Washington (SANA) – ABD’nin Wall Street Journal gazetesi, Washington’da İran’ın son haftalarda yoğun hava saldırılarının ardından ilan edilen ateşkes dönemini, füze kapasitesinin bir kısmını yeniden inşa etmek için kullanabileceğine yönelik endişelerin bulunduğunu ortaya koydu.
Gazetenin haberine göre, ABD istihbarat değerlendirmeleri İran’ın hâlâ binlerce balistik füzeye sahip olduğunu ve yer altına gizlenmiş fırlatma rampalarını yeniden devreye sokma kapasitesini koruduğunu gösteriyor. Bu durum, ABD’nin bölgedeki gerilimi kontrol altına alma ve Hürmüz Boğazı gibi stratejik geçiş noktalarında istikrarı sağlama çabalarıyla eş zamanlı gelişiyor. Aynı zamanda ABD ve müttefiklerine yönelik saldırı risklerinin azaltılması hedefleniyor.
Füze stokunda yarı yarıya azalma
ABD’li yetkililere dayandırılan bilgilere göre, İran’ın füze stokları savaş sürecinde yaklaşık yarı yarıya azaldı. Ancak Tahran hâlâ kısa ve orta menzilli binlerce balistik füzeyi elinde bulunduruyor ve bunları yer altı depolarından veya fırlatma noktalarından yeniden kullanıma sokabiliyor.
Yetkililer ayrıca, İran’ın insansız hava aracı (İHA) kapasitesinin de savaşın başına kıyasla yüzde 50’nin altına gerilediğini belirtti. Bunun nedeni olarak askeri yıpranma ve ABD ile İsrail’in üretim tesislerine yönelik saldırıları gösterildi. Buna rağmen İran’ın hâlâ önemli miktarda İHA kapasitesine sahip olduğu ifade edildi.
Değerlendirmelere göre İran, yer altı komplekslerinde saklanan füze rampalarını yeniden aktif hale getirme yeteneğini sürdürüyor. Bu rampaların yarısından fazlası savaş sırasında imha edilmiş, hasar görmüş veya devre dışı bırakılmış olsa da, kalan sistemlerin bir kısmı onarılabilir veya yeniden kullanılabilir durumda. Bu durum İran’a kademeli bir yeniden inşa imkânı sağlıyor.
Farklı değerlendirmeler
ABD “Savaş Bakanı” Pete Hegseth, İran’ın füze programının “pratikte yok edildiğini” ve operasyonel altyapının ciddi şekilde zarar gördüğünü belirtmişti. Ancak Wall Street Journal’a konuşan istihbarat raporları, İran’ın önemli kayıplara rağmen kapasitesinin bir bölümünü yeniden oluşturabileceğini gösteriyor.
CIA’nin eski analistlerinden Kenneth Pollack ise İran’ın askeri kapasitesini hızlı şekilde yeniden inşa edebileceğini ve bölgedeki en karmaşık tehditlerden biri olmaya devam ettiğini dile getirdi.
Dış destek ve yaptırımların etkisi
Wall Street Journal’a göre İran’ın kısa sürede savaş öncesi seviyelere dönmesi beklenmiyor. Bunun nedeni, savunma ve sanayi altyapısına yönelik saldırılar. ABD ve İsrail’in hava operasyonlarının, füze depoları, üretim tesisleri ve komuta merkezlerini hedef aldığı belirtildi.
Analistlere göre yeniden yapılanma süreci, Rusya veya Çin’den gelebilecek olası dış desteğe ve İran’a uygulanan ekonomik yaptırımlar ile ihracat kontrollerinin etkisine bağlı olacak. Bu nedenle Tahran’ın olası herhangi bir anlaşmada en önemli taleplerinden biri yaptırımların kaldırılması olarak öne çıkıyor.
İslamabad’da kritik görüşmeler
Öte yandan, Orta Doğu’da haftalardır süren savaşın ardından ateşkes sağlanması amacıyla bugün Pakistan’ın başkenti İslamabad’da ABD ile İran arasında görüşmeler yapılması planlanıyor.
ABD heyetine Başkan Yardımcısı JD Vance başkanlık ederken, İran heyeti 70’ten fazla üyeden oluşuyor ve Meclis Başkanı Muhammed Bakıir Kalibaf tarafından yönetiliyor. Taraflar, 28 Şubat’ta başlayan çatışmaları sona erdirmeyi ve ABD Başkanı Donald Trump’ın geçen Çarşamba günü açıkladığı iki haftalık ateşkesin ardından kalıcı bir çözüm bulmayı hedefliyor.
