanlarda kapsamlı bir ortaklık ve geniş çaplı işbirliği kurma yönünde ilerliyor.” dedi.
Danimarka’nın Şam Büyükelçiliğini yeniden açmasının ikili ilişkilerin geliştirilmesi açısından önemli bir adım olduğunu belirten El-Şeybani, bunun aynı zamanda Avrupa’da yeni Suriye’ye açılım yönünde giderek artan bir eğilimi yansıttığını ifade etti.
Ortaklık anlaşması
El-Şeybani, görüşmelerde iki ülke arasında tüm alanlardaki işbirliğine kurumsal bir çerçeve oluşturacak ortaklık anlaşması üzerinde çalışılmasının ele alındığını belirtti
El-Şeybani ayrıca,Suriye-Danimarka İş Konseyi’nin teorik mutabakat aşamasından çıkarılarak somut, uygulamaya dönük ve verimli bir yapıya kavuşturulmasının da görüşüldüğünü ifade etti.
El-Şeybani, Danimarkalı şirketleri Suriye’deki yatırım fırsatlarından, özellikle yenilenebilir enerji, su, tarım ve deniz taşımacılığı sektörlerinde yararlanmaya davet etti.
El-Şeybani, görüşmelerde toparlanma süreci ile savaş kalıntıları ve mayınların temizlenmesi konularının da ele alındığını belirterek, bunların arazilerin yeniden kullanılabilir hale getirilmesi, güvenli, yaşanabilir ve üretime elverişli kılınması açısından temel öncelikler arasında yer aldığını söyledi.
Danimarka’daki Suriyelilerin durumunun da görüşüldüğünü aktaran El-Şeybani, Suriye’nin kapılarının istisnasız tüm vatandaşlarına açık olduğunu, gönüllü ve güvenli geri dönüşlerini desteklediklerini vurguladı.
El-Şeybani, “Danimarka’nın Suriye halkının dostu olduğunu teyit ettiniz. Gerçek dostluk iki dönüm noktasında sınanır; tutum almanın bedel gerektirdiği zamanlarda ve şartların daha elverişli ve kolay olduğu dönemlerde. Siz ilkinde yanımızda olduğunuzu kanıtladınız, bugün de ikincisinde yanımızda duruyorsunuz.” dedi.
El-Şeybani, “Suriye devrimi yıllarında insani desteğiniz her zaman mevcuttu ve bu alanda öncü ülkeler arasında yer aldınız. Danimarka Mülteci Konseyinin sahadaki varlığını sürdürmesini, mayın temizleme, su temini, tarım ve geçim kaynaklarının desteklenmesine yönelik çalışmalarını takdir ediyoruz.” ifadelerini kullandı.
Dışişleri ve Gurbetçiler Bakanı El-Şeybani, Danimarka’nın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinde Suriye’nin birliğini ve ulusal karar alma bağımsızlığını destekleyen tutumlarını takdir etti.
Şam ile Kopenhag arasında direkt uçuşlar
El-Şeybani, Şam ile Kopenhag arasındaki direkt uçuşların 21 Eylül’de başlayacağını belirterek, bu adımın Suriye diasporasına hizmet edeceğini ve iki ülke arasındaki iletişim ile bağları güçlendireceğini ifade etti.
Danimarka Büyükelçiliğinin yeniden açılması ve Avrupa ile ilişkilerin güçlendirilmesi
Dışişleri Bakanı El-Şeybani, Avrupa Birliği’nin ekonomik yaptırımların kaldırılması, işbirliği anlaşmasının yeniden etkinleştirilmesi ve Suriye devlet kurumlarının yaptırım listelerinden çıkarılması yönünde attığı adımları da takdir etti.
Kalan kısıtlamaların, özellikle bankacılık, deniz taşımacılığı ve sigorta sektörleri üzerindeki etkilerinin toparlanma sürecinin önünde hâlâ engel oluşturduğunu belirten El-Şeybani, Danimarkalı dostlara bu zorlukların aşılmasına katkı sağlama çağrısında bulundu.
El-Şeybani, Danimarka’nın Şam’daki büyükelçiliğini yeniden açan ilk İskandinav ülkesi olduğuna dikkati çekerek, bu adımın Avrupa ülkeleriyle iletişimin güçlendirilmesine katkı sağlayacak önemli bir taahhüt niteliği taşıdığını ifade etti.
El-Şeybani, Suriye dış politikasının Avrupa ülkeleri ve Avrupa Birliği ile ilişkilerin yeniden tesis edilmesine odaklandığını belirtti.
Şam Hükümetinin kurtuluştan bu yana attığı adımların olumlu karşılandığını ifade eden El-Şeybani, bu adımların Suriye’nin devrik rejimden miras aldığı bazı engellerin aşılmasına katkı sağladığını söyledi.
El-Şeybani, Suriye’nin bugün siyasi, hukuki, ekonomik ve kalkınma vizyonuyla ülkeleri kendisiyle ilişkilerini derinleştirmeye teşvik ettiğini belirterek, Şam ile Kopenhag arasında imzalanması beklenen ortaklık anlaşmasının da bu yönde atılacak ilave bir adım olabileceğini ifade etti.
Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’na ve işgal altındaki Suriye Golan Tepeleri üzerindeki egemenliğimize bağlıyız
İsrail’in Suriye’ye yönelik saldırılarına ilişkin El-Şeybani, İsrail’in Suriye topraklarına yönelik ihlal ve saldırılarını sürdürdüğünü belirtti.
El-Şeybani, yalnızca temmuz ayında 65, ağustos ayının ilk 18 gününde ise 52 İsrail ihlalinin kayda geçtiğini, yıl başından bu yana ise 147 kişinin gözaltına alındığını ve bunlardan 49’unun halen alıkonulduğunu ifade etti. El-Şeybani ayrıca, Suriye’nin Kuneytra Bölgesinde Şam Dutu Hasadı Başladı’ndaki evlere yönelik baskınların da sürdüğünü kaydetti.
El-Şeybani, “İsrail’in işgal güçlerinin Cebel El-Şeyh’den çekilmeyeceğine ilişkin açıklamaları, işgali kalıcılaştırmaya yönelik açık bir ilan niteliğindedir.” dedi.
Suriye’nin diplomatik çözüm seçeneğine bağlılığını vurgulayan El-Şeybani, saldırıların ve gözaltıların durdurulması ile İsrail güçlerinin 8 Aralık 2024 öncesindeki hatlara çekilmesi amacıyla ABD arabuluculuğunda yürütülen müzakerelere katıldıklarını belirtti.
El-Şeybani, Suriye’nin karşı karşıya olduğu zorluklara rağmen diplomatik çözüm seçeneğine bağlılığını sürdürdüğünü, 1974 tarihli Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’na tam olarak dönülmesi yönündeki talebinden vazgeçmediğini ve işgal altındaki Suriye Golan Tepeleri üzerindeki egemenlik hakkını koruduğunu vurguladı.
Suriye’nin ulusal ordusunu inşa etme konusundaki egemenlik hakkının da altını çizen El-Şeybani, Avrupalı ortaklara İsrail’in saldırılarına ilişkin sahadaki gerçekleri uluslararası karar alma mercilerine taşımaları çağrısında bulundu.
Suriyelilerin geri dönüşü: Gönüllü, güvenli ve onurlu
El-Şeybani, Birleşmiş Milletler verilerine göre kurtuluştan bu yana farklı toplumsal kesimlerden yaklaşık 1,8 milyon Suriyelinin ülkesine döndüğünü belirtti.
Etnik ve mezhepsel ayrışma döneminin devrik rejimle birlikte sona erdiğini vurgulayan El-Şeybani, Suriye’nin tüm Suriyelilere ait olduğunu ve toplumsal çeşitliliğin ülke için bir güç kaynağı oluşturduğunu ifade etti. El-Şeybani ayrıca, yurt dışındaki Suriyelileri ülkelerine dönerek yeniden inşa ve imar sürecine katkıda bulunmaya teşvik etti.
El-Şeybani, Danimarka’da yaşayan Suriyeli doktor, mühendis, öğrenci ve iş insanlarının, ister Suriye’ye dönmeyi ister Danimarka’da yaşamayı sürdürmeyi tercih etsinler, iki ülke arasında önemli bir medeniyet köprüsü oluşturduğunu vurguladı.
Suriye girişimiyle BM kararı
El-Şeybani, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun dün, Suriye tarafından sunulan ve 19 Aralık’ın “Kayıpları Arayan Kadınları Onurlandırma Günü” ilan edilmesini öngören kararı oy birliğiyle kabul ettiğini belirtti.
Kararın, Suriyelilerin yaşadığı acıların ve yıllarını çocuklarını, eşlerini ve sevdiklerini aramakla geçiren kadınların deneyiminin bir sonucu olduğunu ifade etti.
El-Şeybani, bu kararla birlikte Suriye’nin, kendi deneyiminden doğan insani bir meseleyi daha geniş bir uluslararası zemine taşıyan ve Birleşmiş Milletler nezdinde inisiyatif alan bir ülke konumuna geldiğini vurguladı.
Suriye toparlanıyor, dostları desteğe hazır
Danimarka Dışişleri Bakanı ise Suriye’nin, acımasız devrik Esad rejimi altında geçen yılların ardından toparlanma sürecine girdiğini belirterek, dostlarının Suriye’ye her zaman destek vermeye hazır olduğunu vurguladı.
Danimarka Dışişleri Bakanı, Şam ziyaretinin yapıcı geçtiğini belirterek, Cumhurbaşkanı Ahmed El-Şara ve bazı yetkililerle iki ülke arasındaki işbirliğinin geliştirilmesine yönelik olumlu görüşmeler gerçekleştirdiğini ifade etti.
Ekonomik işbirliği ve ortaklık anlaşması
Danimarka Dışişleri Bakanı, görüşmelerde ikili ekonomik işbirliğini güçlendirme fırsatlarının ele alındığını ve Danimarka iş dünyasının Suriye pazarına yatırım yapmaya hazır olduğunu belirtti.
İki ülke arasındaki gelecekteki işbirliğine çerçeve oluşturacak bir ortaklık anlaşmasının hazırlanmasına başlanması konusunda mutabakata varıldığını ifade eden Bakan, ayrıca Şam’daki Danimarka Enstitüsünün en kısa sürede yeniden açılması için çalışılacağını kaydetti.
Rasmussen, Danimarka’nın Suriye’ye yönelik yaptırımların kaldırılmasını destekleyen ilk ülkeler arasında yer aldığını belirterek, Şam’daki büyükelçiliğin yeniden açılmasının daha yakın işbirliği açısından önemli bir adım olduğunu söyledi.
Rasmussen, gelecekteki işbirliğinin toparlanma, ticaret, yeniden yapılanma, göç, yatırım ve güvenlik alanlarını kapsayacağını ifade etti.
Tarım ve yatırım işbirliğinin odak noktasında
Rasmussen, Danimarka’nın tarım sektöründe önemli deneyim ve uzmanlığa sahip olduğunu belirterek, Suriye’nin bölgenin gıda merkezi olabilecek potansiyele sahip olduğunu ve ülkesinin bu alanda Suriye’ye destek vermeye hazır olduğunu vurguladı.
Rasmussen, Danimarka’nın önümüzdeki dönemde Suriye Tarım Bakanı ve beraberindeki heyeti ağırlamayı planladığını belirterek, ziyarette tarımsal işbirliğinin geliştirilmesine yönelik imkanların ele alınacağını ifade etti.
Rasmussen, ülkesinin bu yıl Suriye’ye destek amacıyla yaklaşık 76 milyon dolar ayırdığını, gelecek yıl ise bu desteği artırmayı planladığını belirtti.
Yaptırımların kaldırılması ve güçlü bir mali sistemin inşasının tamamlanmasının, Suriye’deki yatırım potansiyelinin harekete geçirilmesi açısından iki temel unsur olduğunu ifade etti.
Suriyelilerin gönüllü geri dönüşüne destek
Rasmussen, Danimarka’nın ülkelerine gönüllü olarak dönmek isteyen Suriyelileri desteklemek amacıyla planlar hazırladığını belirterek, Danimarka’da yaşayan bazı Suriyelilerin bu plan ve programlardan yararlandığını ifade etti.
Ülkesinin Suriye ile ilişkilerine yalnızca göç perspektifinden yaklaşmadığını vurgulayan Rasmussen, Danimarka’nın barış içinde yaşayan bir Suriye toplumunun inşasına katkı sunmak istediğini kaydetti.
Kapsamlı ortaklık
Rasmussen, Kopenhag’ın Şam ile ortak çıkarlara dayalı kapsamlı bir ortaklık kurmayı hedeflediğini, bu ortaklığın yalnızca ekonomik alanla sınırlı kalmayıp güvenlik işbirliğini de kapsayacağını vurguladı.
Suriye’nin kurtuluşunun, tüm bölgede istikrarın sağlanmasına katkı sunmak için yeni bir fırsat oluşturduğunu ifade etti.
Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed El-Şara, dün pazartesi günü Şam’daki Halk Sarayı’nda Danimarka Dışişleri Bakanı ve beraberindeki heyetle bir araya gelmişti.
Görüşmede, iki ülke arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesinin yolları ile ortak ilgi alanına giren bazı konular ele alınırken, Suriye’de istikrarın desteklenmesine katkı sağlayacak toparlanma ve yeniden imar alanlarındaki işbirliği de değerlendirildi.
Danimarka Dışişleri Bakanı ayrıca dün, ülkesinin Şam’daki büyükelçiliğini 14 yıllık aranın ardından yeniden açtı.
Rasmussen, Suriye’nin toparlanma ve istikrar sürecine desteği sürdürme konusundaki kararlılıklarını vurgulayarak, iki ülke arasındaki yatırım, ticaret, bilim ve kültür alanlarındaki işbirliğini güçlendirmek istediklerini ifade etti.
N.W.A / R.H / M.Y / A.K
