Şam gülü, tarihi ve ekonomik değeriyle Suriye’nin en önemli tarımsal miras unsurlarından biri olmayı sürdürürken, üreticiler bu köklü ürünü korumak ve geliştirmek için çalışmalarını sürdürüyor.
Şam Kırsalı (SANA) – Şam gülü, tarihi, ekonomik ve kültürel değeriyle Suriye tarım mirasının en önemli simgelerinden biri olarak öne çıkıyor. Kendine özgü kokusuyla tanınan Şam gülü; gıda, tıp ve kozmetik sanayilerinde geniş kullanım alanına sahip olmasının yanı sıra, üretimi ve yan ürünleriyle birçok aile için önemli bir gelir kaynağı oluşturuyor.
Şam gülü üretimi özellikle Şam kırsalında yoğunlaşırken, hasat dönemi yöre halkı ve çiftçilerin katıldığı kültürel ve sosyal bir etkinliğe dönüşüyor. Gül hasadıyla birlikte damıtma işlemleri, aromatik yağ ve gül suyu üretimi ile şurup, reçel, kozmetik ve tedavi amaçlı ürünlerin hazırlanması da gerçekleştiriliyor.
Geniş tarım alanları
Nebek Tarım Dairesi Başkanı Eymen Tabbani, SANA’ya yaptığı açıklamada Nebek kentinin, özellikle de El-Marrah beldesinin Şam gülü yetiştiriciliğiyle tanındığını belirtti.
Tabbani, üretimin büyük bölümünün kuru tarım yöntemiyle gerçekleştirildiğini, ayrıca Nebek’te iki hektar, Kara bölgesinde ise bir hektarlık sulamalı alan bulunduğunu ifade etti.
Tarım Müdürlüğü ve Nebek Tarım Dairesi’nin çiftçilere fide desteği sağladığını, sulama tankerleri temin ettiğini ve gerekli su kaynaklarının sağlanmasına yardımcı olduğunu belirten Tabbani, amaçlarının bu geleneksel ürünü korumak ve üretimini artırmak olduğunu söyledi.
Desteklerin ayrıca arazi ıslahı için ekipman sağlanmasını ve çiftçilere yönelik eğitim programlarını da kapsadığını belirten Tabbani, El-Marrah beldesinde yaklaşık üç yıl önce deneysel ve rehberlik amaçlı tarım alanları kurulduğunu ve bunların geliştirilmesinin planlandığını kaydetti.
Dikimden hasada
Çiftlik sahiplerinden Yasir Reşid ise Şam gülü yetiştiriciliğinin, ana bitkilerden alınan sürgünlerin seçilmesiyle başladığını söyledi.
İlk aylarda fidanların kademeli olarak büyüdüğünü ifade eden Reşid, daha sonra budama, toprak temizliği ve zararlılarla mücadele gibi sürekli bakım gerektiren çalılaşma sürecine girildiğini belirtti.
İlkbaharla birlikte çiçeklenme döneminin başladığını kaydeden Reşid, hasat sezonunun genellikle mayıs-haziran ayları arasında yoğunlaştığını söyledi. Çiçeklerin, aromatik yağlarını ve kalitesini korumak amacıyla sabahın erken saatlerinde elle toplandığını ifade etti.
Reşid, ardından güllerin damıtma veya kurutma işlemlerine alınarak gül suyu, bitki çayı ve çeşitli ürünlerin üretiminde kullanıldığını belirtti.
Şam gülü tarımının karşılaştığı zorluklar
Çiftçi Muhammed Mansur ise son yıllarda üreticilerin özellikle kuraklık ve yağışların azalması nedeniyle ciddi zorluklarla karşılaştığını söyledi.
Mansur, üretim alanlarının büyük bölümünün kuru tarıma dayanması nedeniyle bu durumun üretimi ve ekim alanlarını olumsuz etkilediğini belirtti.
Yerel ve uluslararası pazarlama eksikliği ile bazı üretici ve tüccarların üretim ve pazarlama süreçlerini tekelleştirmesinin de çiftçiler için ek bir sorun oluşturduğunu ifade etti.
Umut veren sezon
El-Marrah beldesindeki üreticilerden Mansur Abbas ise bu sezonun son yılların en verimli dönemlerinden biri olduğunu söyledi.
Bol yağışlar ve su seviyelerindeki iyileşmenin üretime olumlu yansıdığını belirten Abbas, ilkbaharın geç başlaması ile bölgede yaşanan rüzgar ve toz fırtınalarının hasat sezonunu geciktirdiğini ifade etti.
Abbas, buna rağmen mevcut göstergelerin iyi bir üretim sezonuna ve kaliteli aromatik yağ elde edileceğine işaret ettiğini kaydetti.
Şam gülü’nden farklı ürünler elde ediliyor
Abbas ayrıca son yıllarda Şam gülünden elde edilen ürünlerin çeşitlendiğini belirterek, artık sadece kurutulmuş çiçek satışıyla sınırlı kalınmadığını belitti.
Krem, şampuan, aromatik yağlar ve çeşitli kozmetik ürünlerin üretiminin yaygınlaştığını ifade eden Abbas, bunun geleneksel ürünün ekonomik değerini artırdığını kaydetti.
UNESCO, Aralık 2019’da Şam gülünü ve onunla bağlantılı geleneksel uygulama ile zanaatları, Kolombiya’nın başkenti Bogota’da düzenlenen toplantıda İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Listesi’ne dahil etmişti.
R.H / R.Y
