Suriye’nin BM Daimi Temsilcisi İbrahim Olabi, ülkesinin çatışma sahası olmaktan çıkıp kıtaları bağlayan bir köprüye dönüştüğünü belirterek, “Suriye Güvenlik Konseyi’nde uzun süre çözümsüz bir kriz olarak yer aldı, bugün ise bir başarı hikayesi olarak geri dönüyor.” dedi.
New York (SANA) – Suriye’nin Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi İbrahim Olabi, ülkesinin Suriyeli kadın ve erkeklerin iradesi ve fedakarlıklarıyla tarihi bir dönüşüme tanıklık ettiğini belirterek, Suriye’nin çatışma alanı olmaktan çıkıp dünya kıtalarını birbirine bağlayan bir köprüye dönüştüğünü vurguladı.
Olabi, BM Güvenlik Konseyi’nin Suriye’deki gelişmeleri ele almak üzere bugün düzenlediği oturumda yaptığı konuşmada, Güvenlik Konseyi’nin yıllarca enkaz altındaki Suriye’nin durumunu görüşmek üzere toplandığını, bugün ise Suriye’nin enkaz altında kalanları arama ve kurtarma çalışmalarına katılmak üzere Venezuela’da bir Sivil Savunma ekibi görevlendirdiğini söyledi.
Suriye’nin çatışma sahasından farklı kıtaları birbirine bağlayan bir köprüye dönüştüğünü açıklayan Olabi, bu durumun birkaç gün önce Washington’da Irak ve uluslararası şirketlerden oluşan bir konsorsiyumla Kerkük-Baniyas petrol boru hattının rehabilitasyonu için imzalanan iki mutabakat zaptı ile somutlaştığını, bunun da Suriye’nin bölgesel bir enerji merkezi, işbirliği ve refah köprüsü olarak rolünü pekiştirdiğini belirtti.
Olabi, yeni Halk Meclisi’nin ilk oturumunu farklı vilayetlerden, bileşenlerden ve uzmanlıklardan Suriyelilerin katılımıyla gerçekleştirdiğini kaydetti. Katılımcılar arasında devrik rejimden ayrılanlar, rejimin hapishanelerinden kurtulanlar, aşiret önderleri, yerel ileri gelenler, yurt dışında yaşayanlar, gurbetten dönenler, mülteciler, gurbetçiler, mağdur yakınları, engelliler, çalışan ve geçim sağlayan kadınlar, yüksek lisans sahibi akademisyenler ve profesyonellerin yer aldığını ifade etti. Olabi ayrıca, geçiş dönemindeki kurumsal yapılanmanın temel sütunlarını tamamlamak üzere ikisi kadın toplam yedi üyeden oluşan Yüksek Anayasa Mahkemesi’nin kurulduğuna dikkat çekti.
Suriye’nin geçiş dönemi adaleti yolunda ilerlediğini vurgulayan Olabi; mağdur ve kayıp ailelerinden kadınların yanı sıra Suriye’nin hakikate, hesap verebilirliğe, mağdurlara adalet sağlanmasına ve uluslararası toplumla işbirliğinin güçlendirilmesine olan bağlılığını temsil etmek üzere New York’a gelen Ulusal Kayıplar Heyeti Başkanı ile Ulusal Geçiş Dönemi Adaleti Heyeti Başkanı’nın da oturumda hazır bulunduğunu belirtti.
Süveyda’da geçen yılın bu döneminde yaşanan acı olaylarda ölen Suriyelileri rahmetle anan Olabi, Dürzi ve Bedevi tüm kurbanların ailelerine, ihlallerden sorumlu olanların hesap vermesi sürecinin başladığını bildirdi. Olabi, yerinden edilenlerin geri dönüşünün güvence altına alınması ve çocuklarının eğitim hakkının korunması da dahil olmak üzere, tüm bileşenleriyle Süveyda halkının onurunu korumanın taviz verilemez bir milli görev olduğunu vurguladı.
Yeni Suriye’nin savaşlardan ve krizlerden uzak, komşularıyla açık bir yol seçtiğine işaret eden Olabi, Dışişleri ve Gurbetçiler Bakanı’nın Lübnan’a yaptığı ziyaretin ve Lübnanlı üç erkan ile farklı siyasi liderlerle gerçekleştirdiği görüşmelerin “Suriye, Lübnan’ın, devletinin ve halkının yanındadır” mesajı taşıdığını açıkladı.
İçişleri Bakanlığı birimlerinin Suriye-Irak sınırı yakınlarında büyük miktarda nitelikli silah kaçakçılığı girişimini engellediğini aktaran Olabi, ilk incelemelerin bu silahların Suriye toprakları üzerinden Lübnan’a geçirilmek üzere hazırlandığını gösterdiğini kaydetti. Olabi, Suriye’nin yasa dışı silahların geçiş noktası, bölgesel hesaplaşmaların alanı ya da bölge ülkelerinin ve halklarının güvenliğini tehdit eden bir odak noktası olmayacağını vurguladı.
Olabi, Karapara Aklanmasının Önlenmesi ve Terörizmin Finansmanıyla Mücadele Kurumu’nun, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ile işbirliği içinde; ilgili ulusal kurumlar ve Suriye Merkez Bankası’nın katılımıyla, uluslararası standartlarla uyumlu biçimde karapara aklama, terörizmin finansmanı ve silahlanmanın finansmanıyla mücadeleye yönelik yeni bir ulusal strateji taslağı hazırlamak üzere istişareler başlattığını belirtti.
“Dünya Suriye’ye geri dönüyor”
Suriye’nin bölgeye döndüğü gibi dünyanın da Suriye’ye geri döndüğünü vurgulayan Olabi, bu kapsamda Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Şam ziyaretinin, Avrupa Birliği üyesi bir ülkenin devlet başkanı tarafından yeni Suriye’ye yapılan ilk ziyaret olduğunu ifade etti. Ziyaretin protokol çerçevesini aştığını belirten Olabi, ekonomi ve yatırım alanlarında görüşmeler ve anlaşmaların yanı sıra bazı Suriye tarihi eserlerinin ana vatanına iadesini de kapsadığını aktardı.
Olabi, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed El-Şara’nın Ankara’da ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmesine ve ABD Kongresi’ne Suriye’nin “Terörü Destekleyen Devletler” listesinden çıkarılması sürecinin başlatıldığı kararının bildirildiğini teyit eden bir mektup almasına değindi. Olabi, bunu devrik rejimin Suriye ile dünya arasında bıraktığı son engellerden birini kaldıran tarihi bir karar olarak niteledi.
Dünyanın Suriye’ye sadece siyasi ve ekonomik heyetlerle değil, insanlarla da döndüğünü açıklayan Olabi, Turizm Bakanlığı’nın yılın ilk yarısında ülkenin 3 milyon 500 bin ziyaretçiyi ağırladığını, yabancı turist sayısının ise yüzde 448 oranında arttığını duyurduğunu belirterek, bu verilerin dünya haritasındaki yerini yeniden kazanan bir ülkeye duyulan güvenin göstergeleri olduğunu vurguladı.
Olabi, “Tablo her zamankinden daha nettir: Suriye kurtarma ekipleri gönderirken İsrail işgal güçleri gönderiyor; Suriye kaçak silahları yakalarken İsrail sınırdan silahla geçiyor; Suriye yangınları söndürürken İsrail yangın çıkarıyor; Suriye çalışıyor ve BM’yi karşılarken İsrail insani yardım konvoylarını engelliyor.” dedi.
Suriye’nin halkını korumak ve bölgede güvenlik ile istikrarı pekiştirmek için çalıştığı bir dönemde Netanyahu’nun dar seçim hesaplarını bölgenin güvenliğinin üstünde tuttuğunu belirten Olabi, Netanyahu’nun daha fazla savaşın güvenlik getireceği illüzyonuyla kendi halkını kandırdığını, bir ufku ve sonu olmayan çatışmalara sürüklediğini söyledi. Olabi, Suriye’nin diplomasiyi, sağduyuyu ve ABD girişiminin yolunda ilerlemeyi seçtiğini; diyaloğun işgali kabul etmek, diplomasinin ise haklardan taviz vermek anlamına gelmediğinin bilincinde olduğunu vurguladı.
Konuşmasını bitirirken Olabi, Şam’ın BM Genel Sekreteri’ni ağırlamayı sabırsızlıkla beklediğini, bu ziyaretin protokol durağı olmanın ötesinde Suriyeli kadın ve erkeklerin iradesi ve fedakarlıklarıyla gerçekleşen tarihi bir dönüşümün canlı tanığı olacağını ifade etti. Olabi, “Suriye, BM Güvenlik Konseyi’nde uzun süre çözümsüz bir kriz olarak yer aldı, bugün ise bir başarı hikayesi olarak geri dönüyor.” diyerek Genel Sekreter’i “sesini, yerini ve geleceğini yeniden kazanan Suriye’ye” davet etti.
Uluslararası toplumdan Suriye’nin egemenliği ve toprak bütünlüğüne destek
BM Güvenlik Konseyi üyesi ülkelerin temsilcileri, Suriye’nin egemenliğine, bağımsızlığına ve toprak bütünlüğüne olan desteklerini yineleyerek; istikrarın sağlanması, toparlanma ve devlet kurumlarının yeniden inşası yönündeki çabalarına destek verdiklerini belirttiler. Temsilciler, geçiş sürecine verilen uluslararası desteğin sürdürülmesinin, toparlanma ve yeniden inşa fırsatlarının güçlendirilmesinin önemine dikkat çekti.
BM Genel Sekreteri’nin Suriye Özel Temsilci Yardımcısı Claudio Cordone, oturum sırasında yaptığı açıklamada, Suriye’nin önünde Suriyelilerin ihtiyaçlarını karşılayacak kapsayıcı kurumlar inşa etmek için gerçek bir fırsat bulunduğunu vurguladı. Bu ay içinde Yüksek Anayasa Mahkemesi’nin kurulması ve Halk Meclisi’nin çalışmalarına başlamasıyla kurumsal gelişmeler yaşandığını belirten Cordone, bu iki kurumu Mart 2025’te yayımlanan Anayasal Bildirge ile belirlenen geçiş sürecinde önemli bir kilometre taşı olarak nitelendirdi.
Cordone ayrıca, Suriyeli yetkililerin Suriye’yi bölgesel bir çatışma sahasına dönüştürmekten kaçınma konusundaki kararlılıklarını takdirle karşıladığını belirterek; Suriye’nin egemenliğine saygı gösterilmesi, kurumlarının ve halkının desteklenmesi gerektiğini vurguladı. Cordone, Suriye’nin terörü destekleyen devletler listesinden çıkarılmasının toparlanma yolunda ileriye doğru bir adım olduğunu ifade etti.
BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA) Operasyonlar Direktörü Edem Wosornu ise, Suriye hükümetiyle işbirliği içinde ve uygun koşullar oluşturularak Suriyelilerin acil yardımlardan toparlanma ve kendi kendine yeterlilik aşamasına geçmelerine, hayatlarını ve geçim kaynaklarını yeniden inşa etmelerine yardımcı olmak için gerçek bir fırsat olduğunu söyledi. Wosornu, milyonlarca yerinden edilmiş kişinin ve mültecinin evlerine dönmesinin değişimin en önemli göstergelerinden biri olduğunu belirtti.
Suriyelilerin ülkelerine dönüşünün Suriye’deki toparlanmayı ve hayatlarını yeniden inşa etme kararlılıklarını yansıttığını ifade eden Wosornu, Aralık 2024’ten bu yana yaklaşık 1,7 milyon mülteci ile 1,9 milyon yerinden edilmiş kişinin Suriye’ye döndüğünü kaydetti.
Pakistan Başbakanı Özel Yardımcısı ve Devlet Bakanı Tarık Fatemi de ülkesinin Suriye halkıyla sarsılmaz dayanışmasını yineleyerek, Suriye yönetiminin yıllar süren savaşın ardından ülkeyi istikrara kavuşturma kararlılığı gösterdiğini ve Suriye halkının geçmişin sayfasını kapatma fırsatına sahip olduğunu ifade etti.
ABD, Birleşik Krallık, Fransa, Rusya, Türkiye, Danimarka, Kolombiya, Letonya, Yunanistan, Bahreyn’in yanı sıra Somali, Panama ve Çin temsilcileri de Suriye’nin egemenliğine, bağımsızlığına ve toprak bütünlüğüne verdikleri desteği yineleyerek; istikrarın, barışın ve terörle mücadelenin güçlendirilmesi, geçiş süreci ve kurumların inşası çabalarına destek verdiklerini ifade ettiler.
Temsilciler ayrıca, toparlanma ve yeniden inşa süreçlerine verilen uluslararası desteğin artırılması, insani yardımların güçlendirilmesi, Suriye hükümetinin tüm topraklarında otoritesini tesis etmesinin sağlanması ve İsrail’in Kuvvetlerin Çekilmesi Anlaşması’na uyması ile Lübnan’ın güneyinde işgal ettiği tüm topraklardan çekilmesi gerektiği çağrısında bulundular.
V.K / İ.K
