Halep Vakfıye Kütüphanesi’nin ICESCO miras listesine alınması, Suriye’nin önemli el yazması merkezlerinden birinin yeniden ihyası ve uluslararası koruma altına alınması sürecini güçlendirdi.
Halep (SANA) – Halep Vakfıye Kütüphanesi’nin İslam Dünyası Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (ICESCO) miras listesine kaydedilmesi, kentin tarihsel ve kültürel kimliğini güçlendiren önemli bir gelişme olarak değerlendirildi. Bu adım, Halep’in yüzyıllar boyunca ilim ve bilgi üretiminin en önemli merkezlerinden biri olduğuna yeniden dikkat çekti.
Söz konusu kayıt, Suriye kültürel mirasının korunması ve tarihi bilim kurumlarının yeniden canlandırılması çabalarının bir parçası olarak görülüyor. Vakfıye Kütüphanesi, Doğu Arap dünyasının en önemli el yazması ve belge hazinelerinden biri olarak kabul ediliyor.
Halep mirasına uluslararası tanınma
Halep Eski Eserler ve Müzeler Müdürü Münir El-Kıskas, SANA’ya yaptığı açıklamada, kütüphanenin ICESCO listesine alınmasının şehrin köklü kültürel mirasını yansıtan önemli bir adım olduğunu söyledi. El-Kıskas, kütüphanenin Halep’in bilimsel ve kültürel gelişiminin canlı bir tanığı olduğunu vurguladı.
Bu kaydın, yapının korunmasına katkı sağlayacağını ve Halep’in İslam kültür başkentlerinden biri olarak konumunu güçlendireceğini belirten El-Kıskas, aynı zamanda araştırmacıların bu tarihi hazinelere erişimini kolaylaştıracağını ifade etti. Kütüphanenin, Halep Ulu Camii külliyesi içinde yer aldığı ve İslam turizm haritasına dahil edildiği de kaydedildi.
Bilimsel mirası yaşatma projesi
Kütüphaneler Vakfı Halep Sorumlusu Dr. Mahmud Mısri ise ICESCO’nun desteğiyle yürütülen sürecin, bu tarihi yapının yeniden ihyası açısından önemli bir aşama olduğunu söyledi. Mısri, projenin sadece fiziksel korumayı değil, aynı zamanda bilimsel ve kültürel bir merkez olarak yeniden işlev kazandırmayı hedeflediğini belirtti.
Köklü bir Vakfıye geleneği
Mısri, kütüphanenin 7. Hicri yüzyıla uzanan köklü bir geçmişe sahip olduğunu ve Halep’teki şeri okullar ile vakıf sistemi içinde geliştiğini ifade etti. Tarih boyunca büyük âlimlerin kitaplarını vakfederek bilgi üretimine katkı sunduğu hatırlatıldı.
Tahribat ve yeniden canlanma
Kütüphanenin 2014 yılında saldırılar nedeniyle ciddi zarar gördüğü, birçok el yazması ve eserin risk altında kaldığı belirtildi. Ancak daha önce güvenli bölgelere taşınan önemli eserlerin korunabildiği aktarıldı.
2006’da Halep’in İslam Kültür Başkenti ilan edilmesinin ardından kütüphanenin yeniden yapılandırıldığı, 2014 sonrası yaşanan yıkıma rağmen bilimsel çalışmaların sürdüğü ifade edildi.
Nadir el yazmaları ve bilimsel miras
Kütüphane; tefsir, hadis, fıkıh, edebiyat, tarih, astronomi, tıp ve matematik alanlarında nadir el yazmalarına ev sahipliği yapıyor. Ayrıca vakfiye belgeleri, tarihi kayıtlar ve astronomi aletleri de koleksiyonun önemli parçaları arasında yer alıyor.
Halep’in bilgi merkezi kimliği
Halep’in tarih boyunca Zengî, Eyyubi, Memlük ve Osmanlı dönemlerinde önemli bir bilim merkezi olduğu, Vakfıye Kütüphanesi’nin de bu mirasın en önemli tanıklarından biri olduğu vurgulandı.
Kültürel mirası hedef alan saldırılar
Vakfıye Kütüphanesi , Halep’teki Emevi Camii’nin dış avlusunun alt katında yer almakta olup bünyesinde pek çok yazma eser ve antik kitap barındırmaktadır. Savaş yılları boyunca kütüphane, özellikle 2013’ten 2016’nın sonuna kadar zirveye ulaşan devrik rejimin askeri operasyonları sonucunda büyük yıkıma uğramıştır.
Dijitalleşme ve yeniden ihya süreci
2025’te İstanbul’da başlayan ve Halep’te devam eden uluslararası toplantılarla kütüphanenin yeniden canlandırılması için kapsamlı bir proje başlatıldığı ifade edildi. Proje kapsamında dijitalleştirme, restorasyon ve yeni kültürel merkezlerin kurulması hedefleniyor.
Küresel miras değeri
ICESCO’nun da destek verdiği proje, Vakfıye Kütüphanesi’ni yalnızca bir arşiv değil, aynı zamanda bölgesel bir bilim ve kültür merkezi haline getirmeyi amaçlıyor.
Halep Vakfıye Kütüphanesi, ICESCO listesine alınmasıyla birlikte yeniden uluslararası kültürel gündeme taşınarak, Suriye ve İslam dünyasının ortak hafızasında önemli bir yerini pekiştirmiş oldu.
Halep Vakfıye Kütüphanesi’nin ICESCO miras listesine alınması, Suriye’nin önemli el yazması merkezlerinden birinin yeniden ihyası ve uluslararası koruma altına alınması sürecini güçlendirdi.
Y.K/ R.Y
