Xwenîşandanên li Îranê
Paytextên Cîhanê-SANA
Xwenîşandanên Îranê ketin roja xwe ya 18an ligel zêdebûna hejmara qurbanîyan û berdewamîya qutkirina înternetê, di nav gurkirina bertekên navneteweyî û gefên serokê Amerîkî bi bikaranîna hêzê heke serkutkirina xwenîşanderan berdewam bike.
Ajansa “HRANA” kuştina 2550 kesan (di nav wan de 2403 xwenîşander) û birîndarbûn û girtina bi hezaran kes belge kir, di nav 614 xwenîşandanan de ku her 31 parêzgehên Îranê li xwe girtine.
Berdewamîya astengkirina înternetê
Li gorî rêxistina NetBlocks a çavdêrîya înternetê, astengkirina înternetê ya ku ji heştê vê mehê ve hatiye ferzkirin hîn berdewam e, û tekez kir ku “qutkirina pêwendîyan qebareya rastîn a serkuta ku rayedar pêk tînin vedişêre”.
Di heman çarçoveyê de, çalakvanên mafên mirovan ragihandin ku xizmeta înternetê bi rêya peykên Starlinkê li hundirê Îranê bi belaşî dest pê kiriye, her çend kompanyê hîn ev yek bi fermî piştrast nekiriye.
Xwenîşandanên Îranê di 28ê Kanûnê de bi greva bazirganên Tehranê ji ber hilweşîna rîyalê dest pê kirin, û di dema ku “Xameneyî” alîyên derve tawanbar kirin, Serok “Pizeşkîyan” berpirsyarîya hikûmetê ya di krîza aborî û nerazîbûna gel de qebûl kir.
Cezayên Ewropî yên çaverêkirî
Di helwestên navneteweyî de, seroka Komîsyona Ewropî Ursula von der Leyen ragihand ku komîsyon li ser amadekirina pakêteke nû ya cezayan li dijî Îranê dixebite ji ber serkutkirina xwenîşandanan.
Von der Leyen soz da ku dê cezayên Ewropî yên bilez li ser berpirsên serkutkirina li Îranê ferz bikin, pesnê wêrekîya xwenîşanderan da û bikaranîna “hêza zêde” ji hêla ewlehîyê ve şermezar kir.
Berpirsa Ewropî da zanîn ku Yekîtîya Ewropî Hêzên Parastina Şoreşê xistiye lîsteya cezayan ji ber “binpêkirinên mafên mirovan”, wek bersivek ji bo daxwazên sîyasetmedar û çalakvanên Ewropî.
Di heman çarçoveyê de, Yekîtîya Ewropî balyozê Îranê li Brukselê gazî kir, di dema ku Fransa, Almanya û Danîmarkayê gazîkirina balyozên Îranê yên li welatên xwe ragihandin da ku nerazîbûna xwe li dijî danûstandina rayedaran bi xwenîşanderan re nîşan bidin.
Helwesta Neteweyên Yekbûyî
Neteweyên Yekbûyî şokbûn û tirsandina xwe ji gurkirina tundûtûjîya li dijî xwenîşanderên li Îranê nîşan da, ku tê de “Volker Türk” kuştina bi sedan kes û girtina bi hezaran kes li seranserî welat şermezar kir.
Türk bang kir ku tundûtûjî demildest bê rawestandin, xizmetên înternet û pêwendîyan vegerin, û berpirsên binpêkirinan bên darizandin.
Berdevkê Neteweyên Yekbûyî Stéphane Dujarric tekezî li ser pêwîstîya pejirandina dîplomasîyê kir û got: “Em ji gurkirina gotara leşkerî ya li ser Îranê gelek bi fikar in.. Pêwîst e hemû welat dîyaloga dîplomatîk ne zimanê gefê bi kar bînin”.
Ev daxuyanî piştî ku Serokê Amerîkî Donald Trump careke din behsa lêkolînkirina vebijarka bikaranîna hêzê li dijî Tehranê kir, tên, ku tê de bang li xwenîşanderên Îranî kir ku xwenîşandanên xwe berdewam bikin ji ber ku “alîkarî di rê de ye”.