Batı Şeria’da yıl başından bu yana tarım arazileri ve su kaynakları hedef alınırken, uzmanlar bölgenin tarihindeki en büyük sömürgeci saldırıya tanık olduğuna dikkat çekiyor.
Kudüs (SANA) – İşgal altındaki Batı Şeria‘da yılın başından bu yana tarım arazilerinin düzleştirilmesi, ağaçların sökülmesi ve su kaynaklarının tahrip edilmesinde artış yaşanırken, bu durum yerleşimlerin genişlemesi ve çevreyoldu yapımıyla eş zamanlı olarak bitki örtüsünü ve binlerce Filistinli çiftçinin geçim kaynağını tehdit ediyor.
Filistin resmi ajansı WAFA’nın “Ağaçların sökülmesi ve düzleştirilmesi… Sömürgecilik Batı Şeria’daki tarımsal örtüyü hedef alıyor” başlıklı raporunda, bu operasyonların etkilerinin sadece doğrudan buldozerlerin hedef aldığı arazilerle sınırlı kalmadığı, kuyuların tahrip edilmesi, su hatlarının kesilmesi ve çiftçilerin topraklarına erişiminin engellenmesi neticesinde geniş alanlara yayıldığı, bunun da üretim kapasitesini kısıtlayarak gıda güvenliğini tehdit ettiği belirtildi.
Cenin’de yüzlerce dönüm arazi düzleştirildi
WAFA’ya göre, Batı Şeria’nın kuzeyindeki Cenin ilinde son aylarda gerçekleştirilen düzleştirme faaliyetleri, aralarında Zibuba köyünün de bulunduğu birçok köydeki tarım arazilerini ve meyve ağaçlarını hedef aldı. Zibuba’da çiftçi Münir Ebu Bekir, zeytin ağaçları ve sulu-kuru sebze ekili yaklaşık 50 dönümlük arazisinin yanı sıra bir artöz su kuyusunun da tahrip edildiğini kaydetti.
Ebu Bekir, bu toprağın ailesini geçindirmek için sahip olduğu tek gelir kaynağı olduğunu ifade ederken; Zibuba Köy Meclisi Başkanı Zeki Ceradat yaşananları “tarım arazilerine yönelik bir katliam” olarak nitelendirdi ve arazilerin hedef alınmasının yaklaşık üç yıl önce köylülerin buralara erişiminin engellenmesi ve buraların askeri kapalı bölge ilan edilmesiyle başladığını açıkladı.
Köy meclisinin verilerine göre, son bir yıl içinde Zibuba’da yaklaşık 500 dönüm arazi düzleştirildi; bunların arasında, bir kısmı 100 yılı aşkın yaklaşık 3 bin zeytin ağacının bulunduğu 300 dönümlük zeytinlik de yer alıyor. Cenin iline ait veriler, 2025 yılının sonundan bu yana ilin birçok köyünde zeytin ekili 500 dönümden fazla arazinin düzleştirildiğine işaret ederken; İsrail işgal güçleri yalnızca temmuz ayında 1051 zeytin ağacını söktü.
Yerleşimcilik çevreyi tehdit ediyor
Arazi Araştırma Merkezi saha araştırmacısı Raed Mukadi, Batı Şeria’nın “1967’den bu yana tarihindeki en büyük sömürgeci saldırıya” tanık olduğunu belirterek; hedef almanın, arazilerin düzleştirilmesini, ağaçların sökülmesini, bitki ve çevre gerçekliğinin değiştirilmesini, bunlara paralel olarak yerleşim yerlerinin kurulmasını, yolların yapılmasını ve genişletilmesini kapsadığını ifade etti.
Mukadi, Arrabe beldesinin arazileri üzerinde 72 dönümlük alana kurulan “Mevo Dotan” yerleşim yerinin ve Cenin’in güneyini Nablus’taki Deyr Şeref bölgesine bağlayacak olan yerleşim yolu projesinin, geniş tarım arazilerini tehdit ettiğini ve arazilerin bir kısmını sahiplerinden tecrit ettiğini açıkladı. Mukadi, hedef alma operasyonlarının Nablus ve Selfit’teki köyleri de kapsadığını, bunun genellikle çiftçilerin topraklarına erişiminin engellenip buraların askeri kapalı bölgelere dönüştürülmesiyle başladığını, ardından yolların ve yerleşim yerlerinin genişletilmesi amacıyla arazilerin düzleştirilip ağaçların söküldüğünü belirtti.
Bakiye Ovası’nda 30 bin dönüm kurutuldu
Tubaş ve Kuzey Veriya ilinde ise “Kızıl İplik” projesi kapsamında açılan askeri yol ve 22 kilometre uzunluğundaki bariyer duvar, Atuf ve Bakiye Ovası’ndaki geniş tarım arazilerinin düzleştirilmesine yol açtı. Atuf Köy Meclisi Başkanı Abdullah Beşarat, ana su hatlarının kesilmesinin, ovanın 96 bin dönümlük toplam alanının yaklaşık üçte birine denk gelen 30 bin dönümlük arazideki mahsullerin kurumasına neden olduğunu belirtti. Beşarat, geçen ay yaklaşık 7.500 dönümlük tarım arazisini sulayan üç artöz su kuyusunun da yıkıldığını kaydetti. Bakiye Ovası, Batı Şeria’nın en verimli bölgeleri arasında yer alıyor ve buradaki en önemli tarımsal üretim kaynaklarından birini oluşturuyor.
Ağaç sökümü için 59 askeri emir
Gidim ve Duvarla Mücadele Heyeti, geçen hafta sonu, işgal yetkililerinin vahşi bitkilerin temizlenmesi ve zeytin ağaçlarının sökülmesi amacıyla toplam yaklaşık 316,6 dönümlük bir alanı hedef alan sekiz yeni askeri emir çıkardığını açıkladı. Söz konusu emirlerin altısı, toplam alanın %98,18’ine denk gelen 310,868 dönümlük alanla Cenin ilinde yoğunlaşırken; bir emir Nablus’un Zavata topraklarında 3,716 dönümlük alanı, 85/26 numaralı emir ise Kudüs’ün kuzeyindeki Ceb’a topraklarında 2,052 dönümlük alanı hedef aldı.
Heyet, yılın başından bu yana bitki örtüsünün kaldırılması için çıkarılan emir sayısının 2.480 dönüm Filistinli sakinlerin arazisini hedef alacak şekilde 59’a yükseldiğini açıkladı. Heyet ayrıca, yılın başından bu yana Batı Şeria’da 45.195 ağacın söküldüğünü veya saldırıya uğradığını belgelendirdi.
Çevre sistemlerinde sürekli bozulma
Merkezi İstatistik Bürosu ve Çevre Kalitesi Kurumu verilerine göre, Batı Şeria’da 2024 yılındaki 535 çevre ihlaline karşılık 2025 yılında 685 çevre ihlali kaydedilirken, nisan ayı sonuna kadar ise 310 ihlal kaydedildi. İhlaller; tarım arazilerinin düzleştirilmesini, ağaçların tahrip edilmesini, atık suların deşarj edilmesini, çöplerin atılmasını ve altyapının zarar görmesini kapsarken, bu durum çevre sistemlerinin bozulmasına ve doğal kaynakların sürdürülebilirliğinin tehdit edilmesine yol açtı.
Bu ihlaller, işgal yetkililerinin Gazze Şeridi‘nde çevre ve tarımsal örtüye yönelik kapsamlı yıkımıyla aynı döneme denk geliyor. Birleşmiş Milletler Uydu Merkezi (UNOSAT) tarafından hazırlanan bir rapor, haziran 2025 sonu itibarıyla Şerit’teki tarım arazilerinin yaklaşık yüzde 86’sının yıkıma uğradığını, kuzey Gazze’de ise bu oranın yüzde 94’e yükseldiğini ve milyonlarca Filistinlinin gıda güvenliğini tehdit ettiğini ortaya koydu.
V.K / İ.K
