ŞAM (SANA) – Suriye Arap Cumhuriyeti Dışişleri ve Gurbetçiler Bakanlığı, Uluslararası Bağımsız Araştırma Komisyonu’nun yayımladığı son rapora ilişkin yazılı bir açıklama yaptı. Bakanlık, raporun Suriye hükümetinin devrik rejimin çöküşünün ardından attığı reform adımlarını, adalet mekanizmalarını ve uluslararası kuruluşlarla kurulan yeni işbirliği dönemini belgelemesini memnuniyetle karşıladığını duyurdu.
Suriye Hükümetinden Reform ve Hesap Verebilirlik Vurgusu
Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, on yıllarca süren sistematik zorbalık ve ihlallerin ardından ülkenin hassas bir aşamadan geçtiği belirtilerek, devlet kurumlarının ve toplumun üzerindeki ağır mirasın silinmesi için çalışmaların sürdüğü ifade edildi. Hükümetinin, devrik rejimin çöküşünden sonra soruşturma ve hesap verebilirlik konusunda attığı olumlu adımların raporda yer almasının önemine değinilen açıklamada; bağımsız ulusal komitelerin çalışmaları, mağdurların adalete erişimi ve suçsuz kişilere yönelik genel af gibi girişimler hatırlatıldı.
Açıklamada ayrıca, yargı kurumlarının ıslahı kapsamında atılan pratik adımlar, Sahil bölgelerindeki olayları araştıran Ulusal Komite’nin raporu ve Süveyda olaylarına ilişkin Dışişleri Bakanı tarafından duyurulan yol haritasının, devletin hukuka uyum konusundaki kararlılığını gösterdiği kaydedildi.
Hak ve Özgürlükler ile Sosyal Çeşitlilik
Hükümet, raporda atıfta bulunulan anayasal deklarasyonun hak ve özgürlükleri güvence altına almasını, basın özgürlüğünün genişlemesini ve sivil toplum faaliyetlerinin canlanmasını takdirle karşıladığını belirtti. Kürt kökenli vatandaşların dilsel ve kültürel haklarını güvence altına alan 13 sayılı Başkanlık Kararnamesi ile yeni hükümetin kurulmasında gözetilen coğrafi ve toplumsal çeşitliliğin, yeni dönemin kapsayıcı yapısını yansıttığı vurgulandı.
Raporun, milyonlarca Suriyeli üzerindeki seyahat yasaklarının kaldırıldığını ve Aralık 2024’ten bu yana 3 milyondan fazla mültecinin geri döndüğünü belgelemesinin, “korku döneminin sona erdiğinin” bir kanıtı olduğu ifade edildi.
Uluslararası İşbirliği ve Şeffaflık
Suriye hükümeti, BM insan hakları mekanizmalarıyla işbirliğinin genişlediğine dikkat çekerek, 2011’den bu yana ilk kez Uluslararası Araştırma Komisyonu ile benzeri görülmemişbir koordinasyon kurulduğunu bildirdi. Bağımsız gözlemci heyetlerin tutukevlerine ve ülkenin iç bölgelerine kısıtlamasız erişim sağlamasının, devletin şeffaflık politikasının bir parçası olduğu aktarıldı.
İhlallerle mücadele konusunda ise, Sahil ve Süveyda bölgelerinde yaşanan olayların ciddiyetle ele alındığı, şüphelilerin tutuklanarak açık yargılamaların başlatıldığı ve sivil halka yönelik hiçbir yasa dışı eyleme müsamaha gösterilmeyeceği teyit edildi.
Dış Tehditler ve Terörle Mücadele
Açıklamada, raporun İsrail’in Suriye topraklarındaki ihlallerine ışık tutmasının önemine değinilerek, 2024 sonundan bu yana gerçekleştirilen yüzlerce hava ve kara operasyonunun sivil can kayıplarına ve savaş suçu niteliğinde yıkımlara yol açtığı savunuldu. Aynı zamanda DEAŞ gibi terör örgütlerinin ibadethaneleri ve sivilleri hedef alan saldırılarının devam ettiği, bu durumun devletin terörle mücadele çabalarını zorunlu kıldığı belirtildi.
Gelecek Vizyonu ve Uluslararası Destek Çağrısı
Suriye hükümeti, raporda yer alan tavsiyelere olumlu baktığını ve bu tavsiyelerin hayata geçirilmesi için ilgili BM kurumlarıyla kurumsal diyalog kurmaya hazır olduğunu bildirdi. Açıklamanın sonunda, Suriye halkının çatışma yıllarının etkilerini aşması ve istikrarlı bir gelecek inşa etmesi için ulusal kurumların kapasitelerinin güçlendirilmesi ve ekonomik toparlanma çabalarına yönelik “sorumlu ve yapıcı bir uluslararası destek” çağrısında bulunuldu.
