Amman (SANA) – Ürdün’ün başkenti Amman’da bugün, Suriye Arap Cumhuriyeti ile Ürdün Haşimi Krallığı arasında Yüksek Koordinasyon Konseyi’nin ikinci dönem toplantısı düzenlendi. Toplantıya Suriye Dışişleri ve Gurbetçiler Bakanı Esad Hasan El-Şeybani ile Ürdün Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri ve Gurbetçiler Bakanı Eymen El-Safadi başkanlık ederken, iki kardeş ülkeden 30 bakan katıldı.
Konsey, Veliaht Prens II. Hüseyin bin Abdullah’ın de hazır bulunduğu bir ortamda Kral II. Abdullah ile araya geldi.
Suriye Dışişleri ve Gurbetçiler Bakanı, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed El-Şara‘nın selamlarını Kral II. Abdullah’a iletti; Kral da selamlarının Cumhurbaşkanı El-Şara’ya iletilmesini istedi.
Konsey, iki ülkenin sektörel düzeyde koordinasyon ve istişareyi sürdürme, ikili işbirliğini kapsamlı bir stratejik ortaklık çerçevesinde pekiştirme ve derinleştirme konusundaki kararlılığını vurguladı; bunun Cumhurbaşkanı Ahmed El-Şara ile Kral II. Abdullah’ın vizyon ve talimatlarının bir yansıması olduğu ifade edildi.
Konsey ayrıca, 20 Mayıs 2025’te Şam’da düzenlenen ilk toplantıdan bu yana kaydedilen ilerlemeyi, gerçekleştirilen ikili temaslar ve karşılıklı ziyaretlerin sektörel işbirliğini genişletip kurumsallaştırdığını gözden geçirdi. Özellikle her iki ülkeye ortak fayda sağlayan stratejik alanlardaki gelişmelerden memnuniyet duyulduğu belirtilirken, ikili ilişkilerin sürekli gelişiminden ve daha ileri ufuklara taşınmasına yönelik karşılıklı kararlılıktan duyulan memnuniyet dile getirildi.
Konsey, mevcut toplantıda dışişleri, enerji, su, ulaştırma, sanayi, ticaret, gümrük, tarım, sağlık, yatırım, medya, uluslararası işbirliği, turizm, bilgi teknolojileri, adalet, eğitim ve yükseköğretim, bilimsel araştırma, vakıflar, sosyal kalkınma, çalışma, kamu sektörünün geliştirilmesi ve gençlik alanlarında mevcut ve hedeflenen işbirliği süreçlerini ele aldı.
Konsey, 11 Nisan 2026’da eş zamanlı uzman diyalog oturumları şeklinde düzenlenen üst düzey hazırlık toplantılarının sonuçlarını da değerlendirdi; bu toplantılarda varılan anlaşma ve mutabakatların iki kardeş ülke arasındaki stratejik ortaklığı tüm alanlarda güçlendireceğini memnuniyetle karşıladı.
Konsey, iki ülke ilişkilerinde liderlerin talimatları doğrultusunda kaydedilen sürekli gelişim ve istikrarlı büyümeyi, ayrıca iki ülkenin Dışişleri Bakanlıkları arasındaki etkin koordinasyon ve istişare düzeyini takdirle karşıladı.
Konsey, iki ülkenin Dışişleri Bakanlıkları arasında deneyim ve bilgi paylaşımını içeren diyaloglar, görüşmeler ve ortak çalıştayları kapsayan bir “diplomatik etkileşim haftası” düzenlenmesi ve yurt dışındaki diplomatik misyonlar arasında koordinasyonun güçlendirilmesi konusunda varılan mutabakatı memnuniyetle karşıladı.
Konsey, 11 Nisan 2026’daki hazırlık toplantısında gerçekleştirilen ihtisas oturumunun sonuçlarını gözden geçirdi ve bu işbirliğinin kurumsallaştırılması amacıyla ilgili sektörleri temsil eden bir çalışma grubu kurulması konusunda mutabakata vardı.
Bu grubun, iki ülkeye fayda sağlayacak stratejik ortak projeleri belirlemesi ve mümkün olan en geniş ölçekte bölgesel işbirliğine zemin hazırlaması öngörülüyor; bu kapsamda iletişimde bölgesel bağlantı, gıda güvenliği, demiryolu entegrasyonu, su ve enerji güvenliği, Nasib–Cabir sınır kapısının altyapısının geliştirilmesi, transit taşımacılığı destekleyen altyapı, hava ulaşımı ve sanayi entegrasyonu gibi alanlar öne çıkıyor.
Ekonomik alanda ise Konsey, iki ülke arasında ekonomik, ticari ve yatırım işbirliğini daha ileri bir düzeye taşıyarak ekonomik entegrasyonu sağlamaya yönelik kararlılığını vurguladı.
1 Mayıs 2026’dan itibaren karşılıklılık ilkesi çerçevesinde uygulanacak yeni ticaret mekanizmasını, gümrük vergilerinin eşitlenmesini ve transit ticaretin yeniden başlatılmasını memnuniyetle karşıladı; ayrıca deniz limanlarının karşılıklı kullanımının artırılmasının ticaret akışını güçlendireceğini belirtti.
Uluslararası işbirliği alanında Konsey, kurumsal gelişim programlarının finansmanı, Suriye kamu sektörünün kapasitesinin geliştirilmesi ve iki tarafın belirleyeceği önceliklere uygun ortak kalkınma projelerinin desteklenmesi amacıyla uluslararası ve bölgesel bağışçı ve finans kuruluşlarıyla ortak bir iletişim mekanizmasının kurumsallaştırılması konusunda mutabakata vardı.
Konsey, Suriye kamu sektöründe insan kaynaklarının geliştirilmesi ve kapasite artırımı alanındaki işbirliğinin sürdürülmesi ve farklı sektörlerde uzmanlık eğitimi programlarını da kapsayacak şekilde genişletilmesi konusunda mutabakata vardı.
Ulaşım alanında taraflar, hava, kara, deniz ve demiryolu taşımacılığının tüm türlerinde ikili işbirliğini sürdürme kararlılıklarını teyit etti. Konsey ayrıca kara taşımacılığına yönelik prosedürlerin kolaylık ve esneklik sağlayacak şekilde geliştirilmesini ve doğrudan taşımacılık sistemine dönüşü ele aldı.
Konsey, 7 Nisan 2026’da gerçekleştirilen Suriye–Ürdün–Türkiye üçlü Ulaştırma Bakanları toplantısının sonuçlarını memnuniyetle karşıladı ve bu kapsamda imzalanan ulaştırma işbirliğine ilişkin üçlü mutabakat zaptının uygulanmasının önemini vurguladı.
Konsey, Nasib–Cabir sınır kapısının kapsamlı ortak bir geliştirme planı çerçevesinde modernize edilerek uluslararası standartlarda örnek bir sınır geçiş noktası haline getirilmesi konusunda mutabakata vardı.
Su alanında Konsey, Ortak Su Komitesi’nin yeniden faaliyete geçirilmesini memnuniyetle karşıladı ve son toplantısı 4 Ağustos 2025’te Şam’da yapılan komitenin çıktılarının uygulanmasının önemini vurguladı.
İki ülke arasında suyun adil paylaşımının sağlanması gerektiğini belirten Konsey, bu ay içinde yeni bir toplantı yapılması, Yermuk Havzası’nda su akışının sürdürülmesi, dijital veri paylaşım platformunun etkinleştirilmesi, havzanın geliştirilmesi ve ortak yağmur artırma (yapay yağış) projesinin hayata geçirilmesinin önemine dikkat çekti.
Enerji alanında ise Konsey, 26 Ocak 2026’da iki taraf arasında imzalanan doğal gaz tedarik anlaşmasını memnuniyetle karşıladı. Suriye’ye doğal gaz tedarikinin, toplantıların tamamlanmasını takiben iki gün içinde yeniden başlatılmasına yönelik mekanizma üzerinde mutabakata varıldı.
Ayrıca Suriye topraklarındaki elektrik bağlantı hattının onarım sürecindeki ilerleme değerlendirildi ve Suriye’nin ihtiyaçlarına göre Ürdün elektrik şebekesinden enerji sağlanması imkânı ele alındı.
Konsey, dijital ekonomi ve bilgi teknolojileri alanındaki işbirliğini, Suriye–Ürdün–Suudi Arabistan arasındaki bölgesel bağlantının geliştirilmesine yönelik üçlü işbirliği dahil olmak üzere değerlendirdi.
Konsey, mevcut oturumda iki ülkenin çeşitli bakanlıkları arasında işbirliği ufkunu genişleten çok sayıda mutabakat zaptı, anlaşma ve uygulama programını ele aldı. Görüşmeler sonucunda medya, kalkınma, sosyal işler ve çalışma, şirket denetimi, sağlık, yükseköğretim ve bilimsel araştırma, vakıflar, turizm, posta ve adalet alanlarında dokuz anlaşma ve mutabakat zaptı imzalandı.
Ayrıca 2026–2028 eğitim işbirliği programı taslağı ile yükseköğretim alanındaki program ve gençlik, spor, tarım, yatırım, hava taşımacılığı ve özel sağlık hizmetleri alanlarındaki mutabakat taslakları değerlendirildi; ilgili birimlere bunların daha sonra imzalanması için gerekli işlemleri tamamlama görevi verildi.
Ürdün tarafı, Suriye hükümetinin 2025 yılı içinde güvenli, istikrarlı ve müreffeh bir ülke inşası süreci kapsamında attığı ulusal adımları; adalet, eşitlik ve hukuk devleti temelinde tüm Suriyelilerin haklarını koruyan ve Suriye’nin birlik, egemenlik ve bağımsız karar alma iradesini güvence altına alan girişimleri takdirle karşıladı.
Konsey, İsrail’in Suriye topraklarına yönelik tekrarlanan müdahale ve saldırganlıklarının derhal durdurulması gerektiğini vurguladı ve bunları uluslararası hukukun açık bir ihlali olarak kınadı. Bu saldırıların Suriye’nin egemenliğine yönelik bir ihlal olduğu, ülkenin güvenlik ve istikrarını ile vatandaşlarının güvenliğini hedef aldığı ve bölgesel güvenliği tehdit ettiği belirtildi.
Ayrıca 1974 tarihli Suriye–İsrail Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’nın ihlali niteliğinde olduğu ifade edilerek, İsrail’in söz konusu anlaşma hatlarına derhal çekilmesi talep edildi. Bu tür saldırganlıkların Suriye hükümetinin yeniden toparlanma çabalarını zayıflattığı ve bölgenin güvenlik ve istikrarını tehlikeye attığı vurgulandı.
Konsey, Suriye, Ürdün ve ABD tarafından açıklanan ve uluslararası ile bölgesel birçok ülke ve kuruluşça desteklenen Süveyda’daki krizin çözümü ve Suriye’nin güneyinde istikrarın sağlanmasına yönelik yol haritasının eksiksiz uygulanmasının önemini vurguladı. Ayrıca iki ülkenin, her türlü bölünme veya ayrılıkçı girişimi kesin biçimde reddetme yönündeki ortak çabalarının sürdürülmesi gerektiğini belirtti.
Konsey, bölgesel ve uluslararası gelişmeleri ele aldı; bölgede güvenlik ve istikrarın güçlendirilmesinin, gerilimin azaltılmasına yönelik çabaların desteklenmesinin ve ortak zorluklarla mücadele edilmesinin önemini vurguladı.
Konsey, işgal altındaki Batı Şeria’da İsrail’in tehlikeli tırmanışları ve tek taraflı, meşru olmayan uygulamalarına karşı uyarıda bulundu; iki devletli çözümü zayıflatan ve gerilimi artıran tüm adımların durdurulması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, bölgedeki mevcut durumun işgal altındaki Filistin topraklarında yeni bir fiilî durum dayatmak için kullanılmasına karşı uyarı yaptı.
Konsey, Kral II. Abdullah tarafından yürütülen Kudüs’teki İslami ve Hristiyan kutsal mekânlara ilişkin Haşimi tarihi vesayetinin, şehrin Arap-İslam ve Hristiyan kimliğinin korunmasındaki rolünün ve Kudüs ile kutsal mekânların mevcut tarihî ve hukuki statüsünün muhafazasındaki önemini vurguladı.
Ayrıca Mescid-i Aksa / Harem-i Şerif’in 144 dönümlük tüm alanıyla birlikte yalnızca Müslümanlara ait bir ibadet yeri olduğunu ve Kudüs Vakıflar İdaresi ile Ürdün Vakıflar, İslami İşler ve Kutsal Mekânlar Bakanlığına bağlı Kudüs Vakıfları ve Mescid-i Aksa İşleri İdaresinin, Harem-i Şerif’in tüm işlerini yönetme ve girişleri düzenleme konusunda yasal ve münhasır yetkili merci olduğunu teyit etti.
Konsey, kardeş Lübnan’a yönelik İsrail saldırganlığını kınadı ve bu saldırıların durdurulması gerektiğini vurguladı. Ayrıca Lübnan hükümetinin tüm toprakları üzerinde egemenliğini tesis etme, kurumlarını güçlendirme ve silahların yalnızca devletin elinde toplanmasına yönelik çabalarını destekledi.
Konsey ayrıca, ABD ile İran arasında varılan ateşkes anlaşmasını memnuniyetle karşıladı ve müzakerelerin uluslararası hukuka, devletlerin egemenliğine ve seyrüsefer özgürlüğüne saygı temelinde kapsamlı ve kalıcı bir yumuşamaya yol açması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, bölgesel güvenlik ve istikrarı güçlendirmek amacıyla son yıllardaki tüm gerilim nedenlerinin ele alınmasının önemine dikkat çekti.
Konsey, iki ülkenin ortak zorluklar karşısında tam dayanışmasını, Arap ulusal güvenliğinin korunmasına yönelik çabaların desteklenmesini ve ortak Arap işbirliğinin güçlendirilmesini vurguladı.
Bölgede güvenlik, istikrar ve kalkınmayı sağlayacak girişimlerin desteklenmesi gerektiğini belirten Konsey, bir sonraki toplantının daha sonra belirlenecek bir tarihte Şam’da yapılması konusunda mutabakata vardı.
