HUMUS (SANA) – Humus ilinin batı kırsalında, deniz seviyesinden 750 metre yükseklikte bir tepeye hâkim konumda yükselen Hısın Kalesi (Krak des Chevaliers), Orta Doğu’nun en dikkat çekici tarihi yapılarından biri olarak kabul ediliyor. 2006 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne dâhil edilen bu eşsiz kale, savunma amaçlı tasarımı, mimari ihtişamı ve kültürel değeriyle dünyanın dört bir yanından ziyaretçileri ve araştırmacıları cezbetmeye devam ediyor. Tarihi ise dokuz yüzyıldan daha eskiye uzanıyor.
Yüzyıllara Meydan Okuyan Savunma Mimarisi
Hısın Kalesi, 1031 yılında Humus Emiri Şiblüddevle Nasr bin Mirdas tarafından inşa edildi. Başlangıçta “Kürtlerin Kalesi” anlamına gelen “Hisn el-Akrad” olarak adlandırıldı; bu isim, kaleyi o dönem koruyan Kürt garnizonundan geliyor. Daha sonra Haçlıların eline geçen kale, Kudüs’e giden hac yolunu korumak amacıyla genişletildi.
11. ve 12. yüzyıllarda yaşanan depremler nedeniyle kale ciddi hasar gördü. Ancak bu durum, yapının daha da güçlendirilmesini sağladı. Sismik şoklara karşı eğimli duvarlarla desteklenen yapı, bugün hâlâ ayakta.
Kalede dış tarafta bir su hendeği, 13 kuleden oluşan savunma suru, ok ve kızgın yağ dökme delikleri bulunuyor. İç sur ise adeta başlı başına bir kale niteliğinde. Kaya içerisine oyulmuş hendekle dış kısımdan ayrılıyor ve yağmur suları özel kanallarla iç kısma aktarılıyor. İç bölümde asker koğuşları, ahırlar, yemek salonları, erzak odaları, mahzenler ve tam 21 su kuyusu yer alıyor. Bu donanım, kalenin kuşatma altında dahi uzun süre dayanabilmesini sağlamış.
Ziyaretçileri Büyüleyen Miras
Ziyaretçiler, kalenin mimari detayları ve tarihi atmosferi karşısında hayranlıklarını gizleyemiyor. Halep’ten gelen Kamer, her ziyaretinde yeni köşeler keşfettiğini belirtirken, küçük ziyaretçi Maria kalenin merdivenlerini tırmanmaktan ve tiyatro alanını keşfetmekten büyük keyif aldığını dile getirdi. İskoç turist Ian ise bu ziyareti “çocukluk hayalinin gerçekleşmesi” olarak tanımlayarak, Suriye halkının misafirperverliğine ve ülkenin köklü kültürüne hayran kaldığını ifade etti.
Kültürel Mirasın Korunması İçin Sürekli Restorasyon
Hısın KalesiRestorasyon Birimi Başkanı Mühendis Hazım Hanna, kalenin dünya çapında en büyük ve en güzel kalelerden biri olduğunu vurgulayarak, Suriye Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından her yıl yürütülen restorasyon projeleri sayesinde bu eşsiz yapının korunarak gelecek nesillere aktarılmasının sağlandığını ifade etti. Aynı zamanda bu çalışmaların, kaleyi yerel ekonomiye katkı sağlayan bir turizm merkezi hâline getirmeyi hedeflediğini söyledi.
Hısın Kalesisadece bir tarihi yapı değil; Suriye’den geçen medeniyetlerin derin izlerini taşıyan canlı bir tanık. İnsanlık mirasının tacındaki parlayan bir mücevher olan bu kale, hem tarih anlatıyor hem de dünyaya Suriye’nin kültürel zenginliğini sunuyor.
