AB, modern savaşların vazgeçilmez unsuru haline gelen insansız hava araçlarına karşı “Avrupa İnsansız Hava Araçlarına Karşı Savunma Girişimi”ni (EDDI) hayata geçirerek, hem üretim kapasitesini artırmayı hem de çok katmanlı bir savunma kalkanı oluşturmayı hedefliyor.
Brüksel (SANA) – Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkeler, insansız hava araçlarına (İHA) karşı entegre bir savunma sistemi kurmak amacıyla “Avrupa İnsansız Hava Araçlarına Karşı Savunma Girişimi”ni (EDDI) başlatarak stratejik bir dönüşüme imza atıyor. Modern savaşlarda drone’ların artan rolüyle birlikte hayata geçirilen bu girişim, hem İHA üretim kapasitesini artırmayı hem de bu tehditlere karşı koyacak savunma araçlarını geliştirmeyi amaçlıyor.
Söz konusu hamle, Avrupa genelinde hızla artan savunma yatırımlarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Bu kapsamda Fransa, 2030 yılına kadar drone ve füze stoklarını %400 oranında artırmak için 8,5 milyar euro bütçe ayırırken; Almanya bu alana 10 milyar euro yatırım yapma kararı aldı. Benzer savunma programları Polonya tarafından da yürütülüyor.
Avrupa Terörle Mücadele ve İstihbarat Çalışmaları Merkezi (ECCI) verilerine göre, Ukrayna’nın günde yaklaşık 9 bin drone tükettiği modern savaş ortamı, üretim kapasitesi ile tüketim hızı arasındaki büyük farkı ortaya koyuyor. Bu tablo, Avrupa’yı geniş ölçekli bir askeri sanayi inşa etmeye sevk ediyor.
Düşük maliyetli araç, yüksek maliyetli savunma
Drone’lar, düşük maliyetleri ve keşiften saldırıya kadar geniş bir yelpazede sundukları hassas operasyon yetenekleriyle son yıllarda askeri harekatların merkezine yerleşti. Rusya-Ukrayna savaşı, küçük boyutlu drone’ların dahi dakikalar içinde stratejik darbeler vurabildiğini, büyük modellerin ise kritik altyapıları hedef alabildiğini gösterdi.
Bu süreçte dikkat çeken en önemli unsurlardan biri de ekonomik asimetri oldu. Ucuz drone’lar ile bunları durdurmak için kullanılan pahalı önleme sistemleri arasındaki maliyet uçurumu, AB’yi daha verimli ve düşük maliyetli savunma çözümleri aramaya yöneltti.
Çok katmanlı ve 360 derecelik savunma sistemi
EDDI girişimi, üye ülkelerin sistemleri arasında birlikte çalışabilirliği artırarak, hava sahasını ve kritik altyapıları koruyacak 360 derecelik, çok katmanlı bir hava savunma sistemi kurmayı hedefliyor. Yapay zeka, sensör teknolojileri ve gelişmiş izleme ağlarına dayanan bu sistem, NATO ile koordineli şekilde özellikle kıtanın doğu kanadındaki denetimi sıkılaştıracak. Son iki yılda stratejik tesisler yakınındaki İHA ihlallerinin iki katına çıkması, bu ihtiyacı daha da belirgin hale getirdi.
Üretim kapasitesinde hedef yıllık 2 milyon drone
Mevcut durumda drone ihtiyacının ancak %30’undan azını karşılayabilen AB, üretimi hızlandırmak için Ukrayna ile endüstriyel bir ittifak kurdu. 2030 yılına kadar Avrupa içindeki üretimin yıllık 2 milyon adedin üzerine çıkarılması hedefleniyor. Bu süreçte otomotiv ve elektronik gibi sivil sektörlerin yanı sıra KOBİ’lerin de üretim zincirine dahil edilerek maliyetlerin düşürülmesi ve inovasyonun hızlandırılması planlanıyor.
Savunmada teknolojik egemenlik arayışı
Avrupa’nın yeni stratejisi, yarı iletkenler ve iletişim sistemleri gibi kritik parçalarda dışa bağımlılığı azaltarak savunmada “teknolojik egemenlik” sağlamayı hedefliyor. Planın dört ana sütununu; üretimin artırılması, erken tespit mekanizmalarının iyileştirilmesi, koordineli savunma tepkisi ve askeri hazırlık seviyesinin yükseltilmesi oluşturuyor.
Öte yandan, savunma alımlarının yaklaşık %80’inin hala ulusal düzeyde yapılması ve yetkilerin üye devletlerde olması, ortak bir Avrupa sisteminin inşasını yavaşlatabilecek bir engel olarak görülüyor. Ancak her şeye rağmen EDDI girişimi, Avrupa savunma doktrininin gelecekte akıllı, ağ merkezli ve seri üretime dayalı bir yapıya evrileceğinin en somut işareti olarak kabul ediliyor.
