Tedmur (Palmira) Antik Kenti’nin mirasını yaşatan Tadumlu kadınların el dokuması ürünleri, 63. Şam Uluslararası Fuarı’nda sergilenerek hem kültürel mirası koruma altına alıyor hem de kadınlar için önemli bir gelir kapısı oluşturuyor.
Şam (SANA) – Tedmurlu kadınların elleriyle ördüğü ipliklerden, şehrin dokusunu ve mirasını taşıyan ve pazara yol bulan ürünlere kadar el sanatları, 63. Şam Uluslararası Fuarı‘nda kültürel bir mirasın ötesinde bir anlam kazanarak, kademeli olarak kadınların çalışıp gelir elde etmesini sağlayan ve Tedmur ürünleri için yeni pazarlama ufukları açan ekonomik bir fırsata dönüşüyor.
Tedmurlu kadınlar, el sanatları stantında standında el yapımı ürünlerden oluşan bir koleksiyonla yer alıyor. Geleneksel zanaatları ve Tedmur mirasını yansıtan bu ürünler; makrome, tığ işi, dokuma ve kilim çalışmalarının yanı sıra kenevir, hurma lifi ve hurma yaprağı kullanımını bir araya getirerek kültürel mirasın korunması ile ekonomik faaliyetin güçlendirilmesini buluşturuyor.
Geleneksel becerilerin dönüştürülmesi
Maram Rahim, stantta el sanatlarıyla uğraşan Tedmurlu kadınların yer aldığını belirterek projenin, geleneksel becerileri pazarlanabilir ürünlere dönüştürmeyi amaçladığını ifade etti. Bu sayede kadınlara çalışma fırsatı ve gelir kaynağı sağlanırken, başta tezgah zanaatı olmak üzere yok olmaya yüz tutmuş zanaatların yeniden canlandırıldığının altı çizildi.
Rahim, çalışmaların doğal ipler kullanılarak el yapımı çanta, şal ve benzeri parçaların üretimine odaklandığını; ayrıca kilimler, çadırlar, çöl hayvanlarından ilham alınan ürünler ve tezgahta dokunan dokuma ürünleriyle ürün çeşitliliğinin artırılarak farklı tüketici kesimlerine ulaşıldığını belirtti.
63. Şam Uluslararası Fuarı’na katılımın sadece ürünleri sergilemekle sınırlı olmadığını vurgulayan Rahim, bunun Tedmur ürünlerini tanıtmak ve daha geniş bir kitleye anlatmak için bir fırsat teşkil ettiğini; bunun da müşteri tabanını genişletmeye, yeni pazarlama kanalları açmaya ve Tedmur’un ekonomik, kültürel, turistik ve tarihi kimliğini güçlendirmeye yardımcı olduğunu kaydetti.
İş ve gelir kaynağı
Bu alanda çalışan Tedmurlu kadınlardan Manar Nedvi, tek tığ ile dokumacılık yaptığını belirterek projenin yaklaşık bir yıl önce başladığını ve Tedmurlu kadınların el sanatlarında çalışmasına, becerilerini pazarlanabilecek ve iş ile gelir kaynağı olarak değerlendirilebilecek ürünlere dönüştürmesine olanak sağladığını ifade etti.
Katılımcı kadınların tığ işi, makrome ve tezgah dahil olmak üzere çeşitli zanaatlarla uğraştığını belirten Nedvi, Tedmur tezgahının geçmişte kadınların icra ettiği zanaatlardan biri olduğunu, bugünkü projenin ise bu zanaati yeniden canlandırmayı ve tezgahta üretilen ürünleri modern pazarın ihtiyaçları ve tüketici talepleri doğrultusunda geliştirmeyi amaçladığını kaydetti.
Sergilenen ürünler, yerel kimlikle ilişkilendirilerek ek bir ekonomik boyut kazanıyor. Tedmur’un antik kalıntıları arasında taşa kazınmış benzeri bulunan adalet terazisi ve acı kahveden ilham alınarak tezgahta pamuk ipliğiyle üretilen modeller gibi Tedmur mirasından esinlenen tasarımlar bunlara örnek oluşturuyor.
Ayrıca sergide tığ işiyle yapılan yastıklar; çadırlar, develer ve kuzular gibi Tedmur mirası ve sembollerinden ilham alan ürünler ile şehirde bilinen halk miraslarından biri olan ve birkaç kumaş parçasının birbirine dikilmesiyle hazırlanan berced de yer alıyor.
Stantta ayrıca otel ve salonlarda dekorasyon amacıyla kullanılan pamuklu makrome ürünlerin yanı sıra meyve ve sebzeleri saklayıp sergilemeye mahsus sepetler ve kilimler de yer alarak ürünlerin nihai kullanım çeşitliliğini ve birden fazla sektöre pazarlanabilme imkanını gözler önüne seriyor.
Ürünlerin tanıtımının projenin temel bir eksenini oluşturduğunu vurgulayan Nedvi, pazarlamanın şu anda Instagram ve Facebook platformları üzerinden yürütüldüğünü, ayrıca Şam’daki müşterilerle doğrudan iletişim kurularak ürünlerin kendilerine ulaştırıldığını belirtti. Fuara katılımın ise ürünleri yeni bir kitleye tanıtmak ve zanaat üretimini doğrudan pazarlama kanallarıyla buluşturmak için bir fırsat sunduğunu ifade etti.
100 Tedmurlu zanaatkar kadın
Nedvi, projede çalışan kadın sayısının yaklaşık 100 olduğunu belirtti. Bu rakam, kadınların projeye katılım çemberinin genişliğini yansıtırken, el sanatlarının yerel düzeyde, özellikle kadınlar için istihdam yaratma ve geçmiş nesillerden miras kalan becerileri sürdürülebilir ve genişletilebilir bir ekonomik faaliyete dönüştürme kapasitesine işaret ediyor.
Tedmur tezgahı deneyimi, ekonomi ile mirasın bir araya getirilebileceğine dair bir model ortaya koyuyor. Tedmur halkının, özellikle de kadınların yaşamıyla bütünleşen, kumaş, kilim ve ev eşyası dokumakta kullanılan bu zanaat bugün gerileme tehlikesiyle karşı karşıya kalırken; zanaatkar projeleri, tasarımlarını geliştirerek ve pazar ihtiyaçlarıyla ilişkilendirerek onu yeniden üretim ve pazarlama döngüsüne sokmaya çalışıyor.
Tedmur’un kimliğini korumakla satılabilir bir mal üretmek arasında mekik dokuyan tezgah ipleri, halk hafızasını koruyan birer araç olmaktan çıkıp iş ve gelir yaratma vasıtasına dönüşüyor. Bu tür projeler önündeki en belirgin meydan okuma ise sergilere katılım ve sınırlı pazarlamadan daha geniş pazarlara ve daha sürdürülebilir satış kanallarına geçiş yaparak zanaatin sürekliliğini güvence altına almak ve çalışan kadınlara sağladığı ekonomik getiriyi artırmak olmaya devam ediyor.
63. Şam Uluslararası Fuarı’nın dönemi, yaklaşık 60 ülkeden bin civarında tarafın katılımıyla 4 Eylül’e kadar devam edecek. Etkinlik yerel, Arap ve uluslararası şirketlerin yanı sıra bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları, ticaret odaları, iş konseyleri ile yatırım ve hizmet birimlerini bir araya getiriyor.
M.M / İ.K
