Suriye’de devrik rejimin geride bıraktığı savaş kalıntıları ve mayınlar çocukları tehdit etmeye devam ederken, güvenli dönüş ve yaşam alanlarının arındırılması amacıyla tarama, temizlik ve bilinçlendirme faaliyetleri kesintisiz sürdürülüyor.
Şam (SANA) – Suriye‘deki çocuklar, ülkedeki çatışmaların ardından geride kalan patlamamış mühimmatlar ve mayınların tehlikesiyle yüzleşmeye devam ediyor. Bir yandan çocukların güvenli şekilde evlerine dönebilmesi ve zarar gören bölgelerde yaşayabilmesi için temizlik çalışmaları yürütülürken, diğer yandan kapsamlı bilinçlendirme faaliyetleriyle olası kazaların önüne geçilmeye çalışılıyor.
324 bin patlayıcı kalıntısı çocukları tehdit ediyor
Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), Suriye genelinde yaklaşık 324 bin mayın ve savaş kalıntısının bulunduğunu, yaklaşık 5 milyon çocuğun ise bu atıklarla kirlenmiş bölgelerde yaşadığını tahmin ediyor.
UNICEF’in 8 Aralık 2024 ile 28 Şubat 2026 arasını kapsayan raporuna göre, patlayıcı mühimmatlarla bağlantılı 1051 olayda 698’i hayatını kaybeden, 1193’ü yaralanan toplam 1891 kişi mağdur olurken, bunlar arasında 205 çocuk ölümüne ve 480 çocuk yaralanmasına rastlandı. UNICEF’in 2026 yılı güncel verilerinde ise Aralık 2024’ten bu yana yaşamını yitiren çocuk sayısının 252’ye, yaralanan çocuk sayısının da 601’e ulaştığı kaydedildi.
Söz konusu kalıntılar yalnızca cephe hatlarında değil; tarlalarda, yollarda, evlerde, hasarlı binalarda, okullarda ve oyun alanlarında da yer alıyor. Bu durum, çocukların oyun oynarken, okula giderken ya da terk edilmiş alanları keşfederken ölümcül risklerle karşılaşmasına yol açıyor.
Okullarda ve ailelerde bilinçlendirme eğitimi
Ailelerin evlerine dönmesiyle risklerin arttığına dikkat çekilirken, yürütülen bilinçlendirme programlarında temel bir kural vurgulanıyor: Şüpheli cisme yaklaşmamak, dokunmamak, yerini değiştirmemek, derhal uzaklaşarak başkalarını uyarmak ve yetkililere bildirmek.
Darya’daki 1. El-Hikmet Okulu’nun müdür yardımcısı Meyade Haşfe, SANA’ya yaptığı açıklamada, ilgili kurumların ve sivil toplum kuruluşlarının yürüttüğü kampanyalar sayesinde öğrencilerin savaş kalıntılarının tehlikeleri konusunda önemli bir farkındalık kazandığını belirtti. Hasarlı binalarda bırakılan cisimlerle ilgili geçmişteki olayların toplumsal bilinci artırdığını ifade eden Haşfe, derslerde görsel materyaller ve hikayeler kullanılarak çocuklara pratik eğitimler verildiklerini aktardı.
Zemelka’da yaşayan velilerden Mahir Hudeyr ise ailelerin çocuklarını bilinmeyen cisimlerden uzak durmaları ve durumu hemen öğretmenlere ya da yetkililere bildirmeleri yönünde eğittiğini, okul ile aile arasındaki işbirliğinin hayati önem taşıdığını kaydetti.
707 bin çocuğa koruma mesajı ulaştırıldı
Önleyici faaliyetler kapsamında yalnızca 2025 yılında Suriye genelinde 707 bin 199 çocuk, patlayıcı mühimmat risklerine karşı bilinçlendirme programlarından yararlandı. Etkileşimli yöntemler ve görsel materyallerle desteklenen bu eğitimler, tehlikeli nesnelerin tanınması ve güvenli hareket edilmesi konusunda çocuklara doğrudan koruma sağlıyor.
Acil Durum ve Afet Yönetimi Bakanlığından entegre mücadele
Acil Durum ve Afet Yönetimi Bakanlığı, mayın ve savaş kalıntılarıyla mücadeleyi tarama, ihbarlara müdahale, temizlik ve bilinçlendirme ekseninde yürütüyor. 2026’nın ilk yarısında ekipler 981 temizlik operasyonu, 369 teknik olmayan tarama ve 631 farkındalık seansı gerçekleştirdi.
Ulusal Mayın Faaliyetleri Merkezi, Suriye topraklarını tamamen temizlemek amacıyla üç yıllık kapsamlı bir ulusal strateji hazırlıyor. Merkezdeki Temizleme Daire Başkanı Raed Hassun, stratejinin bilgi sistemi kurma, kapasite geliştirme ve tarama faaliyetleri üzerine inşa edildiğini, Alman yapımı insansız hava araçları ile modern mayın tarama sistemlerinin test edildiğini belirtti. Hassun, geniş kirlilik alanı ile mali ve teknik eksikliklerin başlıca zorluklar olduğuna işaret etti.
Cenevre’de uluslararası işbirliği masaya yatırıldı
Suriye’deki mayın temizleme faaliyetlerine ilişkin paydaşlar konferansı, 22-24 Haziran tarihlerinde Acil Durum ve Afet Yönetimi Bakanı Raed El-Salih’in başkanlığında Cenevre’de düzenlendi. Konferansta kirliliğin boyutu, uluslararası işbirliği olanakları ve müdahale öncelikleri ele alındı.
Bakan El-Salih, mayın temizliğinin sivillerin korunması ve yeniden imar için öncelikli olduğunu vurguladı. Öte yandan, Bakanlıklar ile BM Mayın Faaliyetleri Servisi (UNMAS) ve FAO arasında Japonya finansmanıyla tarımsal altyapının yeniden ihyasına yönelik projeler de hayata geçirildi.
110 binden fazla mühimmat etkisiz hale getirildi
Savunma Bakanlığı verilerine göre, Suriye Arap Ordusu istihkam birlikleri, 2026’nın başından bu yana farklı illerde 110 binden fazla mayın ve savaş kalıntısını etkisiz hale getirdi veya imha etti.
Toprakların arındırılması; tarımsal faaliyetlerin yeniden başlamasını, tesislerin açılmasını ve çocukların güvenli bir çevrede eğitim hakkına kavuşmasını sağlıyor. Uzmanlar, temizlik çalışmaları zaman alsa da “Dokunma, yaklaşma, uzaklaş, uyar ve bildir” prensibine dayalı bilinçlendirmenin hayat kurtarıcı en hızlı adım olduğunun altını çiziyor.
V.K /// İ.K/M.A
