Şam (SANA) – Suriye’de, devrik rejime karşı yürütülen mücadelede sivil toplum içinde yer alan birçok Suriyeli kadın, yaşadıkları deneyimleri ülkenin özgürleşmesinin ardından insani yardım, hukuki destek ve kadınların güçlendirilmesine yönelik kalıcı projelere dönüştürdü.
Bu kadınlar, savaş yıllarındaki direnişi, bugün yeniden inşa ve adalet arayışının bir parçası haline getiriyor.
Avukat ve gazeteci Nour Awais, aktivizm çalışmalarına Yermuk Kampı’nda başladı.
Filistinli mültecilere destek veren Awais, aynı zamanda Suriye’de Kadının Rolünü Geliştirme Ulusal Derneği ile birlikte çalıştı.
Devrik rejim döneminde hakkında soruşturma açılması ve tehdit edilmesi üzerine ülkeyi terk etmek zorunda kalan Awais, Lübnan’a sığınmak zorunda kaldı.
Sürgün yıllarında Türkiye ve Irak’ta insani yardım kuruluşları ve medya kurumlarıyla çalışmalarını sürdüren Awais, daha sonra Şam’a dönerek Suriye Kadın Ağı’nda basın sorumlusu ve Arap Konseyi’nde hukuk araştırmacısı olarak görev aldı.
Sivil savunma ve insani yardım
İdlib’in Serakıb kentinden Shahd El-Abdullah, savaş yıllarında Suriye Sivil Savunması bünyesinde gönüllü olarak çalıştı.
Yangınlar, trafik kazaları ve özellikle Şubat 2023’teki deprem sonrası acil durumlarda ilk yardım ve kurtarma faaliyetlerine katıldı.
Suriye’nin özgürleşmesinin ardından İdlib’e dönen El-Abdullah, çatışmalardan etkilenen sivillere yönelik mesleki ve psikolojik desteğin önemine dikkat çekerek insani yardım çalışmalarını sürdürdü.
Hak ihlallerinin belgelenmesi ve geçiş adaleti
Dera kentinden Arjwan El-Masalma ise sürecin başında insan hakları ihlallerini belgeleyerek aktivizme başladı.
Çalışmaları nedeniyle gözaltına alınan ve tehdit edilen El-Masalma, daha sonra ulusal ve uluslararası kuruluşlarla iş birliği yaparak psikososyal destek, sivil toplumun güçlendirilmesi ve geçiş adaleti projelerinde görev aldı.
El-Masalma’nın çalışmaları, savaş dönemindeki direnişin, özgürleşme sonrasında hukukun üstünlüğü ve insan haklarının kurumsallaşmasına yönelik bir çabaya dönüştüğünü ortaya koyuyor.
Yeni bir Suriye’nin inşasında kadınların rolü
Bu kadın aktivistler, adaletsizlik ve baskıya karşı verilen mücadelenin kesintiye uğramadığını; aksine insani yardım, eğitim, kadınların güçlendirilmesi ve adalet alanlarında somut adımlarla devam ettiğini gösteriyor.
Yaşadıkları deneyimleri toplumsal faydaya dönüştüren bu çabalar, yeni bir Suriye’nin inşasında kadınların oynadığı merkezi rolü simgeliyor.