ŞAM (SANA) – Suriye Sahil bölgesinde Noel ekmeği geleneği, yerel halk tarafından kuşaktan kuşağa aktarılan önemli bir kültürel miras unsuru olarak yaşatılıyor. Bölge sakinleri, bu geleneğin aile bağlarını güçlendirdiğini ve toplumsal dayanışmayı pekiştirdiğini belirtiyor.
Sahil bölgesinin en eski ekmek çeşitlerinden biri olarak bilinen Noel ekmeği, yerel kaynaklara göre “doğum” ve yenilenme kavramlarıyla ilişkilendiriliyor. Buğdayın topraktan elde edilmesi, hamurun hazırlanması ve ekmeğin fırında pişirilmesi süreci, aile bireylerinin ortak katılımıyla gerçekleştiriliyor. Hazırlıklar genellikle yılın belirli dönemlerine ve aile toplantılarına denk geliyor.
Noel ekmeği, yerel buğday unundan hazırlanıyor ve uzun yıllardır kullanılan geleneksel ekşi maya ile fermente ediliyor. Hamur elle yoğruluyor ve belirli dinlenme sürelerinin ardından pişiriliyor.
Doğu takvimine göre Noel ekmeği olarak adlandırılan bu ürün, içine eklenen ve “taşveeş” olarak bilinen özel karışım sayesinde diğer ekmek türlerinden ayrılıyor. Bu nedenle bazı bölgelerde “maşveeş ekmeği” adıyla da anılıyor.
“Taşveeş” karışımı; zeytinyağı, geleneksel baharatlar, karabiber ve çörek otu gibi bileşenlerden oluşuyor ve ekmeğe kendine özgü bir aroma kazandırıyor. Bölge geleneğinde hamurun hazırlanışı ve mayalanma süreci, hava koşullarıyla ilişkilendiriliyor.
Tanour fırınları, Noel ekmeği yapımında merkezi bir rol üstleniyor. Kuru odunla yakılan bu fırınlarda pişirilen ekmekler, günlük yaşamın önemli bir parçası olarak görülüyor. Geleneksel olarak ilk pişen ekmek, bereket sembolü kabul edilerek aile bireyleri arasında paylaştırılıyor.
Noel ekmeğinin şekli ve kalınlığı yerleşim yerlerine göre farklılık gösteriyor. Buna rağmen sadelik ve topluluk ruhu ortak özellikler olarak korunuyor. Modern fırınların yaygınlaşmasına ve yaşam tarzındaki değişikliklere rağmen, bu gelenek kolektif hafızadaki yerini sürdürüyor.
Günümüzde de Noel ekmeğini maddi kazançtan ziyade kültürel mirası koruma amacıyla hazırlayan kadınlar ve erkekler bulunuyor. Bölge halkı, bu geleneğin gelecek nesillere aktarılmasının kültürel kimliğin korunması açısından önem taşıdığını vurguluyor.
Noel ekmeği geleneği, Suriye kıyılarında somut olmayan kültürel mirasın canlı bir örneği olarak yaşatılmaya devam ediyor.
Hazırlayan: Watfe Sallum
