ŞAM (SANA) – Suriye Adalet Bakanı Mazhar Abdulrahman El-Veys, 2026 yılına ait 39 numaralı genel af kararının, devrik rejimin hukuki ve yasama alanındaki karmaşık durumu nedeniyle zorunlu bir adım olduğunu belirtti. Bu af, hapishanelerdeki yoğunluğu hafifletmek ve devrik rejime ait davaların birikmesini engellemek amacıyla çıkarıldı.
El-Veys, bu açıklamayı Pazar günü Al Jazeera kanalına verdiği röportajda yaptı. Bakan, af kararının hukuki ve anayasal bir çerçevede, insani boyutları bulunan ve faydalananlara umut ile entegrasyon imkânı sağlayan bir adım olduğunu vurguladı.
Bakan El-Veys, af kararının hemen uygulanmaya başladığını ve yargı kadrolarının hızla harekete geçerek 1500’den fazla kişinin serbest bırakıldığını ifade etti. Ayrıca, bazı davaların hâlâ soruşturma aşamasında olduğunu ve bu davalara ilişkin af uygulamasının, yasal süreçlerinin tamamlanmasının ardından devam edeceğini belirtti. Serbest bırakılan kişi sayısının artmasının beklendiğini de sözlerine ekledi.
Haksız Yargılanan Yarım Milyon Kişi İçin Adalet
Suriye Adalet Bakanı, devrik rejim döneminde, siyasi suçlar, “devletin saygınlığını zedeleme” suçlamaları, terörizm suçlamaları, Suriye lirası dışında para birimi kullanma gibi suçlarla haksız yere mahkûm edilen yarım milyondan fazla Suriyeliye ait kararların kaldırıldığını aktardı. El-Veys, devrik rejimin 8 milyondan fazla keyfi işlem yaptığına ve bunların büyük bir kısmının kaldırıldığını, kalan kısmın ise çözülme aşamasında olduğunu belirtti.
Bakan, yurtdışında bulunan tüm Suriyelilerin, devrik rejim kararları nedeniyle geri dönüş yapamadıkları takdirde, bu kararların etkilerinin mahkemeler aracılığıyla otomatik olarak kaldırılacağını açıkladı. Bazı durumlarda ise basit prosedürlerin gerekeceğini belirterek, geri dönüş ve entegrasyon sürecinin hiçbir şekilde karmaşıklaştırılmayacağını vurguladı.
Af Kararının Anayasallığına Yönelik Eleştiriler
El-Veys, af kararının anayasal olup olmadığına dair yapılan tartışmalara değindi. Bakan, genel afların, Suriye Ceza Kanunu’na dayalı olarak Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle çıkarıldığını ve bu kararın anayasa ile uyumlu olduğunu belirtti. Millet Meclisi’nin toplantıya çağrılmadığı bu dönemde, mevcut koşulların çözülmesi adına kararın çıkarılmasının gerekli olduğunu ifade etti. Bakan, tartışmaların demokratik bir ortamda farklı görüşlerin olması açısından olumlu olduğunu söyledi.
Adaletin Güçlendirilmesi ve Hukuk Sisteminin İyileştirilmesi
Bakan El-Veys, adalet sisteminin bağımsızlığını pekiştirmek için çalışmalara devam ettiklerini belirtti. Bu çerçevede, mahkemelere altyapı ve dijital destek sağlandığı, yeni yargı kadrolarının yetişmesi için yüksek yargı okullarının kapılarının açıldığı ve yargı denetiminin daha etkin hale getirildiği ifade edildi. Ayrıca, yargı sisteminin temizlenmesi için bazı yargı mensuplarının denetlenmeye devam edildiği ancak bunun zaman alacağı vurgulandı.
Bakan, yargı sistemi içindeki insan hakları ihlallerine karışmış tüm unsurların dışlanmasının hedeflendiğini ve yargı denetimi ile yargılama süreçlerinin bağımsızlık ilkesine sadık kalınarak yürütüleceğini aktardı.
Geçiş Adaleti ve Kamuya Açık Duruşmalar
El-Veys, geçiş adaletinin mevcut yolunun, ne intikam almayı ne de ihlalleri göz ardı etmeyi amaçladığını belirtti. Bu sürecin, suçluların takibi ve soruşturulması, mahkemeye sevk edilmesi ve yasal haklar doğrultusunda şikâyetler ile ilerleyeceğini ifade etti. Ayrıca, bu yıl içinde davaların kamusal, şeffaf ve adil bir şekilde sonuçlanması için büyük bir adım atılmasının beklendiğini belirtti.
Kaybolan Kişiler ve İnsan Hakları İhlalleri
Bakan, devrik rejim döneminde işkenceden ölen veya infaz edilen 96 binden fazla kişinin kaybolduğunu ve bu bilgilerin ilgili ulusal kuruma verildiğini açıkladı. Bakan, geçiş adaletinin, birçok farklı kurumu kapsayan ulusal bir süreç olduğunu ve Adalet Bakanlığı’nın bu süreçte adli ceza ve hukuki destek sağladığını belirtti.
Devrik Rejimin Sorumlularının Takibi
Bakan El-Veys, devrik rejimin önemli isimlerine yönelik olarak yargı dosyalarının hazırlandığını ve bu kişiler hakkında tutuklama emirleri çıkarıldığını açıkladı. Devrik rejim üyelerinin uluslararası hukuka uygun şekilde takip edilmeye devam edileceği ve cezasızlık olgusunun engellenmeye çalışılacağı vurgulandı.
Son olarak, El-Veys, Suriye’nin hukukun üstünlüğü ve kurumsal yapıyı güçlendirme yolunda kararlı olduğunu, mağdurlara adalet sağlama ve toplumsal barışı pekiştirme yolunda adımlar attıklarını ifade etti. Bakan, yargı sisteminin bu yıl içinde önemli bir aşama kaydedeğini ve toplumsal güvenin artırılacağını belirtti.
Y.K / R.Y
