ŞAM (SANA) – Gazze Şeridi’ndeki Filistinliler, bu yıl kutsal Ramazan ayını, iki yıl süren İsrail saldırılarının ardından yaygın bir yıkım içinde yaşıyor. Saldırılar binlerce kişinin ölümüne, altyapının çökmesine ve yaşam koşullarının derin bir şekilde bozulmasına yol açtı.
Yerinden edilmiş kamplar ve harabe halindeki evler arasında, Filistinli aileler mübarek Ramazan ayının ritüellerini sürdürmeye çalışıyor; bu sırada maneviyat, kayıp ve yerinden edilmenin ağırlığıyla iç içe geçiyor.
Ateşkese Rağmen Trajedi Devam Ediyor
Yerel verilere göre, Ekim 2023’te başlayan saldırılarda 72 binden fazla kişi hayatını kaybetti ve çoğunluğu kadın ve çocuk olmak üzere 171 binden fazla kişi yaralandı. Gazze Şeridi’ndeki sivil altyapının yaklaşık %90’ı yok edildi.
Ateşkes yürürlükte olmasına rağmen insani durum neredeyse iyileşme göstermiyor. Tahmini 2,4 milyonluk nüfusun yaklaşık 1,9 milyonu yerinden edilmiş durumda ve çoğu çadırlarda veya geçici barınaklarda oldukça zor koşullar altında hayatta kalıyor.
Ekonomik Kriz Durumu Daha da Ağırlaştırıyor
Geleneksel olarak Gazze’de Ramazan, aile toplantıları, ziyaretler ve bol sofralarla özdeşleşirdi. Ancak bu yıl, birçok kişi için Ramazan, ölen yakınlarını anma vesilesi haline geldi. Ölenlerin isimleri, çadırlar veya hasar görmüş evlerde yapılan sade iftarlar sırasında dualarda anılıyor.
Ekonomik kriz durumu daha da kötüleştiriyor. Fabrikaların, dükkanların ve üretim tesislerinin yıkılması sonrası işsizlik ve yoksulluk önemli ölçüde arttı; bu da yüz binlerce işçiyi geçim kaynağından mahrum bıraktı.
Filistinli ailelerin büyük bir kısmı, sınırlı insani yardıma, topluluk mutfaklarına ve hayır kurumları tarafından yürütülen dayanışma girişimlerine bağımlı durumda.
Gazze’nin merkezindeki tarihi El-Zeviyye Pazarı’nda ticaret etkinliği sınırlı. Bazı dükkanlar aylardır kapalı kaldıktan sonra yeniden açıldı ve Ramazan için hurma, turşu ve temel gıda ürünleri satan tezgahlar görülebiliyor; ancak alışverişe gelenlerin sayısı önceki yıllara kıyasla oldukça az.
İki yıl süren çatışmalar boyunca, iki milyondan fazla Filistinli Gazze içinde tekrar tekrar yerinden edilmek zorunda kaldı. Yoğun bombardımanlar nedeniyle mahalleler ve temel altyapı zarar gördü, bu da yüz binlerce kişiyi okullara ve barınaklara sığınmaya zorladı.
Bu zorlu koşullar altında, Gazze’de Ramazan manevi boyutunu koruyor, ancak dayanıklılık ve belirsizlik gölgesinde geçiyor. Halk, geleneksel dini ritüellerini sürdürmeye çalışırken yakın tarihinin en ağır insani krizlerinden biriyle yüzleşiyor.
