ŞAM (SANA)– İran’ın Körfez ülkelerine yönelik devam eden saldırıları, dünya genelinde kritik tedarik zincirlerini sekteye uğratarak milyonlarca ihtiyaç sahibinin gıda ve ilaçlara erişimini kesintiye uğrattı. Bu durum, temel ihtiyaç maddelerinin depolarda yığılmasına rağmen dağıtımın aksamasına yol açtı.
Hürmüz Boğazı’nın uzun süreli kapanmasıyla birlikte uluslararası deniz taşımacılığı kısmen durma noktasına gelirken, yakıt ve sigorta maliyetlerinde ciddi artışlar yaşandı. Bazı havaalanlarının da kapanması, insani yardım kuruluşlarının yardım ulaştırma faaliyetlerini önemli ölçüde engelledi. Bu bilgiler, Birleşmiş Milletler’e bağlı yardım yetkililerine dayandırılarak Washington Post tarafından aktarıldı.
Akış Kesildi, İhtiyaç Büyüdü
Dünya Gıda Programı’nın, Al Jazeera tarafından aktarılan açıklamasına göre, Afganistan’daki yüz binlerce çocuğa ulaştırılması planlanan yaklaşık 10 bin ton gıda, ulaşımın durması nedeniyle hedef bölgelere gönderilemedi.
Dünya Sağlık Örgütü ise Gazze Şeridi’ne gönderilmesi planlanan yaklaşık 6 milyon dolar değerindeki ilaç sevkiyatını gecikmeli olarak gerçekleştirebildi.
Program, çatışmaların Haziran ayına kadar sürmesi halinde yaklaşık 45 milyon kişinin daha akut açlık riskiyle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunarak, bunun küresel ölçekte eşi benzeri görülmemiş bir insani krize yol açabileceğini belirtti.
Öte yandan Save the Children (Çocukları Kurtarın) örgütü, Sudan’daki 90 birinci basamak sağlık merkezinin temel tıbbi malzeme sıkıntısıyla karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu.
Bölgesel Kriz, Küresel Etki
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, yaşanan gelişmelerin bölge sınırlarını aşan ciddi sonuçlar doğurduğuna dikkat çekti. Türk, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğini aksatmasının küresel tedarik zincirlerini olumsuz etkilediğini ve bunun özellikle dünyanın en yoksul kesimleri için ağır sonuçlar doğurabileceğini ifade etti.
25’inde gerçekleştirilen İnsan Hakları Konseyi oturumunda konuşan Türk, bu aksaklıkların fosil yakıtlar, ilaçlar, gıda ve gübre gibi hayati ürünleri etkilediğini belirterek, bunun küresel enerji piyasalarında dalgalanmalara ve ciddi açlık ile sağlık krizlerine yol açabileceği uyarısında bulundu.
BEA Lojistik Merkezde Aksama
Washington Post’un haberine göre, küresel insani yardım sistemi büyük ölçüde Birleşik Arap Emirlikleri’ne, özellikle de gelişmiş lojistik altyapıya sahip Dubai’ye dayanıyor. Ancak İran’ın Dubai’deki bazı kritik noktalara havaalanları ve limanlar dahil yönelik saldırıları, yardım dağıtım süreçlerini ciddi şekilde aksattı.
Bu durum sonucunda yaklaşık 70 bin ton gıda maddesi, boşaltılmayı bekleyen yük gemilerinde beklemeye devam ediyor.
Altyapı Hedefte, Diplomasi Masada
Körfez ülkeleri; Kuveyt’teki Şuveyh Limanı, Suudi Arabistan’daki Ras Tanura rafinerisi ve Umman’daki yakıt depoları gibi kritik altyapılara yönelik doğrudan saldırılarla karşı karşıya kalmaktadır.
Buna rağmen bölge ülkeleri, savunma hazırlık seviyelerini artırırken diplomatik çözüm arayışlarını da sürdürmektedir. Ürdün ile işbirliği içinde, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nden İran saldırılarını kınayan ve durdurulmasını talep eden bir karar çıkarılması sağlanmıştır.
Tırmanan Gerilim, Derinleşen Sonuçlar
Körfez bölgesindeki İran kaynaklı tırmanış, bir yandan milyonlarca ihtiyaç sahibini doğrudan etkileyen insani sonuçlar doğururken, diğer yandan küresel ekonomi üzerinde tedarik zincirlerinin ve deniz taşımacılığının aksaması nedeniyle ciddi baskı yaratmaktadır.
Son gelişmeler, gerilimin daha da artması halinde, dünya genelinde benzeri görülmemiş ölçekte bir insani ve ekonomik krizin ortaya çıkabileceğine işaret etmektedir.
R.Y
