ŞAM (SANA) – Suriye’nin Duma şehri, 7 Nisan 2018 tarihinde yeni bir insanlık felaketiyle sarsıldı. Dar sokaklarda yayılan toksik gazlar, sivillerin zaten zor koşullar altında yaşadığı ölüm korkusunu artırdı. Saldırıda kullanılan yasaklı kimyasal maddeler, şehrin acı dolu tarihine yeni bir bölüm ekledi.
O dönemde Sivil Savunma ekipleri, yoğun hava bombardımanı ve tehlikeli koşullar altında müdahalelerini sürdürürken, Şehitler Meydanı yakınlarındaki bir bölgede toplu boğulma vakaları tespit edildi. Bu durum, uluslararası yasaklı kimyasal maddelerin kullanıldığını doğruladı.
Müdahalede zorluklar
Acil Durum ve Afet Yönetimi Müdürlüğü Operasyon Sorumlusu Amer Zarifa, SANA muhabirine yaptığı açıklamada, saldırı bölgesine ulaşmanın sürekli bombardıman nedeniyle son derece zor olduğunu ve bu durumun ilk yardım ve belgeleme çalışmalarını aksattığını belirtti.
Zarifa, ekiplerin defalarca denemenin ardından bölgeye ulaşabildiğini ve yaralıları tedavi noktalarına taşıdıklarını, müdahaleleri takip ettiklerini ifade etti.
Kurban sayısı ve belgelenen veriler
Sivil Savunma ekipleri, kurtarma ve temizlik çalışmalarını ertesi gün de devam ettirdi. Zarifa, saldırıda 43 kişinin hayatını kaybettiğini, 500’den fazla kişinin kimyasal gazdan etkilendiğini kaydetti. Belgelenen bilgiler, tanık ve kurtulanların ifadelerinin dikkatle kaydedildiğini, bu suçların zaman aşımına uğramayacağını ve sorumluların adaletten kaçamayacağını gösteriyor.

Gönüllü bir sivil savunma medya çalışanının tanıklığı
Duma’dan genç bir gönüllü ve medya çalışanı Bahaa Beşir El-Muallem, o dönemde Sivil Savunma’da görev aldığını belirterek, haberleri uluslararası ajanslara ulaştırdığını ve mekan belgeleme çalışmalarını yürüttüğünü anlattı. Güvenlik nedeniyle bazı haberleri sahte isimle yayımladığını aktardı.
Beşir El-Muallem, saldırının 6 Nisan 2018’de yoğunlaşarak sivillerin tahliyesi amacıyla gerçekleştirilen barbarca bir kampanya çerçevesinde başladığını, 7 Nisan’da ise kimyasal saldırının uygulandığını ifade etti. İlk saldırı yaklaşık 16:30’da, ikinci saldırı 19:00 civarında ve üçüncü saldırı Şehitler Meydanı yakınlarında gerçekleşti. Klor gazı sığınaklara sızarak, kaçmayı imkânsız hâle getirdi ve çok sayıda sivilin hayatını kaybetmesine ve yaralanmasına yol açtı.
Kanıtların belgelenmesi ve hak kuruluşlarına iletilmesi
Beşir El-Muallem, 43 şehidin ve yüzlerce yaralının kaydedildiğini, saldırı alanı ve kullanılan roketin belgelendiğini, kan örneklerinin alınıp Türkiye’deki insan hakları kurumlarına teslim edildiğini aktardı.
OPCW raporu
Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü (OPCW) tarafından 27 Ocak 2023’te yayımlanan soruşturma ve tanımlama raporu, devrik Esad rejimin zehirli klor gazı kullanarak kimyasal saldırıyı doğrudan gerçekleştirdiğini doğruladı. Saldırıda 43 sivil hayatını kaybetti, bunların arasında 10 çocuk ve 15 kadın bulunuyor.
R.Y