Sudan Dışişleri Bakanı Muhyiddin Salim, New York’taki BM Genel Kurulunda ülkesine dışarıdan çözüm dayatılmasını reddettiklerini belirterek Sudan’ın geleceğine halkının karar vereceğini vurguladı.
New York (SANA) – Sudan Dışişleri Bakanı Muhyiddin Salim, 28 Eylül Pazartesi günü yaptığı açıklamada, ülkesine dışarıdan çözüm, talimat veya gündem dayatılmasına yönelik her türlü girişimi kesin biçimde reddettiklerini belirtti. Salim, Sudan halkının geleceğini herhangi bir etki veya baskı altında kalmadan kendisinin belirleyeceğini vurguladı.
BM Haber’in aktardığına göre Salim, New York’ta Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun 81. dönem genel görüşmelerinde yaptığı konuşmada, “Sudan hükümeti, barışı sağlayacak, devletin birliğini, toprak bütünlüğünü ve siyasi bağımsızlığını koruyacak ve yeni bir silahlı isyanın çıkmamasını güvence altına alacak şekilde savaşı sona erdirecek her türlü yapıcı ve samimi çabaya açıktır.” dedi.
Silah akışının durdurulması
Salim, Sudan’da kapsamlı, kalıcı ve adil barışın sağlanması için dış müdahalelerin ve ülkeye silah, mühimmat ile paralı asker akışının durdurulması gerektiğini söyledi. “Terörist milis” olarak nitelendirdiği yapının dağıtılması ve saldırılarının durdurulması gerektiğini belirten Salim, yapının silahsızlandırılmasını ve silahların yalnızca devletin ve meşru ulusal kurumlarının elinde bulunmasını istedi.
Salim, ülkesinin Sudan hükümetinin sivilleri koruma ve barışı inşa etme sürecinde kaydettiği ilerlemeye verdiği desteği teyit etti. Sudan halkına dayatılan savaş sürerken ülkede barış ve istikrardan söz edilemeyeceğini belirtti.
Sivillerin korunması
Sudan Dışişleri Bakanı, ülkesinin stratejik konumunu, jeopolitik durumunu, doğal kaynaklarını ve değerli madenlerini hedef aldığını söylediği dış müdahalelere dikkat çekti.
Salim, “uluslararası toplumun sessizliği” olarak nitelendirdiği tutumu eleştirdi. Hızlı Destek Kuvvetlerinin işlediğini söylediği ihlalleri ve vahşeti önlemek için, kendi ifadesiyle “belgelenmiş ve güvenilir kanıtlar” bulunmasına rağmen adım atılmadığını belirtti. Sınır ötesinden silah, askerî teçhizat ve paralı asker akışını sınırlayacak önlemler alınması çağrısında bulundu.
Salim, “Sudan’ın bu konudaki taleplerine karşılık verilmesi, savaşı durdurmanın ve Sudan’daki sivilleri korumanın en hızlı yoludur.” dedi.
İnsani duruma ilişkin olarak ise “Hızlı Destek Kuvvetlerinin işlediği vahşet karşısında sessiz kalınması, ağır acılar çeken sivil mağdurları, kadınları, kız çocuklarını ve Sudan halkının tamamını yüzüstü bırakmaktır.” ifadelerini kullandı.
Arabuluculuk çabalarına destek
Salim, Sudan’ın BM Genel Sekreterinin Sudan Özel Temsilcisi Pekka Haavisto’nun çabalarını desteklediğini ve savaşı durdurmayı amaçlayan öneri ve girişimlere olumlu yanıt verdiğini açıkladı.
Sudan hükümetinin krizden çıkmak, istikrarı ve yeniden inşa sürecini sağlamak amacıyla “tamamen Sudan’a ait bir çaba” da ortaya koyduğunu belirten Salim, bunun Aralık 2025’te BM Güvenlik Konseyine ve BM Genel Sekreterine sunulan yol haritasında somutlaştığını söyledi.
Salim, Sudan’ın sivilleri korumaya yönelik kapsamlı bir plan hazırlayıp uygulamaya başladığını; izleme ve uygulama mekanizmaları oluşturduğunu ve BM Güvenlik Konseyi ile ilgili kuruluşlara sunulan düzenli raporlar hazırladığını belirtti.
Sudanlılar arası diyalog
Siyasi çözüme ilişkin olarak Salim, barışı sağlamak için “ulusal sahiplenme” temelinde yürütülecek kapsamlı bir Sudanlılar arası diyaloğun mevcut krizin çözümündeki temel dayanaklardan biri olduğunu vurguladı. Diyaloğun başarılı olabilmesi için uygun koşulların hazırlanması gerektiğini de söyledi.
Salim, sivilleri korumak, kutuplaşmayı azaltmak ve gerilimi durdurmak için eş zamanlı ve ölçülebilir önlemler alınmasını gerekli adımlar arasında saydı. Sivil, siyasi ve askerî güçler arasındaki siyasi kopukluğun giderilmesi; güven artırıcı adımlar atılarak diyaloğun güvenilirliğinin ve meşruiyetinin güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Sudan Dışişleri Bakanı, diyaloğun dış müdahalelerden, pazarlıklardan ve yıldırmadan uzak, “tamamen Sudanlıların iradesiyle” yürütülmesi gerektiğini vurguladı.
Sudan Silahlı Kuvvetleri ile Hızlı Destek Kuvvetleri arasındaki Cidde Bildirgesi’nin hükümlerinin uygulanması çağrısında bulunan Salim; uluslararası insancıl hukuk kapsamındaki temel yükümlülüklerin yerine getirilmesini, insani yardım çalışmalarının kolaylaştırılmasını, sivillerin ve çatışmalardan etkilenenlerin ihtiyaçlarının karşılanmasını ve çatışma bölgelerinden ayrılan sivillerin güvenli ve gönüllü geçişinin sağlanmasını istedi.
Sudan ordusu, Nisan 2023’ten bu yana isyancı “Hızlı Destek Kuvvetleri” ile silahlı çatışmalar yürütüyor. Çatışmalar binlerce kişinin ölmesine veya yaralanmasına, milyonlarca kişinin ülke içinde ve dışında yerinden edilmesine yol açtı. Ülkede insani krizin ağırlaşması ve şiddetin daha geniş alanlara yayılması konusunda uyarılar artıyor.
N.W.A / R.Y /D.N
