BAŞKENTLER (SANA) – ABD-İsrail ile İran arasındaki çatışmaların 35. gününde, enerji arz güvenliğine yönelik endişeler küresel piyasalarda oynaklığı artırırken Brent petrolün varil fiyatı 109 dolar sınırını aştı.
Küresel petrol ve menkul kıymet piyasaları, ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşın 35’inci gününe girmesi ve dünyanın en kritik enerji geçiş güzergahlarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda arz kesintisi yaşanabileceği korkusuyla sert bir dalgalanma sürecine girdi.
Söz konusu jeopolitik gerilim, yatırımcıların risk iştahını baskılarken petrol fiyatları, döviz kurları ve pay piyasalarında geniş çaplı hareketlenmeleri beraberinde getirdi. Artan gerilimin, küresel ölçekte enflasyonist baskıları tetiklemesi ve merkez bankalarının para politikaları üzerinde belirleyici olması bekleniyor.
Enerji piyasasında jeopolitik kaynaklı ralli
Enerji piyasalarında son dönemin en keskin yükselişlerinden biri kaydedildi. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 7,78 değer kazanarak 109,03 dolara yükselirken, Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı yüzde 11,41 artışla 111,54 dolar seviyesine ulaştı.
Analistler, fiyatlardaki bu sıçramada ABD Başkanı Donald Trump‘ın gelecek haftalarda askeri operasyonların yoğunlaşacağına dair açıklamalarının etkili olduğunu belirtiyor. Çatışmaların bölge geneline yayılmasından endişe eden piyasalar, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğine yönelik tehditlerini en önemli risk unsuru olarak izliyor.
Pay piyasalarında jeopolitik belirsizlik teması
Hisse senedi piyasaları, jeopolitik belirsizliklerin sürmesiyle haftayı karışık bir seyirle tamamladı. ABD’de Dow Jones endeksi yüzde 0,13 gerilerken, S&P 500 endeksi yüzde 0,11 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,18 oranında sınırlı yükseliş kaydetti.
Sektörel bazda teknoloji ve yarı iletken hisseleri pozitif ayrışırken, ilaç ve tüketim malları sektörlerinde satış baskısı görüldü. Bazı piyasalarda yabancı yatırımcıların kısa vadeli fiyat hareketlerinden yararlanmak amacıyla stratejik alımlar yaptığı gözlendi.
Para politikalarında “yüksek faiz” beklentisi güçlendi
Petrol fiyatlarındaki yükselişin enerji maliyetleri üzerinden enflasyonu artıracağı beklentisi, ABD tahvil faizlerini yukarı çekti. Bu durum, merkez bankalarının yüksek faiz politikasını daha uzun süre sürdüreceği veya yeni faiz artışlarına gidebileceği öngörüsünü güçlendirerek para politikası fiyatlamalarını değiştirdi.
Güvenli liman arayışıyla dolar endeksi yüzde 0,44 değer kazanırken, ons altın fiyatları kâr satışları ve dolar talebinin etkisiyle 4 bin 669 dolar seviyesine çekildi.
Ekonomi yönetimi ve piyasa uzmanları, deniz ticaret yolları ve enerji altyapısına yönelik haber akışının önümüzdeki haftalarda da piyasaların ana yönü üzerinde belirleyici olacağını öngörüyor.
