NATO liderleri, Avrupalı müttefiklerin ABD Başkanı Donald Trump ile Grönland ve İran konularındaki anlaşmazlıkları bir kenara bırakma ve Washington’ın ittifaka yönelik taahhütlerini azalttığı bir dönemde kıtanın savunmasında daha fazla sorumluluk üstlendiklerini gösterme çabalarının gölgesinde, gelecek hafta Ankara’da bir araya geliyor.
Brüksel (SANA) – NATO üyesi ülkelerin liderleri, ittifak içi siyasi ayrılıklar ve küresel güvenlik krizlerinin gölgesinde, önümüzdeki hafta Türkiye’nin başkenti Ankara’da düzenlenecek kritik zirvede buluşmaya hazırlanıyor.
Reuters’ın aktardığına göre, Genel Sekreter Mark Rutte, önümüzdeki Salı ve Çarşamba günleri yapılması planlanan zirvenin, Avrupalı devletlerin olası bir Rus saldırısını caydırmak amacıyla savunma harcamalarını artırma taahhütlerine bağlılıklarını ortaya koyacağını belirtti. Rutte, zirvede on milyarlarca dolarlık silah anlaşmalarının imzalanacağını ve Ukrayna’ya silah tedarikinin finansmanının sürdürülmesine yönelik taahhüdün yenileneceğine işaret etti.
Avrupalı yetkililer, Trump’ın hem Erdoğan hem de Rutte ile olan güçlü ilişkilerinin zirvenin sorunsuz geçmesine katkı sağlamasını umduklarını ifade ediyor. Ancak yetkililer, Orta Doğu’daki savaş nedeniyle Atlantik genelinde süregelen görüş ayrılıkları ve ABD Başkanı’nın ittifaka yönelik mükerrer eleştirileri ışığında gerilimlerin yaşanma ihtimalini de göz ardı etmiyor.
Trump’ın eleştirileri ve savunma harcamalarında yeni hedefler
Trump dün Perşembe günü Truth Social platformunda yaptığı bir paylaşımda, ABD’nin ittifak üyelerini korumak için “karşılığında hiçbir fayda sağlamadan” para harcadığı yönündeki şikayetini yineledi.
Buna karşılık Rutte ve diğer liderler, ittifakın bizzat ABD’nin güvenliğinin artırılmasına katkı sağladığını ve Avrupalı devletlerin Trump’ın yıllardır yaptığı savunma harcamalarını artırma yönündeki çağrılarına yanıt verdiğini vurguluyor.
Rutte geçen ay yaptığı açıklamada, NATO üyesi Avrupalı devletlerin ve Kanada’nın 2025 yılında savunmaya bir önceki yıla kıyasla 90 milyar dolar daha fazla harcama yaptığını ve toplam harcamanın 570 milyar doları aştığını belirtmişti.
Geçen yıl Lahey’de NATO liderleri, 2035 yılına kadar silah ve birlikler gibi temel savunma kalemlerine, önceki yüzde 2’lik hedeften artışla, gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYİH) yüzde 3,5’ini harcama konusunda anlaşmışlardı. Liderler ayrıca, siber güvenliğin güçlendirilmesi gibi savunmayla ilgili daha geniş yatırımlara GSYİH’nin ek yüzde 1,5’ini aktarma konusunda mutabık kalmışlardı.
Avrupalı yetkililer; Washington ile Tahran arasında kırılgan bir ateşkes anlaşmasının imzalanmasının ardından duran çatışmaların yeniden başlaması ya da Trump’ın ABD askeri operasyonlarına daha fazla yardım etmedikleri gerekçesiyle öfkesini Avrupalılara yansıtması durumunda, İran ile yaşanan savaşın zirveye gölge düşürmesinden endişe ediyor.
NATO yetkilileri ayrıca, savaşın Avrupa’da hiçbir şekilde popüler olmamasına ve oradaki birçok liderin bunu desteklememesine rağmen, müttefiklerin büyük çoğunluğunun ABD’nin kendi hava sahasını ve topraklarındaki üsleri kullanmasına izin verme taahhütlerini yerine getirdiğini ifade ediyor.
V.K / İ.K
