BM Güvenlik Konseyi’nde birçok ülke, Suriye’nin ekonomik toparlanması, insani ihtiyaçlarının karşılanması ve yeniden imarı için uluslararası desteğin sürdürülmesini istedi. İsrail’e egemenlik ihlallerini durdurma ve işgal altındaki topraklardan çekilme çağrısı yapıldı.
New York (SANA) – BM Güvenlik Konseyi‘nde Suriye’deki insani durum ele alındı. Oturumda, ülkenin ekonomik toparlanması, yeniden imar süreci ve Suriyelilerin güvenli dönüşleri için uluslararası desteğin sürdürülmesi gerektiği vurgulandı. Çok sayıda ülke, Suriye’nin egemenliği ve toprak bütünlüğüne destek verdiğini belirtti. İsrail’in Suriye’nin güneyindeki faaliyetlerinin durdurulması ve 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması‘na uyulması çağrısı yapıldı.
Suriye’ye desteğin sürdürülmesi ve İsrail’in ihlallerini durdurması çağrısı
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri’nin Suriye Özel Temsilci Yardımcısı Claudio Cordone, ekonomik durumun Suriye’de geçiş sürecinin başarıya ulaşması ve istikrarın sağlanması açısından temel unsurlardan biri olduğunu belirterek ülkeye desteğin sürdürülmesinin ve İsrail’in Suriye’nin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü ihlal eden faaliyetlerini durdurmasının önemini vurguladı.
Cordone, 12 Ekim’de New York’ta BM Güvenlik Konseyi’nin Suriye’deki insani duruma ilişkin oturumunda yaptığı konuşmada, yaptırımların kaldırılmasının yeni yatırım ve finansal işbirliği fırsatları yarattığını ifade etti. Avrupa Birliği’nin Suriye’ye 620 milyon euro destek sağlayacağını açıkladığını, Dünya Bankası‘nın ise tarım projelerini desteklemek amacıyla 175 milyon dolar tahsis ettiğini kaydetti.
Ekonomik toparlanmanın temelini kurumsal reformların, şeffaflığın ve adil büyümenin oluşturduğunu belirten Cordone, BM’nin Suriye hükümetiyle ülkenin öncelikleri doğrultusunda bir yeniden imar konferansı düzenlenmesi konusunda görüşmeler yürüttüğünü bildirdi.
Mevcut fırsatların, toplumlara somut faydalar sağlayacak sürdürülebilir desteğe dönüştürülmesi gerektiğini vurgulayan Cordone; finansman, teknik yardım ve Suriyelilerin yaşamlarını olumlu yönde etkileyecek projelerin önemine dikkati çekti.
Cordone, Suriye hükümetinin uluslararası hukuka uygun şekilde, ifade ve görüş özgürlüğüne saygıyı gözeterek nefret söylemiyle mücadeleye yönelik ulusal bir eylem planı hazırlama girişimini takdir etti. Ayrıca Roma’da Suriye’deki terörle mücadele çabalarını desteklemek amacıyla 75 milyon dolardan fazla ödenek tahsis edilmesi yönünde verilen uluslararası taahhütleri memnuniyetle karşıladı.
İsrail’in Suriye’nin güneyindeki askeri faaliyetlerinin devam etmesi konusunda uyarıda bulunan Cordone, bu faaliyetlerin kontrol noktaları ve kontrol noktalarının kurulmasını, bombardımanları ve gözaltıları kapsadığını belirtti. Söz konusu faaliyetlerin siviller üzerindeki etkilerine ilişkin endişelerini dile getiren Cordone, İsrail’in 49 kişiyi alıkoymaya devam ettiğine ilişkin haberlerin bulunduğunu ve bu kişilerin durumlarının takip edilerek haklarının güvence altına alınması gerektiğini ifade etti.
Cordone, İsrail’in 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’nı ihlal eden faaliyetlerini durdurması, Suriye’nin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermesi gerektiğini vurguladı. BM’nin, geçiş dönemi adaletini desteklemek amacıyla Suriye kurumları ve uluslararası mekanizmalarla işbirliğini güçlendirmeye hazır olduğunu belirten Cordone, bu sürecin Suriye’nin sahipliğinde ve liderliğinde yürütülmesi gerektiğini kaydetti.
BM Genel Sekreter Yardımcısı ve Acil Yardım Koordinatör Yardımcısı Muhammed Yahya ise yaklaşık 1,82 milyon Suriyeli mültecinin ülkelerine, 2,04 milyon ülke içinde yerinden edilmiş kişinin de asıl yerleşim bölgelerine döndüğünü açıkladı. Suriye’de toparlanma sürecinde kayda değer ilerleme sağlandığını belirten Yahya, mültecilerin ve yerinden edilmiş kişilerin dönüşünün Suriyelilerin geleceklerini yeniden inşa etme kararlılığını gösterdiğini ifade etti.
BM Mülteciler Yüksek Komiserliği verilerine göre Suriye’de 5,5 milyondan fazla kişinin hala ülke içinde yerinden edilmiş durumda olduğunu belirten Yahya, yaklaşık 770 bin kişinin kamplarda yaşadığını, bunların dörtte üçünü kadınlar ve çocukların oluşturduğunu söyledi.
Okulların, su ve enerji sistemlerinin zarar görmesinin yanı sıra iş olanaklarının yetersizliğinin, geri dönen ailelerin toparlanmasını ve istikrarlı bir yaşama kavuşmasını zorlaştırdığını kaydetti.
Mayınlar ve savaş kalıntılarının Suriyelilerin geri dönüşünü ve ülkenin toparlanmasını engellediğini vurgulayan Yahya, Aralık 2024’ten bu yana Suriye’de patlayıcı maddelerden kaynaklanan 2 bin 576 can kaybı ve yaralanma vakasının bildirildiğini, bunların yaklaşık 900’ünün ölümle sonuçlandığını açıkladı. Mayın temizleme çalışmalarının Suriye’nin geleceğini yeniden inşa etmek için temel bir koşul olduğunu belirtti.
Yahya, Suriye’deki acil insani yardım müdahalesinin yalnızca yüzde 32’sinin finanse edildiğini ve bu oranın yetersiz kaldığını ifade ederek sürdürülebilir çözümlere yatırım yapılması gerektiğini vurguladı.
“Kampsız Suriye” vizyonunun yalnızca kampların kapatılması anlamına gelmediğini belirten Yahya, asıl hedefin güvenli ve sürdürülebilir geri dönüş için gerekli koşulları oluşturarak kamplara duyulan ihtiyacı ortadan kaldırmak olduğunu teyid etti.
ABD: Suriye hükümetinin ilerlemesi ve uluslararası ekonomiye yeniden entegrasyonu memnuniyetle karşılandı
ABD‘nin BM Daimi Temsilcisi Tammy Bruce, Suriye hükümetinin kaydettiği ilerlemeyi memnuniyetle karşıladı. Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed El-Şara ile bölgedeki gelişmelerle bağlantılı çeşitli konuları görüştüğünü belirten Bruce, Suriye ile tarihi eser kaçakçılığının önlenmesi ve çalınan kültürel mirasa ait 36 parçanın ülkeye iadesi konusunda yürütülen işbirliğini de olumlu değerlendirdi.
Bruce, Suriye’nin küresel ekonomiye yeniden entegre olma yönündeki adımlarını ve DEAŞ’a karşı uluslararası koalisyonla işbirliğini de memnuniyetle karşıladığını belirterek kalıcı istikrarın, egemen bir devletin kurumlarının yeniden tesis edilmesine bağlı olduğunu vurguladı.
Türkiye: İsrail’in yayılmacı faaliyetleri uluslararası hukuku ihlal ediyor
Türkiye‘nin BM Daimi Temsilcisi Ahmet Yıldız, İsrail’in Suriye’nin güneyindeki ihlallerinin ve yayılmacı faaliyetlerinin ülkenin egemenliğini ve uluslararası hukuku ihlal ettiğini belirtti.
Yıldız, İsrail’in 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’na ve BM Güvenlik Konseyi’nin 497 sayılı kararına uymasını, işgal altında tuttuğu Suriye toprağı Golan Tepeleri’nden çekilmesini istedi.
Birleşik, istikrarlı, sınırlarını koruma, terörle mücadele etme ve ekonomik işbirliğini geliştirme kapasitesine sahip bir Suriye’nin tüm bölgenin çıkarlarına hizmet edeceğini vurgulayan Yıldız, Türkiye’nin Suriye’nin egemenliğine, birliğine ve toprak bütünlüğüne verdiği desteği yineledi.
Pakistan: Golan Tepeleri Suriye toprağıdır
Pakistan‘ın BM Daimi Temsilcisi Asım İftihar Ahmed, Suriye’nin birliğinin, egemenliğinin ve toprak bütünlüğünün korunmasının önemini vurguladı. Yaptırımların kaldırılması ve uluslararası işbirliğinin güçlendirilmesinin, sürdürülebilir insani yardımlarla eş zamanlı olarak ülkenin ekonomik toparlanmasını destekleyeceğini belirtti.
Ahmed, İsrail’e Suriye topraklarından çekilme ve Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’na uyma çağrısında bulunarak BM Güvenlik Konseyi kararları uyarınca Golan Tepeleri’nin Suriye toprağı olduğunu teyit etti.
Rusya: İsrail’e işgal altındaki Suriye topraklarından çekilme çağrısı
Rusya‘nın BM Daimi Temsilci Yardımcısı Anna Evstigneeva, İsrail’e Suriye’nin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterme ve Golan Tepeleri de dahil olmak üzere işgal altındaki bölgelerden derhal çekilme çağrısında bulundu. Evstigneeva, İsrail’den kışkırtıcı açıklamalardan kaçınmasını, 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’na ve ilgili BM Güvenlik Konseyi kararlarına uymasını istedi.
Danimarka: İsrail’in Suriye’nin güneyindeki varlığı bölgesel istikrarı tehdit ediyor
Danimarka‘nın BM Daimi Temsilcisi Christina Markus Lassen, İsrail’in Suriye’nin güneyindeki varlığının hem Suriye’nin hem de bölgenin istikrarı için tehdit oluşturduğunu belirtti. Lassen, İsrail’in işgal altındaki Suriye topraklarından çekilmesini ve Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’na uymasını istedi.
Suriye’nin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne verdikleri desteği yineleyen Lassen, ülkenin güneyindeki güvenlik durumuna diplomatik bir çözüm bulunması ve Suriye-İsrail görüşmelerinin yeniden başlatılması çağrısında bulundu.
Fransa: Mayınların temizlenmesi geri dönüş ve yeniden imar için önemli
Fransa‘nın BM Daimi Temsilcisi Jérôme Bonnafont, yerinden edilmiş kişilerin dönüşüne zemin hazırlamak, Suriye’nin toparlanmasını ve yeniden imarını desteklemek amacıyla mayın temizleme çalışmalarının önemini vurguladı. Yaptırımların kaldırılmasının yatırımları çekmeye katkı sağlamasını umduğunu belirtti.
Suriye’nin uluslararası topluma yeniden entegrasyonunun desteklenmesi ve bölgesel ve uluslararası ilişkilerinin güçlendirilmesi çağrısında bulunan Bonnafont, İsrail’den Suriye’nin güneyindeki faaliyetlerini durdurmasını, işgal altındaki topraklardan çekilmesini ve Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’na uymasını istedi. Bonnafont, Suriye’nin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi gerektiğini de vurguladı.
İngiltere: Suriye’nin toparlanması için 90 milyon dolar tahsis edildi
İngiltere‘nin BM Daimi Temsilcisi Kate Foster, Suriye hükümetinin son aylarda uluslararası ve bölgesel ilişkileri geliştirmek, yatırımları çekmek ve yeniden imarı desteklemek amacıyla kaydettiği ilerlemeyi memnuniyetle karşıladı.
Foster, İngiltere’nin mevcut mali yılda Suriye’nin toparlanmasını desteklemek üzere 90 milyon dolar tahsis ettiğini açıkladı. Söz konusu desteğin eğitim, girişimcilik, geçim kaynakları, istihdam olanakları ve insani ihtiyaçların karşılanmasını kapsadığını belirtti.
Foster, Suriye’nin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi gerektiğini vurgulayarak işgal altındaki Golan Tepeleri’nin Suriye toprağı olduğunu teyit etti.
Panama: Milyonlarca Suriyelinin insani ihtiyaçları için finansman çağrısı
Panama temsilcisi, özellikle kış mevsiminin yaklaşmasıyla birlikte milyonlarca Suriyelinin ihtiyaçlarının karşılanması için insani yardım çalışmalarının güçlendirilmesi ve gerekli finansmanın sağlanması çağrısında bulundu. Temsilci, mülteciler ile ülke içinde yerinden edilmiş kişilerin güvenli, onurlu ve gönüllü biçimde geri dönüşlerinin güvence altına alınmasının önemini vurguladı.
Çin: Suriye’nin yeniden imarı ve ekonomik canlanması desteklenmeli
Çin‘in BM Daimi Temsilci Yardımcısı Sun Lei, Suriye’nin yeniden imarının desteklenmesi, ekonomisinin canlandırılması ve insani yardımların hızlandırılması çağrısında bulundu. Lei, temel ihtiyaç maddeleri ile ekipmanların ülkeye ulaştırılmasının güvence altına alınması gerektiğini belirtti.
Suriye’nin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi gerektiğini vurgulayan Lei, İsrail’den askeri faaliyetlerini durdurmasını, BM Güvenlik Konseyi kararlarına ve 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’na uymasını istedi. Çin’in Suriye’de ve bölgede güvenliğin, kalkınmanın ve istikrarın yeniden tesisini desteklemek amacıyla uluslararası toplumla birlikte çalışmaya hazır olduğunu ifade etti.
Letonya: İki milyondan fazla Suriyeli çocuk yeniden okullara dönmeli
Letonya’nın BM Daimi Temsilcisi, Suriye ile BM ve Avrupa Birliği arasındaki işbirliğinin ekonomik toparlanma ve geçiş dönemi adaletini destekleyecek şekilde güçlendirilmesini memnuniyetle karşıladı.
Temsilci, “Kampsız Suriye” vizyonunun desteklenmesi, iki milyondan fazla Suriyeli çocuğun yeniden okullara kazandırılması ve eğitime yönelik yatırımların artırılması çağrısında bulundu. Suriye’nin egemenliğine, birliğine ve toprak bütünlüğüne destek verilmesinin önemini vurgulayan temsilci, İsrail’i müzakerelere yapıcı biçimde katılmaya, BM Güvenlik Konseyi kararlarına ve Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’na uymaya çağırdı.
Yunanistan: Suriyeli çocukların eğitim hakkı korunmalı
Yunanistan’ın BM Daimi Temsilcisi, ülkesinin Suriye’yi destekleme ve ülkenin birliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesini sağlama konusundaki kararlılığını yineledi.
Milyonlarca Suriyeli çocuğun okulların zarar görmesi, öğretmenlerin ve ailelerin yerinden edilmesi nedeniyle eğitimden mahrum kalmaya devam etmesi konusunda uyarıda bulunan temsilci, patlayıcı maddelerin çocukların yaşamları açısından oluşturduğu tehlikeye de dikkati çekti. Temsilci, çocuklara yönelik ağır ihlallerin önlenmesi ve sona erdirilmesine ilişkin BM planının hızla kabul edilmesi çağrısında bulundu.
Libya: Suriye’nin ekonomik toparlanması için kısıtlamalar kaldırılmalı
BM Güvenlik Konseyi’nde Arap Grubu adına konuşan Libya temsilcisi, grubun Suriye’nin egemenliğine, birliğine ve toprak bütünlüğüne verdiği desteği vurguladı.
İsrail’in Suriye’ye yönelik saldırılarını ve topraklarına yönelik ihlallerini kınayan Libya temsilcisi, İsrail’den bu eylemleri durdurmasını, işgal altındaki topraklardan çekilmesini ve Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’na uymasını istedi.
İşgal altındaki Golan Tepeleri’nin Suriye toprağı olduğunu vurgulayan temsilci, bölgenin statüsünü değiştirmeye yönelik İsrail’in her türlü girişiminin, 1981 tarihli BM Güvenlik Konseyi’nin 497 sayılı kararı uyarınca geçersiz ve hükümsüz olduğunu belirtti.
Libya temsilcisi ayrıca bağışçı ülkeleri, Suriyeli mültecilere ev sahipliği yapan ülkelere yönelik mali ve kalkınma desteğini artırmaya ve bu ülkelerin yükü tek başlarına taşımak zorunda bırakılmamasına çağırdı. Temsilci, BM Güvenlik Konseyi’nden Suriye’deki ekonomik ve insani toparlanmayı destekleyen dengeli bir yaklaşım benimsemesini istedi.
N.W.A / R.Y//AA
