BAŞKENTLER (SANA) – ABD-İsrail-İran savaşının ikinci ayına girmesiyle birlikte, etkileri yalnızca askeri ve ekonomik kayıplarla sınırlı kalmayıp, olası bir çevre felaketi şeklinde de kendini göstermeye başladı. Artan kirlilik seviyeleri ve buna bağlı sağlık riskleri ciddi endişelere yol açıyor.
Her patlama ya da petrol, sanayi ve enerji tesislerine yönelik saldırılar, bölgedeki çevresel kirliliği artırıyor. Duman ve kimyasal maddeler havaya yükselerek özellikle Körfez bölgesinde insan ve doğa üzerinde uzun vadeli riskler oluşturuyor. Bu savaşın, Lübnan gibi daha önce benzer çevresel etkiler yaşamış ülkelere de yansıması söz konusu.
Milyonlarca Ton Sera Gazı
Al-Arabiya’nın raporuna göre, çevresel tahminler savaşın yalnızca ilk iki haftasında yaklaşık 5 milyon ton karbon dioksit ve metan gibi sera gazının salındığını gösteriyor. Enerji ve petrol tesislerinin yanması sonucu oluşan bu emisyon miktarı, küçük bir ülkenin yıllık emisyonuna eşdeğer.
Raporda uzmanlar, bu emisyonların büyük bölümünün petrol altyapısı ve enerji tesislerindeki yangın ve patlamalardan kaynaklandığını belirtiyor. Kontrolsüz fosil yakıt yanmasının, kirliliğin sadece havayla sınırlı kalmayıp toprağa ve suya da yayılmasına yol açabileceği ve bunun tarım ile halk sağlığı üzerinde uzun vadeli etkiler oluşturacağı uyarısında bulunuluyor.
Uzmanlar ayrıca durumun giderek kötüleştiğine dikkat çekiyor. Saldırıların sürmesi emisyonların günlük olarak artmasına neden olurken, bu durum fiilen bir çevre felaketine işaret ediyor. Nükleer tesislerin hedef alınması ve olası radyoaktif sızıntı riski ile su arıtma tesislerine yönelik saldırılar da ciddi endişelere yol açıyor.
Kirlenme Oranlarında Keskin Artış
Bu bağlamda çevresel veriler, hava kalitesinde belirgin değişiklikler yaşandığını ortaya koyuyor. Fosil yakıt yanmasından kaynaklanan kükürt dioksit seviyelerinde keskin bir artış gözlenirken, bu oran savaş öncesine kıyasla yaklaşık 5 kat yükseldi.
Bu gaz, sanayi faaliyetleri ve petrol yangınlarıyla bağlantılı başlıca hava kirleticilerinden biri olarak biliniyor. Yüksek yoğunlukta bulunması ciddi sağlık sorunlarına yol açarken, yanma kaynaklı kirleticilerin güneş ışığıyla reaksiyona girmesi sonucu oluşan troposferik ozon seviyelerinde de yüzde 15 artış kaydedildi. Bu durum toksik gaz oluşumunu artırıyor.
Askeri operasyonlar sürdükçe çevresel etkiler de genişliyor. Kimyasal kirleticiler ve zehirli gazların yayılması, özellikle yakın bölgelerde yaşayan halkın sağlığını doğrudan etkiliyor.
Büyük Çevresel Hasar
Çevresel zararlar yalnızca hava kirliliğiyle sınırlı değil. Londra merkezli Çatışmalar ve Çevre Gözlemevi, savaşın Şubat ayı sonunda başlamasından bu yana bölgede 300’den fazla büyük çevresel zarar olayının kaydedildiğini belirtiyor.
Bu olaylar, geniş çaplı sanayi ve petrol tesisi yangınlarından kimyasal sızıntılara, farklı Orta Doğu bölgelerinde su ve toprak kirliliğine kadar uzanıyor.
Denizde ise Körfez sularında olası kirlenme endişesi artıyor. Son askeri operasyonlar sırasında 12’den fazla petrol tankeri ve ticaret gemisinin hedef alınması, deniz ekosistemine zarar verebilecek petrol sızıntısı riskini artırıyor. Dünyanın en hassas çevresel alanlarından biri olan Körfez’de meydana gelebilecek büyük ölçekli bir sızıntı, deniz yaşamını tehdit edebilir, balıkçılığı ve kıyı bölgelerini olumsuz etkileyebilir ve bölge ekonomileri üzerinde ciddi sonuçlar doğurabilir.
Ayrıca su altyapısı tesislerinin, özellikle arıtma ve içme suyu kaynaklarının hedef alınması durumunda yaklaşık 100 milyon kişinin tatlı suya erişimi tehlikeye girebilir. Kirlenmenin toprak ve yer altı su kaynaklarına yayılması, uzun süreli ve giderilmesi zor çevresel sorunlara yol açabilir.
Tüm bu gelişmeler, savaşın sürmesi ve genişlemesinin ekonomik, insani ve çevresel alanlarda daha büyük zararlara yol açacağını açıkça ortaya koyuyor.
N.W.A / R.Y
