Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği verilerine göre, yaklaşık 1,72 milyon Suriyeli ülkesine dönerken, yetkililer geri dönenler için barınma ve temel hizmetlere erişim sürecinin önemine dikkat çekiyor.
Cenevre (SANA) – Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK) verilerine göre, yaklaşık 1,72 milyon Suriyeli ülkesine geri döndü. Bu durum geri dönüş hareketliliğinin genişlediğine işaret ederken, geri dönenleri hayatlarını yeniden kurma, barınma, geçim kaynakları ve temel hizmetlere erişimle ilgili yeni bir aşama bekliyor.
Geri dönüşlerde illere göre yoğunluk
BMMYK’nin güncellenen verilerine göre, geri dönen Suriyelilerin sayısı 1,717,964 kişiye ulaştı. Açıklamada, bu rakamın teşkilat tarafından dönüşü doğrulanan veya tespit edilen kişileri kapsadığı, bu nedenle mutlaka toplam fiili geri dönen sayısını yansıtmadığı belirtildi.
Geri dönenlerin sayıları ağırlıklı olarak Şam, İdlib, Halep, Şam Kırsalı, Humus, Hama ve Dera’da yoğunlaşıyor; bu iller BMMYK tarafından tespit edilen geri dönenlerin büyük çoğunluğunu ortaklaşa karşıladı.
Geri dönüş süreci ve yaşanan zorluklar
Ailelerin kendi bölgelerine varmasıyla dönüş yolculuğu sona ermiyor; pek çok aile konut temini, gelir kaynaklarının yeniden tesisi, temel hizmetlere erişim, belge ve hukuki meselelerin çözüme kavuşturulması ve topluluklarında yeniden istikrar sağlama konularında zorluklarla karşı karşıya kalıyor.
BMMYK, geri dönenlere verilen desteğin yeniden entegrasyona odaklandığını, bunun da ailelerin dönüş aşamasından kendi kendine yeterliliğini yeniden kazanmaya ve istikrarlı bir yaşam kurmaya geçmesine yardımcı olduğunu belirtiyor.
İşbirliği ve destek çalışmaları
Bu çerçevede BMMYK, hasar gören konutların, altyapının ve temel hizmetlerin onarılması hususunda kalkınma ortakları ile resmi ve yerel makamlarla işbirliği yaparken, geri dönenlere hukuki yardım, barınma ve geçim desteği de sağlıyor.
Bu işbirliği, artan geri dönen sayılarıyla birlikte özel bir önem kazanıyor; zira ailelerin dönüşü, kendi bölgelerinde istikrar sağlamalarını, geçim kaynaklarını yeniden kazanmalarını ve çocukları ile bireylerinin temel ihtiyaçlarını karşılamalarını sağlayacak koşulların oluşturulmasını gerektiriyor. Bu da yeniden entegrasyonu, dönüş sürecinin temel ve tamamlayıcı bir aşaması haline getiriyor.
Ülke içinde yerinden edilmiş kişilerin durumu
Yurtdışından dönen Suriyelilere paralel olarak BMMYK verileri, ülke içinde yerinden edilmiş yaklaşık 1,97 milyon kişinin de kendi bölgelerine döndüğünü ve bunun ülke içindeki geri dönüş hareketliliğinin genişliğini yansıttığını gösteriyor.
Buna karşılık insani ihtiyaçlar geniş çapta devam ediyor; BMMYK verilerine göre, Ağustos 2025 tarihlerine dayanan verilere göre 5,5 milyondan fazla ülke içinde yerinden edilmiş kişi bulunurken, elindeki en güncel insani ihtiyaç verilerine göre yaklaşık 15,6 kişi yardıma muhtaç durumdaydı.
Yeniden entegrasyon ve geleceğe bakış
BMMYK, 4 Ağustos’ta Suriye’deki koruma ve yeniden entegrasyon süreçlerine ilişkin 2026 yılı ikinci çeyrek raporunu, 6 Ağustos’ta ise ülkelerine dönen Suriyelilere yönelik kapsamlı değerlendirme raporunu yayımladı.
Bu veriler, geri dönüşün yalnızca ülkeye ulaşan kişi sayısı ile ölçülmediğini, aynı zamanda istikrarlı ve güvenli bir yaşamı yeniden kurma, işe, eğitime ve hizmetlere geri dönme, ailelerinin geleceğini kendi bölgelerinde inşa etme kabiliyetleriyle ölçüldüğünü gösteriyor.
V.K / İ.K
