Waşington-SANA
Rojnameya “The Hill” tekez kir ku hilweşîna rejîma Sûrîyê derîyê edaletê vekir ji bo şopandina kesên di êrîşên kîmyewî de cih girtine, ji pêşxer, cîbicîkar û fermandaran, piştî ku hesabpirsîn bi salan rûbirûyî astengan bûbû.
Pispor Gregory Koblentz hilweşîna rejîma Esed wekî fersendeke dîrokî ji bo hesabpirsînê hesiband, û tekez kir ku cezakirina kesên di êrîşên kîmyewî de cih girtine pêdivîyeke navneteweyî ye ji bo xurtkirina rêgirîyê û rêgirtin li bikaranîna wan di pêşerojê de.
Koblentz bal kişand ser wê yekê ku bibîranîna Roja Navneteweyî ya Qurbanîyên Şerên Kîmyewî di civîna dawî ya Rêxistina Qedexekirina Çekên Kîmyewî de wateyeke xwe ya taybet hebû; ji ber ku bû şahidê yekem ê rêzgirtina eşkere li qurbanî û rizgarbûyên êrîşên kîmyewî yên li Sûrîyê.
Rejîma hilweşîyayî di nav 13 salan de 340 êrîşên kîmyewî pêk anîn, ku ya herî berbiçav êrîşa Xûtayê (2013) bû ku tê de 1100 sivîl hatin kuştin; li gorî texmînan hejmara giştî ya qurbanîyan li seranserî Sûrîyê 1500 kuştî û 12 hezar birîndar in.
Nivîskar tekez kir ku edalet bi avakirina “Desteya Niştimanî ya Dadwerîya Veguhêz” û girtina 5 efserên ku destê wan di êrîşên kîmyewî de heye dest pê kiriye, û daxwaz kir ku kesên revîyayî (bi taybetî Cemîl û Besam El-Hesen û El-Hasûrî) wekî pêngaveke bingehîn ji bo hesabpirsînê bên radestkirin.
Fransa, Almanya û Swêd lêpirsînên dadwerî birêve dibin ku li gorî wan Fransayê biryarên girtinê derbarê Esed û efserên wî de bi tawanên “tawanên li dijî mirovahîyê” derxistine, ligel egera darizandina wan a ne amade di sala bê de ji bo pêşkêşkirina delîlên tawanbarîya rejîmê tevî penaberîya wan li Moskowê.
Pispor tekez kir ku Waşington dikare piştgirîya hesabpirsînê bike bi rêya peydakirina agahîyên îstixbaratî ji bo Sûrîyê û hevkarîya bi “Interpol” re ji bo şopandina tawanbaran; wî cezakirina wan wekî mafekî qurbanîyan û peyameke rêgirîyê ya cîhanî hesiband ku rê li ber dûbarebûna tawanên kîmyewî di pêşerojê de digire. Nûnerê Daîmî yê Sûrîyê li Neteweyên Yekbûyî, Îbrahîm ′Ulebî, tekez kir ku welatê wî li benda piştgirîyeke navneteweyî ye ji bo rûbirûbûna mîrateya çekên kîmyewî ya rejîma borî, û tekezî li ser pabendbûna Sûrîyê bi parastina pergala cîhanî ya rêgirtina li belavbûna çekan wekî bingehekî ji bo aştî û ewlehîya navneteweyî kir.
