Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüsefer krizinin ardından alternatif ticaret rotaları arayan Körfez ülkeleri kara ve deniz güzergahlarına yönelirken, Suriye stratejik konumu ve liman projeleriyle bölgesel lojistikte kilit köprü konumuna geliyor.
Şam-Washington (SANA) – Hürmüz Boğazı‘ndaki kriz, bölgedeki ticaret ve ulaşım önceliklerini yeniden şekillendirirken; Körfez ülkeleri, deniz geçişlerindeki aksamalara açık rotalara bağımlılığı azaltacak alternatif güzergahlar aramaya yöneldi.
Suriye; limanlarını geliştirme ve bölgesel ulaşım ile entegrasyon ağlarını güçlendirme adımlarıyla eş zamanlı olarak, Körfez, Ürdün, Türkiye ve Akdeniz arasında potansiyel bir kara ve deniz köprüsü olarak öne çıkıyor.
CNN Business Arabic yayımladığı raporunda, Körfez ülkelerinin mal nakliyesi ve yeniden ihracatı için değerlendirdiği alternatif seçenekler kapsamında Suriye’den geçen güzergahlara yer verirken; diğer yandan Suriye, Ürdün ve Türkiye arasındaki demir yolu bağlantısının güçlendirilmesine yönelik planların yanı sıra Tartus Limanı’nın geliştirilmesi ve kargo elleçleme kapasitesinin artırılmasına dikkat çekti.
Alternatif koridorlar haritasında Suriye
CNN Business Arabic’e göre, Hürmüz Boğazı’ndan uzakta, daha çeşitlendirilmiş ticaret yolları arayışında olan Körfez ülkeleri için Suriye ve Ürdün, mal ithalatı ve yeniden ihracatı konusunda potansiyel iki alternatif olarak öne çıkıyor.
Amerikan haber ağına konuşan uzman ve araştırmacılara göre, bu dönüşümler Arap ticaret ortaklığını destekleyebilir ve alternatif koridor oluşturan ülkelerde yeni yatırımların önünü açabilir.
Birleşmiş Milletler Lojistik Hizmetleri Grubu verileri; BAE, Suudi Arabistan, Ürdün ve Suriye’yi birbirine bağlayan, BAE ile Suudi Arabistan arasındaki El-Batha sınır kapısından başlayıp Suudi Arabistan ile Ürdün arasındaki El-Omari sınır kapısından geçerek Ürdün ile Suriye arasındaki Cabir-Nasip sınır kapısına kadar uzanan aktif bir kara güzergahına işaret ediyor.
Veriler, bu güzergahtaki yolculuk süresinin yaklaşık 8 ila 10 gün olarak tahmin edildiğini, sevkiyatların Umman Sultanlığı üzerinden geçmesi durumunda ise bu sürenin 11 güne kadar çıkabileceğini belirtiyor. Bu durum, deniz taşımacılığına alternatif arayışında söz konusu rotaya atfedilen önemi giderek artırıyor.
Taşımacılıkta demir yolu adımı
Suriye’nin önemi sadece mevcut kara yollarıyla sınırlı kalmıyor. CNN Business Arabic, önümüzdeki 3 ila 4 yıl içinde Suudi Arabistan ile Türkiye’yi bir demir yolu ağıyla birbirine bağlama planlarına işaret ederken; bu durum, Suriye ile Ürdün arasındaki yaklaşık 400 kilometre uzunluğundaki bağlantı hattının inşasıyla eş zamanlı ilerliyor.
Bu projelerin tamamlanması, ticaret hareketini yalnızca kamyonlara bağımlı olmaktan çıkarıp kara yolları, demir yolları ve limanları bir araya getiren çok modlu bir koridora taşıyarak Suriye’nin bölgesel ulaşım ağı içindeki konumunu güçlendirecektir.
Bu planlar, aralarında Kerkük-Ceyhan (Türkiye) hattı ile Basra-Hadise hattı üzerinden Suriye sahilindeki Baniyas’a uzanan hattın da bulunduğu diğer enerji nakil hatlarının varlığıyla ek bir önem kazanıyor.
Tartus Limanı modernize ediliyor
CNN Business Arabic’e göre, Suriye limanlarının altyapısının geliştirilmesine yönelik adımlar da bu denklemin bir parçasını oluşturuyor. DP World (Dubai Port World), Tartus Limanı’nı modernize etmeye yönelik 800 milyon dolarlık yatırım programının ana aşamasının tamamlandığını duyururken; limana teslim edilen üç mobil vinç ile kargo elleçleme kapasitesinin yüzde 40 oranında artması bekleniyor.
Bölge ülkeleri için ekonomik fırsat
CNN Business Arabic, bu dönüşümlerin kazanımlarının sadece transit geçişle sınırlı kalmadığını; Suriye, Irak, Ürdün ve Umman’ın, alternatif güzergahların geliştirilmesinden yatırım çekerek, ulaşım, depolama ve lojistik sektörlerini canlandırarak faydalanmaya aday ülkeler arasında yer aldığını belirtiyor.
Ağır konuk uzmanlara göre, bu fırsatın ekonomik bir gerçeğe dönüştürülmesi; alternatif ülkelerin olası ticaret artışını karşılayabilmesini sağlamak amacıyla altyapının, limanların, demir yollarının, depo ve depolama merkezlerinin geliştirilmesini gerektiriyor.
Bu bağlamda Suriye, Ürdün ve Türkiye, sınır ötesi ticaret yollarını canlandırmak, mal ve yolcu hareketini kolaylaştırmak ile sınır prosedürlerini basitleştirmek amacıyla geçen nisan ayında ulaştırma alanında üçlü bir mutabakat zaptı imzalayarak bölgesel entegrasyonu güçlendirecek bir adım attı.
Hürmüz krizi öncelikleri değiştiriyor
CNN Business Arabic’in aktardığı veriler, deniz seyrüseferindeki aksamalar karşısında daha önce yedek seçenekler olan planların artık çok daha uygulanabilir hale geldiğini, Körfez ülkelerinin petrol ihraç etme ve mal ithal etme noktalarını çeşitlendirmeye yöneldiğini gösteriyor.
Bu dönüşümlerin etkileri, depolama kapasitelerinin genişletilmesi, kara yolları ve enerji nakil hatlarının geliştirilmesiyle önümüzdeki yıllarda da sürebilir ve bölgenin tek bir dar boğaza bağımlı kalmaksızın ticaret yapma kapasitesini artırabilir.
Suriye’ye gelince; coğrafi konumu, limanlarını, sınır kapılarını ve bölgesel ulaşım ağlarıyla entegrasyonunu geliştirmesi, onu yalnızca malların geçiş yolu olmaktan çıkarıp bir yandan Körfez’e, diğer yandan Türkiye ve Akdeniz’e bağlanan entegre bir bölgesel lojistik yapının parçası haline getirme yönünde yeni bir ekonomik fırsatla karşı karşıya bırakabilir.
V.K / İ.K / E.D
