İsrail İşgal makamları, işgal altındaki Kudüs’te yer alan Umm Leysun Mahallesi’nde yaklaşık 450 yeni yerleşim birimi inşa edilmesini öngören planı onayladı.
İşgal Altındaki Kudüs (SANA) – İsrail işgal makamları, Kudüs Belediyesi Planlama ve İnşaat Komitesi’nin Filistinlilerin yaşadığı Umm Leysun Mahallesi’nde yaklaşık 450 yerleşim birimi inşa edilmesini öngören planı onaylamasının ardından, işgal altındaki Kudüs’teki yerleşim faaliyetlerini genişletme adımlarını hızlandırdı.
Söz konusu gelişme,Avrupa Birliği Dışişleri Bakanlarının, yerleşim faaliyetlerine yönelik artan Avrupa eleştirileri gölgesinde İsrail yerleşimleriyle ticareti kısıtlama seçeneklerini görüştüğü bir dönemde yaşandı.
İnsan hakları örgütlerine göre proje, işgal altındaki Kudüs‘te bir Filistin mahallesinde hayata geçirilmesi planlanan en büyük yerleşim projesi olma özelliğini taşıyor. Cebel El-Mukaber ile Sur Baher beldeleri arasında yer alan projenin yaklaşık 2 bin yerleşimciyi barındırması ve mahallenin kentsel ile demografik yapısında önemli değişikliklere yol açması bekleniyor.
İsrail belediyesi engelleri kaldırmak için müdahale ediyor.
Plan ilk kez 2022 yılında yerleşim aktivistleriyle bağlantılı bir emlak şirketi tarafından sunuldu. Ancak proje alanına ulaşan yolun genişletilmesine ilişkin şartlar nedeniyle iki yıldan uzun süre askıda kaldı.
Medya kuruluşlarının aktardığına göre, İsrailli sivil toplum kuruluşu ve insan hakları örgütü “Ir Amim”, İsrail belediyesinin daha sonra planın uygulayıcısı olarak projeye dahil olduğunu, böylece yol genişletme çalışmalarının plan kapsamına alınarak uygulamanın önündeki engellerin kaldırıldığını belirtti.
Örgüt, projenin halen çoğunluğu iki veya üç katlı yaklaşık 800 Filistin konutunun bulunduğu mahallede inşa edileceğini, yeni planın ise yüzlerce yerleşim birimini kapsayan ve 10 kata kadar ulaşan binaların yapılmasını öngördüğünü ifade etti.
Demografik değişim uyarısı
Ir Amim, projenin Filistinliler ile yerleşimciler arasındaki gerilimi artıracağını ve işgal altındaki Kudüs’teki istikrarı zayıflatacağını belirterek, İsrail belediyesinin müdahalesinin yalnızca idari bir düzenleme olmadığını, Filistin mahallelerinde yerleşim faaliyetlerini genişletmeyi hedefleyen siyasi bir yaklaşımı yansıttığını savundu.
Örgütün araştırmacıları, söz konusu projenin Doğu Kudüs’te bir Filistin mahallesinde bugüne kadar planlanan en büyük yerleşim kümesi olduğunu, önceki projelerin ise daha sınırlı ölçekte kaldığını kaydetti.
AB, yerleşimlerle ticareti kısıtlama seçeneklerini görüşüyor
Öte yandan Avrupa Birliği Dışişleri Bakanları, Batı Şeria‘daki İsrail yerleşimleriyle ticaretin sınırlandırılmasına yönelik yeni önlemleri görüşmek üzere bugün Brüksel’de bir araya geliyor.
Görüşmelerin, Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanan ve ithalat izin sistemi oluşturulması, yüksek gümrük vergileri uygulanması veya yerleşimlerle ticaretin yasaklanması olmak üzere üç seçenek içeren bir belgeye dayandığı belirtildi.
Reuters ve AFP’nin aktardığına göre Avrupalı diplomatlar, toplantının nihai bir karar almaktan ziyade önerilen seçenekleri değerlendirmeyi amaçladığını belirtti. Bunun gerekçesi olarak ise üye ülkeler arasında bu tür önlemlerin hangi hukuki mekanizmayla kabul edileceği, özellikle de nitelikli çoğunluk mu yoksa oy birliği mi gerektiği konusunda görüş ayrılıklarının sürmesi gösterildi.
Avrupa Komisyonu Sözcüsü Paola Pinho, belgenin üye ülkelere dağıtıldığını doğrularken içeriğine ilişkin ayrıntı vermedi.
Avrupa’da baskı artıyor, görüş ayrılıkları sürüyor
Söz konusu görüşmeler, Avrupa Birliği içinde İsrail yerleşimlerine karşı daha sert adımlar atılması yönündeki çağrıların son aylarda artmasının ardından gündeme geldi. Brüksel, geçen haziran ayında Batı Şeria’da Filistinlilerin haklarının ciddi şekilde ihlal edilmesinden sorumlu tuttuğu dört kuruluş ve üç kişiye yaptırım uygulamıştı.
Buna karşın AB ülkeleri arasında görüş ayrılıkları devam ediyor. Belçika, İspanya ve Hollanda yerleşimlerle ticarete daha sıkı kısıtlamalar getirilmesini savunurken, diplomatik kaynaklar Almanya’nın böyle bir teklif oylamaya sunulması halinde gümrük vergisi uygulanmasına karşı çıkabileceğini veya oylamada çekimser kalabileceğini belirtiyor.
Bu gelişmeler, İsrail işgal makamlarının 3 Temmuz’da Batı Şeria’nın merkezinde 13 yeni yerleşimin kurulmasını onaylamasının ardından yaşandı.
Filistin İsrail Çalışmaları Merkezi (Madar) verilerine göre, 2012-2022 döneminde yılda ortalama sekiz olan yeni yerleşim sayısı, 2025 yılı itibarıyla 86’ya yükseldi.
Birleşmiş Milletler, Uluslararası Adalet Divanı ve dünyanın büyük bölümü, 1967’den bu yana işgal altındaki Filistin topraklarında kurulan İsrail yerleşimlerinin uluslararası hukuka aykırı olduğunu ve yerleşim faaliyetlerinin sürmesinin iki devletli çözüm ihtimalini zayıflattığını vurguluyor.
T.K / M.Y
