BAŞKENTLER (SANA) – Savaş uçakları, hayalet uçaklar, Tomahawk füzeleri ile bilinen Amerikan ve İsrail insansız hava araçlarının yanı sıra, İran’la devam eden savaşın perde arkasında ilk kez kullanılan yeni teknoloji ve araçlar öne çıkıyor. Bu unsurların, gelecekteki savaş anlayışını yeniden şekillendirebileceği değerlendiriliyor.
Operasyonların planlanması ve karar alma süreçlerinde yapay zekânın kullanımı dikkat çekerken, ABD’nin ilk kez düşük maliyetli intihar dronlarını devreye aldığı; İsrail ordusunun ise “Or Etan” adlı lazer silahını füze ve insansız hava araçlarını önlemede ilk kez sahada başarıyla test ettiğini duyurduğu bildirildi.
Operasyonların Yönetiminde Yapay Zekâ
ABD’li Wall Street Journal gazetesi, Amerikan ordusunun devam eden savaş sırasında İran’a yönelik saldırıların koordinasyonunda Anthropic şirketine ait “Claude” adlı yapay zekâ aracını kullandığını yazdı. Habere göre, Orta Doğu’daki komuta merkezi dâhil olmak üzere ABD komuta merkezleri; istihbarat değerlendirmesi, hedef tespiti ve muharebe senaryolarının simülasyonu için bu araca başvurdu.
Yapay zekâya artan ihtiyaç , büyük miktardaki veriyi çok kısa sürede analiz ederek karmaşık operasyonların planlama süresini kısaltma kapasitesinden kaynaklandığı; bu durumun “karar baskısı” olarak adlandırılan olguyla ilişkili olduğu belirtildi.
Raporlarda, yapay zekânın savaşın açılış saldırısında İran lideri Ali Hamaney ile bazı İranlı komutanlara yönelik suikast operasyonunda merkezi rol oynadığı; insansız hava aracı görüntülerinin, iletişim dinlemelerinin ve beşerî istihbarat verilerinin analiz edilerek muhtemel sonuçların hesaplandığı ifade edildi.
Ayrıca “Claude”un, geçen ocak ayı başında Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ile eşinin tutuklanmasına yol açan askerî operasyonda da kullanıldığının ortaya çıktığı; bunun yapay zekânın muharebe yönetimindeki rolünün genişlediğini gösterdiği kaydedildi.
ABD’nin Düşük Maliyetli İntihar Dronları
ABD’nin uzun yıllardır Predator ve MQ-9 gibi uzun menzilli silahlı insansız hava araçlarını kullandığı bilinirken, bu savaşta öne çıkan gelişme; Amerikan ordusunun Arizona eyaletindeki SpektreWorks şirketi tarafından üretilen LUCAS tipi dronlara benzer yeni intihar dronlarını kullandığını açıklaması oldu.
ABD Savunma Bakanlığı, görev bakımından İran’ın Şahid tipi dronlarına benzeyen bu araçların düşük maliyetli olduğunu ve birden fazla şirket tarafından üretildiğini bildirdi.
Bir adet dronun maliyetinin yaklaşık 35 bin dolar olduğu, bunun da “uygun maliyetli kütle” olarak adlandırılan yeni stratejinin parçası olduğu belirtildi. Bu strateji, düşük fiyatlı ve kullanıma hazır çok sayıda silaha sahip olmayı esas alıyor.
Söz konusu kullanımın, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın geçen aralık ayında “Akrep Darbe Gücü” adı altında kurduğunu duyurduğu intihar dron biriminin ilk saha testi olduğu ifade edildi. Birimin, Ukrayna savaşında kullanılan İran yapımı Şahid-136’dan esinlenen LUCAS dronlarına dayandığı aktarıldı.
Füze ve Dronlara Karşı Lazer Silahı
İsrail savunma sanayii, ilk gerçek saha testinde “Or Etan” adlı muharebe lazer sisteminin Lübnan’dan Hizbullah milisleri tarafından fırlatılan insansız hava araçlarını düşürdüğünü açıkladı. Bu, sessiz ve görünmez bir lazer ışınıyla gerçekleştirilen ilk operasyonel önleme olarak kaydedildi.
İsrail Savunma Bakanlığı’na göre sistem, üzerine birkaç saniye boyunca lazer ışını sabitlenerek İran yapımı Şahid-101 tipi bir dronu düşürmeyi başardı. Ayrıca Hizbullah milisleri tarafından fırlatılan bir roketin de önlendiği belirtildi. İsrail, bunu “stratejik bir dönüm noktası” olarak nitelendirdi. Zira bir lazer atışının maliyetinin yalnızca birkaç doları bulduğu; buna karşılık Demir Kubbe sistemiyle bir roketin önlenmesinin yaklaşık 50 bin dolara mal olduğu ifade edildi.
Bu hızlı gelişmeler, dünyanın yapay zekâ, düşük maliyetli intihar dronları ve lazer silahlarına dayanan yeni bir savaş nesline doğru ilerlediğini ortaya koyuyor. Bunun, askerî çatışmaların doğasını beklenenden daha hızlı bir şekilde değiştirebileceği değerlendiriliyor.
M.M
