Suriyeli çocuk doktoru Muaviye El-İlevi’nin geliştirdiği PediAI, yedi yapay zeka aracıyla muayeneyi, büyüme takibini ve ailelerin bilgilendirilmesini destekliyor. El-İlevi, tıbbi kararların sorumluluğunun hekimde kaldığını vurguluyor.
Şam (SANA)– Suriyeli çocuk doktoru Muaviye El-İlevi, çocukların muayenesi, tanısı ve büyüme takibinde hekimlere destek sunan PediAI adlı dijital klinik geliştirdi. Yapay zeka teknolojilerinden yararlanan sistem, ailelerin muayene sonrasında da sağlık bilgilerine ve çocuklarına yönelik önerilere erişmesini sağlıyor.
SANA’ya konuşan El-İlevi, 11 Kasım 2024’te Dubai’deki bir hastanede faaliyete başlayan kliniğin, tıbbi deneyim ile yapay zeka olanaklarını bir araya getirdiğini söyledi. Sistemin hekime aileleri dinlemek ve kaygılarını anlamak için daha fazla zaman ayırma imkânı sunduğunu belirtti.
El-İlevi, yapay zekanın hekimi destekleyen bir araç olduğunu, tanı ve tedavide temel sorumluluğun ise doktorda kaldığını vurguladı. Ailelerin muayene sırasında edindikleri bilgilere evde de ulaşabilmesini amaçladıklarını ifade etti.
Muayeneden evde takibe
El-İlevi’nin anlattığına göre klinikte süreç, çocuğun ağırlık, boy, vücut sıcaklığı ve tansiyon ölçümlerinin yapıldığı bir istasyonla başlıyor. Ardından hastalık öyküsü alınıyor ve yapay zeka destekli otoskop ile stetoskop gibi araçlardan yararlanılarak klinik muayene gerçekleştiriliyor.
Dijital araçlar, görüşme sırasında verilerin kaydedilmesi ve düzenlenmesine, klinik değerlendirmeye ve rapor, reçete ile tetkik istemi taslaklarının hazırlanmasına yardımcı oluyor. Bu taslaklar, çocuk doktorunun inceleme ve onayından sonra kullanılıyor.

Kliniğin hizmetleri arasında yenidoğan ve çocuk sağlığı, büyüme ve gelişim takibi, aşılama, beslenme, hastalıkların tanı ve tedavisi, olası tanıların değerlendirilmesi ve dijital takip bulunuyor. Ailelere sunulan çok dilli, etkileşimli bilgilendirme içeriklerinin bir bölümüne uygulama indirmeden veya hesap açmadan telefon tarayıcısından erişilebiliyor.
El-İlevi, tıbbi yeniliğin sahadaki sorunları anlamak, uygulanabilir çözümler geliştirmek ve bunların güvenliğini sınamakla başladığını söyledi. Bunun için hekimin profesyonel bir yazılımcı olmasının gerekmediğini belirtti. Bu çözümlerin etkisinin ise klinik doğruluk, hekime kazandırılan zaman, ailelerin memnuniyeti ve çocukların sağlık sonuçlarını inceleyen bilimsel çalışmalarla değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
Bilimsel özete yapılan atıf
SANA’nın haberinde, El-İlevi’nin deneyimine ilişkin bir bilimsel özetin 2026’da Acta Paediatrica dergisinde yayımlandığı aktarıldı. Özette, gerçek klinik vakalar üzerinden tanıya destek, giyilebilir cihazlar, aile eğitiminde sanal gerçeklik ve risk tahmini araçlarının ele alındığı belirtildi.
Haberde, bu araçların tıbbi müdahaleyi hızlandırma ve çocuğa özel bakım planları oluşturmadaki rolünün değerlendirildiği ifade edildi.

Tıbbi içerikler için “Hakim” sistemi
El-İlevi, tıbbi içerikleri yayımlamadan önce kaynaklarını ve bilimsel dayanaklarını incelemek için “Hakim” adını verdiği bir sistem de geliştirdiğini söyledi. Sistemde Dünya Sağlık Örgütü, ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) ve Amerikan Pediatri Akademisi gibi kuruluşların kaynaklarından yararlandığını belirtti.
İçeriklerin doğrudan hekim gözetiminde aşamalı olarak incelendiğini ve kullanıcıların mahremiyetinin korunduğunu ifade eden El-İlevi, Hakim’in dijital araçların işleyişini ve içerik denetimini yönlendirdiğini anlattı. Hazırlanan bilgilendirme materyalleri, gebelik öncesinden gebelik ve doğuma, çocuk bakımı ve büyümesine kadar uzanıyor.
Tıp mirasından esinlenen yedi araç
El-İlevi, araçlara isim verirken Razi’nin El-Havi ve İbn Cezle’nin El-Mizan gibi eserlerinden esinlendiğini, yerel kimliği olan tıbbi araçlar geliştirmeyi amaçladığını söyledi. Kendi açıklamasına göre sistem şu yedi aracı içeriyor:
Dr SIRIO: Hekimin sesiyle konuşan dijital bir karakter aracılığıyla muayene sonrasında ailelere tıbbi bilgileri sadeleştirerek anlatıyor. El-İlevi, ismin Süryanice ve Latince “Suriyeli doktor” anlamını taşıdığını belirtiyor.
SCROLL Rx: Telefonda doğrudan bağlantı üzerinden çalışan, uygulama veya hesap gerektirmeyen etkileşimli bir sağlık bilgilendirme aracı. Çocuğun durumuna uygun kartlar, sorular ve kaynaklı önerilerle birlikte ne zaman doktora başvurulması gerektiğini 14 dilde sunuyor. İlk uygulaması okula dönüş hazırlıkları üzerine yapıldı.
Akıllı sağlık ekranları: Klinik içindeki bekleme süresini sağlık eğitimine ayırmak amacıyla 15 dilde bilgilendirici içerikler gösteriyor.
NADHIR: Muayene odasında vakaların önceliklendirilmesine ve uyarıcı belirtilerin belirlenmesine yardımcı oluyor. Özellikle yoğun saatlerde acil durumlar konusunda hekimi uyarmayı amaçlıyor.
AL-HAWI: El-İlevi’nin verdiği bilgiye göre ilaç dozu hesaplamaları, klinik ölçekler, aşı kaynakları ve referans değerler için 10 binden fazla hesaplayıcı ve klinik araç içeriyor. Hedefi, hesaplama hatalarını azaltmak ve bilgiye erişimi hızlandırmak.
AL-MIZAN: Çocuğun ağırlığını, boyunu ve baş çevresini, prematüre bebeklere yönelik standartlar da dahil olmak üzere uluslararası ölçütlerle karşılaştırarak büyümenin değerlendirilmesine yardımcı oluyor.
SUFRA: Bir ile 18 yaş arasındaki çocukların beslenme gereksinimlerini değerlendiriyor. Büyüme dönemlerini ve aile alışkanlıklarını dikkate alarak, yerel mutfaklardan tariflerle aylık beslenme planları hazırlıyor.
Suriye’de uygulama için gerekenler
Çocuk doktoru Muna Muhammed de yapay zekanın tanıya destek, laboratuvar sonuçları ve hastalık öyküsünün değerlendirilmesi, büyüme eğrilerinin takibi ve ilaç dozu hesaplamalarında hekimlere yardımcı olabileceğini söyledi. Bu araçların hekime çocuk ve ailesine odaklanmak için zaman kazandırabileceğini belirten Muhammed, içeriklerin tıbbi incelemeden geçmesi ve güvenilir bilimsel kaynaklara dayanması gerektiğini vurguladı.
Muhammed, bu programların Suriye’deki hastane ve kliniklerde uygulanabilmesi için beş temel gereksinim sıraladı: uygun bilgisayarlar, bölümleri birbirine bağlayan ve verilerin gizliliğini koruyan bir kurum içi ağ, yazılımlarla bağlantı kurabilen dijital tıbbi görüntüleme cihazları, hasta dosyaları için sıkı erişim yetkileri ve sürekli internet bağlantısı gerektirmeyen hafif yazılımlar.

R.Y / R.D