BAŞKENTLER (SANA) – ABD ve İsrail’in İran’daki stratejik hedeflere yönelik operasyonları sürerken, Washington’un Tahran’a sunduğu 15 maddelik çözüm planı ve arabulucu ülkelerin girişimleriyle diplomatik süreç “askeri baskı” gölgesinde ilerliyor.
ABD-İsrail-İran geriliminde siyasi sürecin, “bombalar altında müzakere” stratejisiyle yürütüldüğü belirtiliyor. Diplomatik temaslar; devam eden hava harekatları, ABD’nin bölgedeki devasa askeri tahkimatı ve İran’ın nükleer/füze tesislerini hedef alan saldırılarla eş zamanlı olarak icra ediliyor.
Washington’dan 15 maddelik çözüm planı ve arabuluculuk hamlesi
Taraflar arasında diyaloğu sağlamak amacıyla Türkiye, Mısır ve Pakistan’ın yürüttüğü arabuluculuk çabaları dikkat çekerken, Washington yönetiminin savaşı sonlandırmak adına 15 maddelik bir taslak sunduğu bildirildi. Avrupa ve Körfez başkentleri ise küresel ekonomiyi yakından ilgilendiren enerji altyapısının korunması ve Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer güvenliğinin tesis edilmesi gerektiği yönünde uyarılarda bulunuyor.
Pentagon: Müzakereler askeri baskı eşliğinde yürütülüyor
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, diplomatik kanalların açık tutulmasına rağmen müzakerelerin “yoğun askeri baskı” altında sürdüğünü kaydetti. Hegseth, İran’ın nükleer ve füze kapasitesine yönelik operasyonların hedeflere ulaşılana dek devam edeceğini vurguladı.
ABD Başkanı Donald Trump ise Tahran ile yürütülen temaslarda mesafe katedildiğini savunarak, İran’ın enerji kaynakları ve Hürmüz Boğazı trafiği konusunda “büyük bir hediye” sunduğunu iddia etti. Trump, harekat sürerken dolaylı iletişim hatlarının devrede olduğu mesajını verdi.
Beyaz Saray kaynakları, sunulan 15 maddelik planın; nükleer programın durdurulması, vekil güçlere desteğin kesilmesi ve bir aylık geçici ateşkes gibi kritik maddeleri içerdiğini aktardı.
Bölgede son yılların en büyük askeri yığınağı yapılıyor
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), operasyonun başlangıcından bu yana İran’daki askeri tesisler, komuta merkezleri ve İHA üretim üslerinden oluşan 9 binden fazla hedefin vurulduğunu teyit etti.
ABD medyasında yer alan bilgilere göre Washington, 82. Hava İndirme Tümeni’nden 3 bin askeri daha bölgeye sevk etmeyi planlıyor. Binlerce Deniz Piyadesinin de dahil olduğu bu sevkiyat, bölgedeki son yılların en büyük askeri tahkimatı olarak nitelendiriliyor.
İsrail: Operasyonlar kararlılıkla sürecek
İsrail Savunma Bakanlığı, İran’daki hedeflere yönelik yaklaşık 15 bin mühimmat kullanıldığını, bu yoğunluğun önceki çatışma dönemlerinin çok üzerinde olduğunu açıkladı. İsrail hükümet kaynakları, müzakere sürecine rağmen operasyonların 2 ila 3 hafta daha sürebileceğini; Başbakan Binyamin Netanyahu ise saldırıların belirlenen stratejik sonuçlar alınana kadar durmayacağını ifade etti.
Küresel aktörlerden ‘diyalog’ ve ‘güvenlik’ çağrısı
Diplomatik kanatta Pakistan ve Türkiye’nin Washington-Tahran hattındaki mesaj trafiğinde kilit rol oynadığı belirtiliyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İran’ı masada kalmaya çağırırken enerji güvenliğine dikkat çekti. Çin yönetimi tarafları doğrudan diyaloğa davet ederken, Kremlin ise ABD’nin 15 maddelik planına dair kendilerine resmi bir bilgilendirme ulaşmadığını duyurdu.
