Trablus’taki Suriye Büyükelçiliği, 14 yılı aşkın aranın ardından yeniden faaliyete geçerek Suriye-Libya ilişkilerinde siyasi ve ekonomik işbirliğinin güçlendirilmesi ile yaklaşık 200 bin kişilik Suriye diasporasına kalıcı konsolosluk hizmeti sunulması açısından yeni bir dönemi başlattı.
Trablus – Şam (SANA) – Trablus’taki Suriye Büyükelçiliği, 14 yılı aşkın sürenin ardından bugün yeniden faaliyete geçerken, bu adım Suriye-Libya ilişkilerinde yeni bir dönemin başlangıcı olarak öne çıkıyor. Süreç, Ortak Yüksek Komite’nin yeniden etkinleştirilmesi ve ekonomik ile yatırım alanlarındaki işbirliğinin genişletilmesiyle eş zamanlı ilerliyor.
Bu adım, 8 Aralık 2024’teki kurtuluşun ardından başlayan; resmi temasların yeniden kurulması, Suriye diasporasının işlerinin takip edilmesi ve iki ülke arasındaki anlaşmalar ile ortak mekanizmaların yeniden etkinleştirilmesine uzanan sürecin bir sonucu niteliği taşıyor.
Suriye Dışişleri ve Gurbetçiler Bakanlığı Konsolosluk İşleri Müdürü Muhammed Yakub El-Ömer, SANA’ya yaptığı açıklamada, “Suriyelileri kabul eden ve Suriye halkının iradesinin yanında duran” Trablus’ta büyükelçiliğin bugün yeniden iki ülke arasında bir köprü olma rolünü üstlendiğini belirtti.
El-Ömer, büyükelçiliğin siyasi ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi için bir çıkış noktası oluşturacağını, aynı zamanda yaklaşık 200 bin kişiden oluştuğu tahmin edilen Suriye diasporasına hizmet vereceğini kaydetti.
Kurtuluşun ardından siyasi temaslar genişliyor
Trablus’taki Suriye Büyükelçiliği 2012 yılında kapılarını kapatmıştı. Kurtuluşun ardından büyükelçiliğin faaliyetlerini yeniden başlatmasına yönelik somut adımlar atılırken, süreç dün pazar günü Libyalı yetkililer ile Trablus’ta akredite diplomatik misyonların başkan ve üyelerinin katılımıyla gerçekleştirilen yeniden açılışla tamamlandı.
Kurtuluşun ardından geçen birkaç gün içinde Suriye ile Libya arasında resmi temaslar başladı. Bu kapsamda 25 Aralık 2024’te Dışişleri ve Gurbetçiler Bakanı Esad Hasan El-Şeybani, Libya İletişim ve Siyasi İşlerden Sorumlu Devlet Bakanı Velid El-Lafi’den bir telefon aldı.
Görüşmede El-Lafi, Ulusal Birlik Hükümeti Başkanı Abdulhamid Dibeybe’nin, Libya’nın Suriye halkı ve yeni Suriye hükümetine desteğini teyit eden mesajını iletti. Mesajda ayrıca, heyetlerin karşılıklı ziyaretleri ve bölgesel konularda koordinasyon yoluyla iki ülke arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesine önem verildiği belirtildi.
Nisan 2025’te Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed El-Şara ve Dışişleri Bakanı Esad Hasan El-Şeybani, Antalya Diplomasi Forumu kapsamında Abdulhamid Dibeybe ile bir araya geldi.
Görüşmede, iki kardeş ülke arasındaki ikili ilişkilerin güçlendirilmesi ele alınırken, Libya’nın Suriye Arap Cumhuriyeti’nin egemenliği ve istikrarına verdiği destek ile güvenlik ve istikrarın güçlendirilmesinin önemi vurgulandı.
Diplomatik temsilin yeniden başlaması ve diasporaya hizmet
Siyasi temaslar, 2025 yazında somut adımlara dönüştü. Dışişleri ve Gurbetçiler Bakanlığı’ndan teknik bir heyet, büyükelçiliğin yeniden faaliyete geçirilmesini görüşmek ve Suriye diasporasının durumunu takip etmek üzere Libya’yı ziyaret etti.
Aynı yılın ağustos ayında Suriye bayrağının büyükelçilik binasına yeniden çekilmesiyle, diplomatik misyonun çalışmalarına yeniden başlamasına yönelik fiili süreç başlatılmış oldu.
Aynı yılın ekim ayında Dışişleri Bakanlığı heyeti, Suriye diasporasına kapsamlı konsolosluk hizmetleri sundu. Heyet, 72 saat içinde 20 binden fazla pasaport uzatma işlemi, 4 bin 100’ü aşkın geçiş belgesi düzenleme ve bin nüfus kayıt belgesi tasdik işlemini tamamladı.
Ayrıca 22 tutuklunun durumunun çözüme kavuşturulması sağlanırken, 2 cenaze de Suriye’ye nakledildi.
Bu adımlar, Libya hükümetinin Suriye diasporasına sağladığı kolaylıklarla eş zamanlı ilerledi. Libya hükümeti, Eylül 2025’te ülkede yaşayan Suriyelilerin ikamet durumlarını yıl sonuna kadar düzenleyebilmeleri için tahakkuk eden harç ve para cezalarından muaf tutulmalarına karar verdi.
Büyükelçiliğin yeniden faaliyete geçmesiyle birlikte konsolosluk hizmetleri, başta Trablus ve Bingazi olmak üzere çeşitli bölgelerde yoğunlaşan Suriye diasporasına hizmet sunacak kalıcı bir diplomatik çerçeveye taşınmış oldu.
Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk İşleri Müdürü, yeni diplomatik misyonun birimleri ve personeliyle bütünleşik bir yapıya sahip olduğunu, Suriye diasporasına günde bini aşkın işlem kapasitesiyle hizmet vereceğini belirtti.
Yetkili, Suriye vatandaşına hizmet etmenin bakanlığın çalışmalarının temelini oluşturduğunu vurguladı.
Kurumsal ve ekonomik işbirliğinin yeniden etkinleştirilmesi
2026 yılında iki ülke arasındaki siyasi ve ekonomik temas kanalları daha da genişledi. Cumhurbaşkanı Ahmed El-Şara, geçen nisan ayında Antalya Diplomasi Forumu kapsamında Libya Yüksek Devlet Konseyi Başkanı Muhammed Tekala ile bir araya geldi.
Geçen temmuz ayında ise Cumhurbaşkanı Ahmed El-Şara, Libya Ticaret Odaları Genel Birliği Başkanı Muhammed Abdülkerim El-Raid başkanlığındaki Libya heyetini kabul etti.
Görüşmede taraflar, ekonomik, ticari ve yatırım alanlarındaki işbirliğinin güçlendirilmesi ile ortaklık için daha geniş fırsatların oluşturulmasını ele aldı.
Şam Kırsalı Ticaret Odası da Libyalı bir ekonomi heyetiyle ticari ve yatırım işbirliğini geliştirme yollarını, ortak projeler hayata geçirilmesini, ekonomik heyet ve delegasyonların karşılıklı ziyaretlerini ve iki ülke özel sektörleri arasındaki iletişimi güçlendirecek iş forumlarının düzenlenmesini ele aldı.
Bu temaslar, Libya heyetinin “Nas Tex 2026” Suriye Uluslararası Tekstil Fuarı’na katılımıyla eş zamanlı gerçekleşti.
4 Ağustos’ta Dışişleri ve Gurbetçiler Bakanı Esad Hasan El-Şeybani, Libya’nın Şam Büyükelçiliği Maslahatgüzarı Velid Hasan Ammar ile ikili ilişkileri ve iki ülke arasındaki işbirliği ile koordinasyonun güçlendirilmesi yollarını ele aldı.
Görüşme, Trablus’taki Suriye Büyükelçiliği’nin yeniden açılmasından birkaç hafta önce gerçekleşti.
Bu diplomatik hareketlilik, Dışişleri ve Gurbetçiler Bakanı Esad Hasan El-Şeybani’nin dün pazar günü Libya Dışişleri ve Uluslararası İşbirliği Bakan Vekili Tahir El-Baur ile ikili işbirliği alanında imzaladığı anlaşmayla taçlandırıldı.
Anlaşma, Suriye-Libya Ortak Yüksek Komitesi’ne ilişkin daha önce imzalanan anlaşmanın yeniden etkinleştirilmesini ve iki ülkedeki siyasi gelişmelere uyum sağlayacak şekilde güncellenmesini amaçlıyor.
El-Şeybani, büyükelçiliğin yeniden faaliyete geçmesinin ardından yaptığı açıklamada, bu adımın ikili ilişkilerin güçlendirilmesine ve Suriye diasporasına hizmet sunulmasına katkı sağlayacağını belirtti.
El-Şeybani ayrıca, Ortak Yüksek Komite’nin yeniden etkinleştirilmesine ilişkin anlaşmanın iki ülkedeki siyasi gelişmelerle uyumlu olduğunu ifade etti.
Ortak Yüksek Komite: gelecek işbirliğinin temel zemini
El-Baur’a göre, Suriye-Libya Ortak Yüksek Komitesi iki ülke arasındaki işbirliğinin en önemli mekanizmalarından birini oluşturuyor. El-Baur, komitenin geçmişte düzenli olarak toplandığını ve çalışmaları sonucunda çeşitli anlaşmalar ile mutabakat zaptlarının imzalandığını belirtti.
El-Baur, ekonomik, kalkınma ve hizmet alanlarında yeni işbirliği fırsatlarının ele alınmasına imkan sağlamak amacıyla komite toplantılarının düzenli olarak yeniden başlatılması çağrısında bulundu.
Trablus’taki Suriye Büyükelçiliği’nin yeniden açılmasının ikili işbirliğinin geliştirilmesi açısından önemli bir fırsat olduğunu belirten El-Baur, bu adımın ilişkilerin doğal seyrine dönmesi bakımından olumlu bir gelişme olduğunu vurguladı.
Enerji ve yatırım
El-Şeybani’nin Trablus’taki temasları siyasi ve diplomatik görüşmelerle sınırlı kalmadı. El-Şeybani, Libya Petrol ve Gaz Bakanı Halife Abdülsadık ile Libya Yatırım Otoritesi Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO’su Ali Mahmud Hasan’la da bir araya geldi.
Görüşmelerde enerji ve yatırım alanlarındaki işbirliği, ortaklığın genişletilmesi ve karşılıklı ilgi alanına giren sektörlerde deneyim paylaşımının artırılması ele alındı.
Diplomatik temsilin yeniden başlaması, Ortak Yüksek Komite’nin etkinleştirilmesi ve enerji ile yatırım alanlarının gündeme alınmasıyla birlikte Suriye-Libya ilişkileri, iletişim kanallarının yeniden kurulması aşamasından ortak çıkarların yönetilmesine yönelik somut mekanizmaların oluşturulduğu yeni bir sürece geçiyor.
Bu süreç, daha önce imzalanan anlaşmalardan elde edilen birikim ile iki ülkedeki kurumlar ve ekonomik çevreler arasında giderek artan temaslardan güç alıyor.
T.K / M.Y / E.D
