Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması küresel enerji haritasını yeniden çiziyor: 60 ülkeden 185’i aşkın acil eylem planı geldi. Avrupa ve Asya fosil yakıt bağımlılığını bitirmek için nükleer ve yenilenebilir enerji yatırımlarına trilyonlarca dolar ayırırken; gözler bugün ABD-İran hattındaki kritik İslamabad müzakerelerine çevrildi.
Başkentler (SANA) – ABD, İsrail ve İran arasındaki savaş ile buna bağlı olarak Hürmüz Boğazı’nın kapatılması; dünya devletlerini, tedarik kesintilerine ve piyasa dalgalanmalarına açık hale gelen fosil yakıtlardan uzaklaşarak yenilenebilir enerji kaynaklarına radikal bir geçiş yapmaya zorladı.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre, krizin başlamasından bu yana 60 ülkede, Hürmüz Boğazı’ndaki aksamaların etkilerini azaltmayı amaçlayan 185’ten fazla hükümet bildirisi yayımlandı. Bazı ülkeler kömüre yönelmek veya akaryakıt vergilerini düşürmek gibi kısa vadeli önlemler alırken; birçok ülke krizi fırsata çevirerek yenilenebilir enerji, elektrik ve nükleer yatırımlarla enerji bağımsızlığını güçlendirmeyi tercih ediyor.
Avrupa: Fosil yakıtlardan uzaklaşma
Avrupa’da Komisyon, elektrik şebekelerinin hızla genişletilmesi çağrısında bulundu. Fransa, inşaat, ulaşım ve sanayi sektörlerinde elektrik altyapısını büyüterek fosil yakıt bağımlılığını 2035’e kadar yarıdan fazla azaltmayı hedeflediğini açıkladı.
İsveç ise hanehalkı ve kurumlara yönelik teşviklerle yenilenebilir enerji ve elektrikli araç kullanımını artırmayı amaçlarken, fiyat istikrarı için elektriğin merkezi rolüne dikkat çekti.
Asya: Yeni enerji arayışları
Asya’da Çin, daha esnek ve çeşitlendirilmiş bir enerji sistemi kurma yönünde adımlarını hızlandırdı. Filipinler, güneş enerjisi ve batarya depolama sistemlerini stratejik öncelik ilan etti.
Japonya, kömür santrallerine yönelik kısıtlamaları geçici olarak gevşetse de 2040’a kadar yenilenebilir ve nükleer enerji kapasitesini artırma hedefini yineledi. Ayrıca ABD ile küçük modüler reaktörler geliştirmek üzere 40 milyar dolarlık yatırım anlaşması imzaladı.
Hindistan, rüzgar enerjisi ve batarya depolama projeleri için lisans süreçlerini hızlandırırken; Güneydoğu Asya’da Kamboçya, elektrikli araçlar ve güneş enerjisi sistemlerinde gümrük vergilerini sıfırladı.
Küresel politikada yapısal dönüşüm
Karayipler’de Barbados, enerji depolama ve yenilenebilir projeler için 81 milyon dolarlık bir plan başlattı. Kenya ise uzun vadeli enerji güvenliği stratejisi kapsamında kurulu gücünü 10 bin megavata çıkarmayı ve bunun 3 bin megavatını nükleer enerjiden sağlamayı hedeflediğini duyurdu.
Tüm bu gelişmeler, krizin yalnızca bir arz sorunu olmadığını; aynı zamanda küresel enerji politikalarını dönüştüren bir katalizör işlevi gördüğünü ortaya koyuyor. Ülkeler, fosil yakıtlara bağımlılığı azaltarak daha sürdürülebilir ve dayanıklı enerji sistemleri kurma yönünde adımlarını hızlandırıyor.
Gözler İslamabad’daki müzakerelerde
Dünya, bugün (Salı) ABD ile İran arasındaki ateşkes süresinin dolmasına kısa süre kala Orta Doğu’daki gelişmelere odaklanmış durumda. İki ülke arasında Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yapılması beklenen yeni müzakere turu yakından takip ediliyor.
