Suriye Halk Meclisi Üyesi Samira El-Vetar, kadınların parlamentodaki varlığının yalnızca temsil değil, yasama sürecinin etkinliği ve toplumsal meşruiyet açısından stratejik önem taşıdığını vurguladı.
Şam (SANA) – Suriye Halk Meclisi Üyesi, avukat Dr. Samira El-Vetar, kadınların Suriye Halk Meclisi’ndeki katılımının yalnızca niceliksel ve sembolik bir temsil meselesi olmadığını, yasama faaliyetlerinin etkinliği ve toplumsal meşruiyetle doğrudan bağlantılı anayasal ve hukuki bir temel oluşturduğunu belirterek, mevcut kritik süreçte bu katılımın yasama ve siyasi düzeyde stratejik önem taşıdığını vurguladı.
El-Vetar, dün SANA’ya yaptığı açıklamada, kadınların yasama sürecine katılımının, kanunların hazırlanması sırasında kadın ve aileyi ilgilendiren konuların gözetilmesine katkı sağladığını ifade etti.
Kadın milletvekillerinin yasalardaki boşlukları tespit etme kapasitesine sahip olduğunu belirten El-Vetar, bu katılımın sürdürülebilir toplumsal güvenliğe odaklanarak karar alma süreçlerine denge kazandırdığını, aileyi koruma, engellilerin topluma entegrasyonu ve şiddetle mücadeleye ilişkin yasaların hazırlanmasına öncülük ettiğini, bu başlıkların ise bugün Suriye’nin toparlanma sürecinde istikrarın temel unsurlarını oluşturduğunu kaydetti.
Yasama kurumunun çağdaş yüzü
Cumhurbaşkanı Ahmed El-Şara tarafından atanan tamamlayıcı kontenjan kapsamında Halk Meclisi’ne giren El-Vetar, kadınların parlamentolardaki etkin varlığının yeni Suriye’deki yasama kurumunun çağdaş yüzünü yansıttığını söyledi. Suriye’nin, tarihsel birikimi sayesinde bölgede kadınların güçlendirilmesine öncülük ettiğini belirten El-Vetar, Arap dünyasının ilk kadın milletvekilleri, doktorları ve hukukçularının parlamentoya kazandırıldığı ülkelerden biri olduğuna dikkat çekti.
Temsil ve karşılaşılan zorluklar
Mevcut kadın temsilinin toplumun beklentilerini ne ölçüde karşıladığına ilişkin değerlendirmesinde El-Vetar, Halk Meclisi’ndeki kadın varlığının hukuki ve siyasi açıdan kadınların güçlendirilmesine yönelik açık bir siyasi iradeyi yansıttığını ifade etti.
Suriye’nin, bölgesindeki ülkeler ve benzer süreçlerden geçen devletlerle karşılaştırıldığında iyi bir temsil oranını koruduğunu belirten El-Vetar, ancak bu temsilin mevcut dönemin gereklilikleri ve yeniden başlayan parlamenter yaşam doğrultusunda hem nicelik hem de nitelik bakımından geliştirilmesi gerektiğini söyledi.
El-Vetar, kadınların karşı karşıya olduğu en önemli zorlukların, kadınların rolünü belirli alanlarla sınırlayan geleneksel anlayışın sürmesi ile özellikle yasama tekniği ve parlamenter denetim mekanizmaları konusunda hukuki ve siyasi uzmanlaşmanın yetersizliği olduğunu ifade etti.
Ayrıca kadınların bağımsız mali kaynaklarının sınırlı olmasının, farklı alanlarda etkinliklerini ortaya koymalarını zorlaştıran ekonomik engeller arasında yer aldığını belirtti.
Kadınların parlamento komisyonları ve politika oluşturma süreçlerindeki rolünün güçlendirilmesi için Meclis İç Tüzüğü’nde, kadınların özellikle egemenlik, siyasi ve ekonomik komisyonlar başta olmak üzere daimi komisyonların başkanlık ve yönetimlerinde adil biçimde temsil edilmesini güvence altına alacak usul kurallarının kabul edilmesi gerektiğini vurgulayan El-Vetar, kadınların yalnızca sosyal ve kültürel komisyonlarla sınırlandırılmaması gerektiğinin altını çizdi.
Toparlanma sürecinde kadının rolü
El-Vetar, kadınların önümüzdeki dönemdeki rolünün, toparlanma sürecinin gerektirdiği çağdaş yasa paketlerinin hazırlanmasına ve şekillendirilmesine öncülük etmek olduğunu belirtti.
Bu düzenlemelerin başta kadınların ekonomik olarak güçlendirilmesini destekleyen ekonomik ve kalkınma yasaları, küçük kredilere ve kaynaklara erişimin kolaylaştırılması ile kayıt dışı çalışma sektöründeki haklarının korunmasını kapsadığını söyledi.
Söz konusu düzenlemelerin ayrıca koruyucu ve sosyal boyutları da içerdiğini ifade eden El-Vetar, kadınların çocuklarına vatandaşlık verilmesine ilişkin mevzuatın gözden geçirilmesi, aile içi, dijital ve toplumsal şiddete karşı korumanın güçlendirilmesi ile savaş mağdurları ve gözaltı merkezlerinden kurtulan kadınlara yönelik sosyal bakım ve psikolojik rehabilitasyon hizmetlerinin geliştirilmesini de kapsadığını belirtti.
Parlamentodaki kadın katılımını güçlendirmeye yönelik öneriler
El-Vetar, niceliksel temsilden etkili ve sürdürülebilir niteliksel temsile geçiş için, seçim listelerinde kadınlara belirli bir temsil oranı ayrılmasını öngören teşvik edici hukuki mekanizmaların değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Bu kapsamda, kadın milletvekillerine yasa tasarılarının hazırlanması ve parlamenter denetim araçlarının kullanımı konusunda hukuki, teknik ve idari destek sağlayacak, Halk Meclisi bünyesinde faaliyet gösterecek bir Parlamenter Güçlendirme Birimi kurulmasını öneren El-Vetar, bu modelin ilerleyen süreçte diğer kurum ve meslek kuruluşlarına da uygula
El-Vetar ayrıca, ulusal mevzuatın Anayasal Bildiri ve uluslararası sözleşmelerle uyumunun değerlendirilmesi amacıyla Meclis bünyesinde sürekli bir yasama çalıştayı oluşturulması çağrısında bulundu.
Bu sayede mali, ticari, çalışma hayatına ilişkin ve diğer tüm yasalarda kadınlara yönelik dolaylı ayrımcılığın ortadan kaldırılmasının sağlanabileceğini belirten El-Vetar, kadın milletvekilleri ile sivil toplum kuruluşları ve diğer kurumlar arasındaki iletişim kanallarının etkinleştirilmesinin, sahadaki ihtiyaç ve verilerin parlamentoya doğru şekilde aktarılması açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.
Halk Meclisi Yüksek Seçim Komitesi Başkanı Muhammed Taha El-Ahmed, geçen çarşamba günü Şam’daki Halk Meclisi binasında düzenlediği basın toplantısında, Suriye Arap Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından anayasal yetkileri çerçevesinde atanan tamamlayıcı üçte birlik kontenjan da dahil olmak üzere Halk Meclisi üyelerinin isimlerini açıklamıştı.
R.H / R.Y