ŞAM (SANA) – Şam’da Ramazan ayının gelişiyle birlikte sokaklar renkli fenerlerle aydınlanırken, Mısır kökenli bu gelenek Suriye’de nesiller boyu mutluluk ve kutlama simgesi olarak yaşatılmaya devam ediyor.
Ramazan ayının gelişiyle birlikte Suriye’nin başkenti Şam’ın sokakları geceleri bambaşka bir görünüme bürünüyor. Eski mahalleler renkli fenerlerin ışıklarıyla parlıyor, çarşılarda taze ekmek ve geleneksel Ramazan tatlılarının kokusu yayılıyor. Tezgâhlardaki hareketlilik ve çocukların dükkanlar arasındaki neşeli koşuşturması arasında “Ramazan feneri“, bir mutluluk ve kutlama simgesi olarak öne çıkıyor. Nesillerin hatıralarını taşıyan bu fenerler, kutsal ayın gecelerini aydınlatıyor.
Mısır kökenlerinden Şam sokaklarına
Ramazan fenerinin kökeni, Fatımîler dönemine, Mısır’ın başkenti Kahire’ye dayanıyor. Tarihi rivayetlere göre halk, Ramazan’ın ilk gecesinde Halife Meizeddin Allah’ı karşılamak için fenerler taşıyordu. Bu gelenek zamanla toplumu Ramazan’ın gelişine sevinçle boğan bir kutlama ritüeli haline geldi.
Başlangıçta sadece bir aydınlatma aracı olan fener, süreç içerisinde evleri ve çarşıları süsleyen sembolik bir anlama kavuştu. Tarihî araştırmalar, “fener” kelimesinin köken olarak eski Yunanca’da “aydınlatma” veya “lamba” anlamına geldiğini, Arap toplulukları tarafından ise Ramazan ritüellerinin bir parçası olarak benimsendiğini gösteriyor.
Kültürel bir mirasın Suriye yolculuğu
Kültürel miras araştırmacıları, fener geleneğinin Mısır ile Levant arasındaki ticari ve kültürel etkileşim yoluyla Şam ve Halep gibi Suriye’nin büyük şehirlerine yayıldığını ifade ediyor. Zamanla Suriye’deki Ramazan kutlamalarının ayrılmaz bir parçası haline gelen fenerler, evleri ve çarşıları süsleyerek halkın bayram neşesine katkıda bulunuyor.
Çocuklar, Ramazan yaklaştığında kendi fenerlerini seçmek için büyük bir sabırsızlıkla pazarlara akın ediyor. Geleneksel metal ve cam fenerler ile modern plastik modeller arasındaki farklara rağmen, fener sahip olduğu cazibeyi ve nesiller arası bağı korumaya devam ediyor.
Geleceğe taşınan umudun simgesi
Şam’ın dar sokaklarında yankılanan Ramazan neşesi, sadece bir geleneğin yaşatılması değil, aynı zamanda toplumsal hafızanın taze tutulması anlamına geliyor. Modernleşen dünyaya ve değişen yaşam koşullarına rağmen etkisini yitirmeyen fenerler, Şam halkı için bir aydınlatma aracından öte, umudu ve dayanışmayı simgeleyen kültürel bir miras olarak kabul ediliyor.
Yerler ve stiller değişse de, Şam fenerlerinin yaydığı ışık aynı kalıyor: İyilik, sevinç ve kopmayan aile bağları. Şam sokaklarını aydınlatan bu asırlık ritüel, umudun simgesi olarak geleceğe ışık tutmayı sürdürüyor.
T.K / İ.K
