ABD, İsrail ve İran arasındaki savaşın yansımaları İran ekonomisini sarsarken, sanayiden hizmet sektörüne kadar uzanan geniş bir yelpazede yaşanan iş kayıpları istihdam piyasasını çöküşün eşiğine getirdi.
Tahran (SANA) – ABD, İsrail ve İran arasındaki savaşın tırmanan etkileri, İran ekonomisinin tüm hayati damarlarını felç ediyor. Halihazırda kronik ve birikmiş krizlerle mücadele eden ülkede, fabrikalardan hizmet sektörüne kadar uzanan geniş bir alanda yaşanan kitlesel iş kayıpları, iş gücü piyasasını savaşın en çok vurduğu alanlardan biri olarak öne çıkarıyor.
Amerikan CNN televizyonunun haberine göre, İran ekonomisi savaş başlamadan önce de yaptırımlar, enflasyon ve yapısal bozukluklar nedeniyle kişi başına düşen milli gelirin ciddi oranda düştüğü bir süreçten geçiyordu. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tahminleri, mevcut savaşın 4,1 milyon kişiyi daha yoksulluk sınırına itebileceğine işaret ediyor.
Bir milyon kişi doğrudan işini kaybetti
İranlı makamlar, savaşın doğrudan yaklaşık 1 milyon iş kaybına yol açtığını kabul ederken, bağımsız tahminler dolaylı kayıplarla birlikte bu rakamın çok daha yüksek olduğunu savunuyor. Tedarik zinciri ve taşımacılıkta yaşanan aksamalar krizi derinleştirirken, uzmanlar ülkedeki istihdamın yaklaşık yüzde 50’sinin tehdit altında olduğu ve halkın geniş kesimlerinin yoksulluğa sürüklendiği uyarısında bulunuyor.
Ülkede yıllık enflasyon oranı geçtiğimiz mart ayında yüzde 72 olarak kaydedilirken, temel gıda maddelerindeki fahiş artışlar vatandaşların üzerindeki geçim baskısını ikiye katladı.
İşsizlik ödeneği başvurularında rekor artış
Resmi veriler, işsizlik ödeneği başvurularında büyük bir patlama yaşandığını ortaya koydu. Son iki ayda yapılan 147 bin başvuru, 2025 yılının tamamında kaydedilen toplam başvuruların üç katına ulaştı.
Büyük ölçekli şirketler toplu işten çıkarmalara giderken, internet tabanlı çalışanlar sürekli yaşanan ağ kesintileri nedeniyle mağdur oldu. Havacılık sektöründe ise uçuşların durmasıyla birlikte sözleşmelerin feshedilmesi, binlerce çalışanı ana gelir kaynağından mahrum bıraktı.
Yapısal sorunlar çöküşü tetikledi
Analistler, İran ekonomisinin savaş öncesinde de yolsuzluk ve kötü yönetim nedeniyle kırılgan bir yapıda olduğuna dikkati çekiyor. Kurumsal yapının şokları absorbe etme yeteneğini kaybetmesiyle birlikte, savaşın patlak vermesi bu zayıflığı tetikleyerek mali krizleri ve üretim sektöründeki hasarı hızlandırdı. Mevcut durum, eski yapısal bozuklukların iş gücü piyasası ve yaşam standartlarında hızlı bir çöküşe dönüşmesine neden oldu.
İ.K / Ö.E
